O Outro Lado do Espello

Seguimos en...

2009-05-11T09:37:00.005+02:00

Estás sendo redireccionad@ á nova ubicación en Blogaliza. Benvid@ :)

Moving Day

2009-05-02T14:25:00.004+02:00

Estou de mudanza a Blogaliza, e síntome exactamente como o castelo ambulante, como se tivera que carretar toda a miña vida ás costas. En breve volverei á actividade habitual, en canto me habitúe á nova casa, que polo de agora semella moi acolledora.

Benvid@s ao outro lado do outro lado do espello…

De ratos, lobos e persoas

2009-04-09T18:07:00.003+02:00

Estiven estes días repensando en Hermann Hesse, O Lobo Estepario e todas esas cousas que unha le cando ten quince anos, querería vivir nunha Castalia un pouco diferente, adicarse en exclusiva ás matemáticas e á contemplación, e a idea de ser medio animal resulta tan atraínte. Depois, decateime de que as matemáticas non eran o meu, alomenos non ao nivel que me gustaría, e que por outra banda necesitaba acción, quen o ía dicir, e comezaba a parecerme un luxo indecente a vida contemplativa. Supoño que no fondo non son tan esquizoide como me parecía hai uns anos, e si me gusta o contato cos meus semellantes. Non son nada lobo estapario, e se teño parte de animal gustaríame pensar que é algo así. Menos épico, pero moito mais práctico para ter na casa.

E aínda así, a idea do tótem, do dobre-animal, asáltame dende varios frentes de cando en cando, como se fose un deses conceptos que polinizan a nosa cultura e aparecen onde menos o agardas, tanto en Hesse como en A Búsola Dourada. De entrada, unha pensaría que o tótem representa a parte salvaxe ou "natural" de cada un, o subconsciente freudiano. Aquilo co que non nos atrevemos a enfrentarnos. Pero nunha segunda lectura, o tótem é en realidade o noso eu, o núcleo de personalidade que aglutina as características mais auténticas de cada un. Na novela de Pullman, o daemon ten o xénero contrario ao do seu dono, como unha especie de anima/animus jungiano, e nese sentido si sería o noso outro eu, porque ademais dialoga coa parte humana e dalle consellos: o daemon da decidida Lyra é un becho moito mais asisado e prudente ca ela. Pero entón por que semella haber unha relación de identificación (de imaxe-no-espello) e non de complementariedade en tódalas ideas do tótem? En Hesse, aínda que o protagonista expresa certo temor cara o seu eu-lobo, non cabe dúbuda que o recoñece como propio. A Lord Asriel correspóndelle como daemon unha maxestuosa femia de leopardo branco (que por algunha razón incomprensible ten o terrible e moi pouco cool nome de Stelmaria), é unha imaxe reflexada das súas principais características.

Na obra de Jung (ao que teño que ir adicando un post axiña) existe a figura da anima, un outro-eu de xénero contrario ao noso, que funciona como un negativo, mais que como un reflexo. Sería a nosa parte escura, aquilo ao que non queremos enfrentarnos, o que temos que negar para afirmar o noso eu (por iso é de sexo contrario na ideoloxía ultramachista de Jung), pero que ao mesmo tempo forma parte de nós e nos complementa.

Cal é realmente o medo a ese "lado escuro" (Luke, eu son o teu pai)? Precisamos unha imaxe na que vernos reflectid@s para afirmarnos, ou tememos precisamente aquela parte de nós mesm@s que faría tambalearse a nosa idea sobre como somos?

Marvin, Marvin...

2009-04-01T21:20:00.004+02:00

Hoxe fanse 25 anos da morte de Marvin Gaye, un deses músicos a quen se pode escoitar unha e outra vez, e sempre soa novo. De xeito un tanto maniqueo, para min Marvin sempre representou a outra cara da moeda de James Brown: guapo, elegante e perfecto detro dese smoking mítico de Sexual Healing ou con ese look setentero e hippy pero arreglao, namentres Brown tiña ese aspecto de maltratador (e non só o aspecto) e tipo pouco recomendable en xeral. Marvin compuña música contra a guerra de Vietnam mentres Brown apoiaba a candidatura de Nixon. Os dous tiveron numerosísimos líos amorosos, pero intúo que a actitude era completamente diferente cara ás mulleres, proba do cal é como lle afectou a Gaye a morte de Tammy Terrell, de quen non sei se foi parella, pero de quen seguro que foi amigo.

O mais curioso da historia de Marvin é a súa morte, acribillado a tiros polo seu propio pai, crego dunha secta cristiá, a Casa de Deus. Por mais que busquei, non atopo por ningures cal foi a razón do asasinato, que foi calificado de "homicidio justificable" (?) Parece que Marvin tiña problemas graves coas drogas, e volveu á casa dos pais tratando de reordear a súa vida, pero ocorreu todo o contrario. Discutía continuamente co pai, tratou de suicidarse varias veces e ao final non lle fixo falla: matouno el.

Unha das cousas que poderían ter ocorrido é que o Reverendo Gay (que humor negro ten a vida), un integrista relixioso, non aprobaba a imaxe sexy e disoluta do fillo, que cantaba cousas como "o sexo é só sexo e o amor é amor". Se realmente foi así, debería servir como recordatorio de até que punto o fanatismo está disposto a defender a súa moral a punta de pistola. Só está agardando o momento.

As partículas elementais

2009-03-16T18:54:00.003+01:00

Vale. Decidín deixar de revolcarme na miña propia miseria electoral e facer algo activo dunha vez. Pero claro, a carga de pesimismo non se vai así como así. Polo tanto, a pesar do título, este non vai ser un post sobre ciencia. Rematei hai pouco a novela de Houllebecq e, como estaba de baixón, quedoume unha sensación de tristura no canto do cabreo homicida que me despertaría noutras circunstancias.

Aínda que pareza contraditorio, Houllebecq gústame e irrítame a partes iguais. Gústame polos retratos de personaxes estremos e desadaptados e infelices e pateticamente autobiográficos. Irrítame porque trata de facer un retrato "cru e desencantado" (típica frase de contracapa) da sociedade actual, e nótase que non lle sae. Non lle sae porque a súa experiencia individual fai que caia nunha serie de tópicos e xeralizacións que só deben de ser certos na súa propia vida, pero que ao aplicalos á sociedade en xeral devolven unha visión deformada e caricaturesca, non sinxelamente crítica.

Para este señor (ente onvre, que dirían os grandes) por exemplo, o sexo é unha fonte constante de frustración, dor e conflitos. Se non te comes nada, a ferida narcisista é insoportable e amárgache a vida, e se ligas decentemente, sempre vas querer á que se che resiste. E digo ben ao poñelo en feminino, porque outra das premisas das que parte esta novela é a ausencia de desexo das mulleres, que empregan o sexo, ou ben como satisfación narcisista (de novo) ou ben como chantaxe para conseguir outro tipo de cousas, materiais ou emocionais.

Ben. Houllebecq ten un problema co sexo e outro coa autoimaxe (eu tamén teño un problema coa súa autoimaxe, por certo, mirade a foto!!). Perfecto. Emprega o sufrimento como catalizador da súa arte. Pero por que supón que todos o temos? Algúns temos feridas narcisistas que acadamos a lambernos e que non se infecten, aínda asumindo que todos levamos algunha que outra cicatriz. Pero non nos pasamos vinte anos amargados por aquel posible rollo que se nos escapou! Algunhas, por outra banda, non nos adicamos a facer movidas en plan Lisístrata coa nosa sexualidade anana e mesquiña. Incluso, hainas que teñen relacións satisfactorias! E até amigos. Ou igual é unha lenda urbana.

Conclusión. Moito mellor lle iría a Houllebecq se empregara os seus abundantes traumas persoais para crear personaxes marxinais e esquizoides que nos encantan, e non para sacar regras de tres nas que tododiós tivo tan mala pata na vida coma el. Porque o del é mala pata.

Vergoña

2009-03-04T21:04:00.001+01:00

É o que sinto, por varios motivos, nestes momentos. Somos un país de ananos. De ananos masoquistas.

Zapatos!!!

2009-02-26T22:35:00.007+01:00

Xa é oficial: son fan dese delirio psicotrópico-conceptual chamado I.T. Crowd, a serie mais divertida que vin en moito tempo. E iso que vou polo capítulo tres. Só fai falla ver o novo número de emerxencias ou a parodia dos anuncios antipiratería (tedes que ver isto se non o víchedes xa) para non poder deixala.
O caso é que o segundo capítulo comeza coa xefa, Jen, fascinada diante dun escaparate con estes zapatos, tan obviamente incómodos e pouco prácticos como marabillosos, e a verdade é que, aínda que eu non chego ao grao de autolesión que ela acada, sentinme un pouco identificada. Ese día vinme tentada de erguerme e berrar "Zapatos!!!" nunha reunión do traballo.

Tratar de explicar o por que da miña particular afeción polos zapatos é como explicar o misterio da trinidade: imposible e absurdo. Canto mais altos e vertixinosos mais me gustan, e mais perigosos resultan. Pero sei que non son a única, que somos un grupiño de fieis adeptas (e adeptos, non nos fagamos agora os inocentes) a estes artefactos de Satanás que son os tacóns. Inútiles? Dende logo. Violencia patriarcal autoinfrinxida? Probablemente. Incómodos? Non sempre.

Non sei en que reside a esencia da fascinación polos zapatos, ou por que fan ese efecto de satisfación narcisista que ningún outro artigo de consumo logra, pero coido que está relacionado cunha cualidade única: os zapatos sempre quedan ben. Se che entran no pé, sempre son aquilo que agardas que sexan. A roupa pode sentarche mellor ou peor, facer enrugas ou desvelar michelíns, pero uns zapatos bonitos son bonitos léveos quen os leve. E gañas automaticamente puntos de carisma. Non ante os posibles ligues (que teño para min que o último que che miran son os zapatos) senón ante ti mesma, que de súpeto mides cinco (ou dez) centímetros mais e camiñas cunha elegancia que non sabías que tiñas (aviso a navegantes: para este último efecto de puntos extra de carisma, fai falla adestramento previo. Se non, mais aló de cinco ou seis centímetros, o que consegues e parecer Donald volvendo á casa de botellón).

Pero coido que, mais aló disto, o verdadeiramente fascinante é a súa completa inutilidade. É como a arte, non valen para nada! Só teñen o puro valor estético de ser fermosos. Déixovos coa miña última e vertixinosa adquisición.

Schhhhh...

2009-02-14T13:10:00.006+01:00

A frase que acompaña este cartaz (que tirei daquí) di algo así como: "Se tiveras unha idea que vai sacudir á sociedade, gardaríala para ti mesmo?".

Hai un par de días cumplíase o 200 aniversario da morte de Darwin, e este ano temén se conmemoran os 150 anos da publicación de A Orixe das Especies, o libro que cambiou o mundo para sempre. Non sei de quen é a cita (axuda, por favor!) que di que Copérnico sacou ao ser humano do centro do Universo, Darwin díxolle que era como os outros animais e Freud quitoulle a última ilusión, a de ser dono da súa propia mente. Tres caídas bíblicas, a cal mais dolorosa. Se teño que escoller, coido que o peor golpe no ego humano foi o que nos infrinxiu a teoría da evolución, a xulgar cando menos polas reaccións que aínda hoxe suscita.

De Darwin xa falaron outros blogs mellor ca min, así que vou adicar este post aos creacionistas, que son a xente mais divertida do mundo. Porque recoñeceredes que discutir unha por unha, con argumentos a cal mais disparatados, as probas da evolución das especies, require un certo sentido do humor. Non vos perdades, por exemplo, "Dinosauros, toda a verdade". Os argumentos son basicamente os mesmos que atopou Darwin cando publicou a súa obra: a complexidade irreductible e as características do universo.

O primeiro argumento ven dicindo que unha estrutura viva complexa, como por exemplo un ollo (Darwin estaba obsesionado co tema do ollo, e parecíalle o punto mais feble da súa teoría) require dun deseño intelixente, porque se falla calquera dos seus compoñentes deixa de ser funcional. Por suposto, na natureza hai múltiples exemplos de ollos de diferentes tipos, mais e menos complexos e que funcionan mellor ou peor, co cal este argumento non se sostén.

O segundo, asegura que se o Universo fose só un chisco diferente a como é, non podería existir a vida, e polo tanto as condicións previas están coidadosamente seleccionadas polo creador. Isto é o que en lóxica (cantos de vós sodes do plano de estudos de BUP?) se denomina tautoloxía, un argumento circular: aínda aceptando que isto sexa así, cousa que non sabemos, obviamente a vida existe nestas consicións, e se foran outras non existiría e non estariamos falando disto.

Pero o que fai do creacionismo unha pseudociencia non é que teñan unha inmensa paciencia para refutar o irrefutable, senón que poñen o carro antes dos bois. Se tratas de falsar unha hipótese á que chegas mediante a fe, e non mediante a lóxica, e ignoras as probas que tes en contra, autmaticamente deixas de facer ciencia e pasas a facer trucos de feira. Ocorre o mesmo que co omnisciente argumento para convencernos da existencia de deus: non podes probar que non exista. Claro que non, porque diso vai a ciencia, queridos, de demostrar cousas que existen. Se non, tamén existirían as sereas e Alf. Aquí do que se trata é de aproveitarse da escasa formación científica que ten a poboación en xeral para sementar dúbidas absurdas. A crenza é unha cousa, á marxe do que eu opine, e outra é o engano.

Puntos de Carisma

2009-02-08T20:24:00.007+01:00

Mario prémiame co galardón Dardo, supoño que se non polo colegueo, si pola frikallada e por poñer os post mais tixolo do mundo (véxase para mostra Teoría de Cordas ou o mais recente KV60). O premio inclúe un meme subrepticio, xa que á miña vez teño que escoller tres blogs, linkalos e poñer a imaxe do premio. Cada vez me resulta mais difícil escoller entre os blogs que mais me gustan, porque cada vez sigo mais, e cada un ten as súas cousas. Ademáis, como sempre chego tarde, xa hai varios candidatos premiados. A miña selección dos blogs con mais puntos de carisma son:

1. Entropía, equilibrio e exhibicionismo: unha nova e interesante incorporación, en fondo e forma, ao panorama blogomilleiro.

2. Fuji (Lonxe do mar), o meu nexo musical no blogomundo. Ademais, os sopladores de ventos temos que apoiarnos mutuamente ;)

3. Antuán, un galego na corte do rei Gnu. Por aunar información e entretemento. E por este último, brutal, mundial, grandísimo post. A Antuán sáenlle polas orellas os puntos de carisma.

Isto non é Kansas

2009-01-25T12:46:00.005+01:00

Con tanto trebón, que por certo fun a única que non se enterou mais que de oídas, isto xa parece Kansas, por obra e graza do cambio climático que ameaza con converternos nunha rexión subtropical, cos seus tornados, as súas secas e as súas choivas torrenciais. E inevitablemente veume á mente o Mago de Oz (o libro, non a peli, que me provoca diabetes inuslinorresistente) que de nena parecíame unha mala copia das miñas adoradas Alicias. Primeiro, porque non conseguía o efecto onírico tan ben como os libros de Carroll. Todo demasiado enfiadiño e coherente para ser un delirio post- traumatismo craneoencefálico. Segundo, porque desprende unha moralina insoportable e falsa (como que na casa como en nigures? Se vivía no medio do deserto! En todo caso, en calquera sitio mellor que na casa) domestica-adolescentes con necesidade de independencia.

Terceiro, porque a distinción entre bos e malos no Mago resultaba demasiado maniquea e plana incluso para a miña mente infantil, que se rebelaba ante esas meigas malisísimas e esas fadas intoxicantemente pastelosas. E ante a insoportable de Dorothy (Dorotea na miña edición) que non tiña nin de lonxe a graza e o desenfado de Alicia, que polo menos facía trasnadas, escapábase das leccións e envolvía aos pobres gatos con novelos de la.

Aínda así, o libro salvábase ás veces grazas a momentos épico-lisérxicos como o dos monos alados ou o campo de mapoulas no que Dorotea descobre o perigoso pero non por iso menos fascinante mundo das drogas brandas, e ten alucinacións con ratos parlantes. Tamén me gustaban os zapatos (que no libro son plateados), aínda que non parecían do mais cómodo para unha viaxe longa. Por que non unhas Converse plateadas?

Pero o mellor con moito é a parte que censuraron na peli de Fleming (falo de memoria, non teño a paciencia de volver vela para escribir o post) que é a chegada de Dorotea (para min vai ser sempre Dorotea) ao pazo de Rubí da meiga do Sur, Glinda. Non sei en que demo estaría pensando Baum, pero o pazo desta outra Raíña Vermella, quitando o feito de ser de rubí, é unha especie de mansión Play Boy, cunha garda e un servizo composto exclusivamente de rapaciñas novas e apetecibles con uniformes vermellos e curtísimos (xuro que busquei a ilustración do meu libro, pero non aparece) e Glinda sentada nun trono no medio delas, en plan Hugh Hefner pero en guapa. E eu aquí, co meu té e o meu xadrez. Está claro que as hai que se montan o rollo mellor ca min.

P.D: a foto, por suposto, é de Annie

KV60

2009-01-15T17:51:00.005+01:00

A noticia da descuberta da momia da raíña Seseshet, fíxome lembrar outra moito mais espectacular, de hai un par de anos: a identificación da momia da faraón Hatshepsut na tumba KV60 do Val dos Reis, preto de Tebas, a antiga capital. En realidade, a raíña do nome impronunciable levaba varias décadas nos sotos do museo exipcio do Cairo. En 2007, unha moa nun vaso ritual co nome de Hatshepsut encaixou cal zapatiño máxico na mandíbula da momia anónima, que resultou ser o personaxe mais fascinante da XVIII Dinastía. E da historia de Exipto, que demo. Pusilánimes como Nefertiti ou Cleopatra non tiñan nada que facer a carón da raíña-faraón que estivo a piques de fundar unha linaxe de mulleres e gobernou con pleno dereito durante mais de vinte anos.

A verdade é que o estatus das mulleres no antigo Exipto, especialmente até o Imperio Novo, xa é peculiar de por si dentro da Antigüidade (e da modernidade, podo engadir). Tiñan unha consideración legal eqiparable á dos homes e podían exercer prácticamente calquera cargo, dende músicas e escribas, até médicas, alto funcionariado e incluso visir. Non semella que fora moi frecuente, pero non había ningún impedimento legal para que ocorrera, e de feito dábase. No que toca á familia real, teóricamente só un home podía ser faraón, pero debía casar cunha princesa real para ocupar o posto, polo que eran frecuentes os matrimonios entre irmáns, para lexitimar o ascenso ao trono do herdeiro. Dalgún xeito, podería dicirse que o poder era matrilineal, aínda que o exercían os homes.

Pois ben, Tutmosis I decidiu saltarse a molesta necesidade dun varón e nomear sucesora ao trono das Duas Terras (encántame o das dúas terras, é como unha novela de fantasía épica) á súa filla Hatshepsut. Pero parece que, cando papá morre, a rapaza é obrigada a casar co seu medio irmán Tutmosis II, cousa que non lle senta de todo ben. Pero Tutmosis II durou ben pouco no trono faraonil, deixando un neno nacido dunha concubina e unha princesa real filla de Hatshepsut, Neferura. Segundo o método tradicional, terían que casar ao pequeno Tutmosis III con Neferura para lexitimar o seu ascenso ao trono, pero semella que a raíña (convertida nese momento en rexente en nome do cativo, coa que non a unía ningún vencello de sangue) retrasou indefinidamente a voda, polo que a Doble Coroa (como mola) estaba na infantil cabeza dun plebeo que non descendía das Grandes Princesas. (Nota: atención a que o neno non era considerado digno do trono a pesar de ser fillo do faraón). Así que Hatshepsut deu unha especie de golpe de estado encuberto e nomeouse a si mesma faraón, masculinizando o seu nome e asumindo os atributos rituais como a barba postiza. O seu home de confianza, Senenmut, exercía como tutor da princesa Neferura, , herdeira do trono.

Aínda que a relación entre Senenmut e Hatshepsut é o que espertou auténtico interés de cotilleo, na historia da faraón, a min o mais interesante paréceme o xogo de intercambios de roles sexuais: unha muller que firma, ás veces como home, ás veces como muller, que non contrae de novo matrimonio pero que tampouco oculta a súa identidade feminina, e que trata de situar á súa filla no trono. Supoño que non é posible saber que se lle pasaba exactamente a Hatshepsut pola cabeza con todo este lío de roles. Posiblemente encarou unha situación sen precedentes como mellor soubo, pero sen complexos de inferioridade.

Por desgraza, o experimento saíu mal, e en menos dun ano morreron Senenmut e Neferura (podemos pensar nunha conspiración dos partidarios de Tutmosis III) ou nunha época de altísima mortandade) e Tutmosis reclamou o seu dereito sobre o trono, exiliando á súa madrasta dentro do propio pazo, e casando cunha princesa real dunha muller secundaria do seu pai (a falta de pan...) Aínda que tiña arredor de 50 anos cando morreu, seguramente a raíña sería unha anciá para os parámetros da época. Morreu como faraón, porque Tutmosis nunca chegou a desposuíla en vida do poder, pero trala súa morte, o novo rei tratou de borrar todo rastro dela, en pedra e papiro. Aínda que xa vedes que non lle saíu de todo ben, e hoxe estou escribindo sobre unha muller morta hai case catro mil anos :)

Escolle relixión. Escolle un país grande que lo flipas. Escolle un exército...

2009-01-08T11:49:00.005+01:00

Non son moi de comentar temas de actualidade, pero neste caso non podo eludir o tema candente (nunca mellor dito) do ano que comeza. En realidade, o que me resultou mais dolorosamente sorprendente non foi tanto o tema en sí, que xa tod@s coñecemos, senón as reaccións que lin aquí, aquí e incluso aquí.

Para que non se diga que sempre lle meto caña á igrexa católica, neste blog hai estopa para todos. O Estado de Israel xoga coa imaxe de país "occidental" e civilizado fronte á barbarie islámica. Cando hai vítimas israelíes doen mais, porque son tan loiros, visten coma nós, van a restaurantes e discotecas. É un atentado en chan occidental. Os mortos palestinos son mortos xenéricos de calquera das guerras do mundo, nun campo de refuxiados de calquera parte do terceiro mundo, que é onde loxicamente deben de pasar estas cousas. Polo tanto, as posturas pro-sionistas que atopei ultimamente son un caso do mais puro e simple racismo. Os israelíes teñen razón porque son os nosos, os palestinos son os moros fanáticos e radicais.

Pero até que punto Israel é un estado moderno, occidental e chachi? En primeiro lugar, é un estado creado por unha crenza relixiosa, cousa xa bastante irregular. Non é un pobo expulsado do seu territorio que retorna a él, é unha secta que di que Deus lle prometeu ese territorio! E que por certo, é bastante mais amplo do que colle o actual Israel, e colle parte dos países limítrofes. Por outra banda, descoñezo se se define ou non como estado laico, aconfesional ou algo polo estilo, pero en calquera caso funciona como un estado confesional, o cal para min o equipara a calquera monarquía absoluta ou dictadura do mundo. Un país no que non existe o matrimonio civil, e no que os fillos fóra do matrimonio (relixioso, claro) teñen o status legal de bastardos e carecen na práctica de dereitos, e no que só os homes poden na práctica solicitar o divorcio. Un estado no que só so xudeos son cidadán de pleno dereito, e os crentes doutras relixións que viven neste territorio son cidadáns de segunda, é tal e como eu o entendo, un estado confesional, e o mais alonxado que podo pensar dun estado moderno, occidental e chachi. E estes son só uns poucos exemplos dunha lexislación que non coñezo con detalle.

Non podo entender outra xustificación da actuación de Israel, estes últimos días e en toda a súa historia, que unha xustificación racista á acción dun estado racista, unha xustificación islamófoba (arabófoba?) á acción dun estado integrista doutro signo.

Non sei por que o fanatismo xudeo nos ten que parecer mellor ou mais aceptable que o fanatismo doutro signo. Botámonos as mans á cabeza pola existencia dun estado islámico, pero vemos como normal e necesario que permaneza no mapa este outro ghetto relixioso. E ademáis, xustificamos a acción armada deste estado destinada a eliminar a outro grupo relixioso do seu territorio? Para min, o mais grave é que o xenocidio nazi, no canto de facelos reflexionar sobre o racismo ou a convivencia, deulles lexitimidade. E ideas.

P.D: tamén falan do tema Mario e Antuán, e mellor ca min :)

On my knees, then.

2008-12-28T20:04:00.005+01:00

Nunca fixéchedes unha desas cousas que sabedes de sobra que non vai traer nada bo, pero que non podedes evitar facer? E non me refiro a unha desas cousas que se din ou se fan de marcha unha noite e das que despois te arrepintes unha semana. Refírome a facer algo a sabendas, con perfecta lucidez e coñecemento das consecuencias. Eu fíxeno. Fun ver The Spirit. Por que? Supoño que porque me gustou moito Sin City, porque saía Scarlett e porque tiña estética de cómic de serie negra, e aló fun, de cabeza e nunha sala cara, ademáis. Iso a pesar de que o meu Oráculo particular xa se pronunciara, e de xeito particularmente claro: nin de coña.

Pois era peor. Eu lera de todo: que era nazi, que tiña diálogos estúpidos, que parecía que Frank Miller estaba borracho... Todo era verdade (ben , o de nazi só un pouco) pero iso non era o mais impactante dunha peli moi coidada esteticamente e unha absoluta bazofia en canto ao guión. O mais grave con diferenza é o incrible, avermellante, descarada e absolutamente machista que é esta peli!!! (a idea é que leades esta frase como un ouveo in crescendo de indiganción). Dende a frase mítica: "hay quien dice que antes de morir ha visto su vida pasar ante sus ojos. Yo sólo veo... mujeres" até a caracterización? das personaxes femininas, todas e cada unha das cales caen inmediatamente rendidas aos pés do heroe e non amosan o menor atisbo de intelixencia (salvo se cadra o personaxe de Scarlett, que igual podería dar un spin off bastante mellor que o filme-matriz) senón unicamente unha serie de tópicos sen fisuras: as tías o que queremos é un home, por moita carreira que teñamos, gústannos as cousas brillantes como se foramos pegas, movémonos por impulsos a nivel reptiliano, e somos totalmente incapaces de gardar a menos discreción sobre asuntos importantes, polo que confiar nunha de nos (pérfidas!) pon en perigo a identidade do heroe da garavata.

Pode haber algo mais arrepiante? Para min, si. Que nada disto apareza nin sequera mencionado en ningunha das críticas da peli, nas que a ninguén se lle escapan detalles como que sae unha esvástica ou que se lle ve o cu a Eva Mendes. Nin unha soa palabra sobre algo que non é unha interpretación miña nin un detalle no que hai que reparar adrede, senón que é unha ideoloxía patente en todo o filme, de xeito obvio e sen sutilezas. E digo ideoloxía con toda a intención. Isto, o que me leva a pensar, é que algo así non chama a atención. Se no canto de mulleres son negros (por poñer) os que saen retratados con tódolos tópicos sobre eles, todo o mundo sae indignado do cine, e pídeselle ao señor Miller que se retracte publicamente. Pero con isto non, porque se asume moi ben socialmente que non é ofensivo representar ás mulleres como se foran retrasadas, que é cinema e que non se está a falar, por favor, de todas as mulleres. Que es unha paranoica e que como te pos por nada. Muller.

P.D: pero nos meus peores pesadelos sairá xa para sempre esa singularidade cósmica que é Paz Vega (singular polo inexplicable que me resulta que siga facendo cine sendo tan incriblemente mala actriz) na personaxe dunha turcoespañola bailarina exótica con acento francés. Inenarrable.

Corpo aberto

2008-12-14T20:14:00.002+01:00

Unha noite, en certo pub, o grandísimo Quico Cadaval ensinounos a diferenza entre posesión e corpo aberto, que toda persoa minimamente culta debera coñecer, sobre todo porque nunca se sabe cando pode ser unha posuída, e convén ter claros os conceptos. Aínda que a explicación de Quico era moito mais desternillante, e incluía un coche, unha pipa e unha escena tipo Tarantino, basicamente a diferenza radica en que a posesión ocorre sen o consentemento do posuído, namentres que no corpo aberto, un vivo préstase a albergar a alma dun morto, pero mantendo o control sobre os seus propios actos.

Pois ben, en Estocolmo conseguiron reproducir, ciencia mediante, algo moi semellante á idea xenuinamente galega de corpo aberto. Cando o vin, imaxinei inmediatamente algo semellante a Como ser John Malkovich, reptando por un túnel até o cerebro do elixido para rematar na cuneta da autopista New York-New Jersey. Pero non. A cousa é tan sinxela como acoplar unhas cámaras á cabeza do "posuído", que se moven conforme uns sensores na cabeza do "posuidor", de xeito que, ao mover a cabeza, abarcamos o campo de visión do outro no canto do propio. Se nese campo entra algo que contacta co corpo do posuído, e a zona correspondente ao corpo do posuidor é estimulada correlativamente, a sensación de que estamos noutro corpo é total. É incrible o doado que resulta enganar ao noso cerebro.

Aínda que as aplicacións aínda non están moi claras, a min véñenseme á cabeza pelis como Días estraños e a posibilidade de vivir experiencias alleas como se foran propias, pero sen o risco potencial que entrañan. Facer puenting, ir ao espazo, viaxar... Pero coido que o mais desconcertante pode ser sinxelamente a experiencia de ter outro corpo, incluso un corpo doutro sexo ou outra cor. Se cadra unha das posibles aplicacións é didáctica.

Kwanzaa!!

2008-12-04T16:45:00.007+01:00

Ao chegar estas datas, póñome anticlerical. Dáme por aí, xa vedes. A outra xente dálle por indignarse contra o consumismo e a perda de sentido do Nadal, pero eu prefiro meterme coa igrexa católica, sobre todo cando van provocando.

Como xa confesei noutra ocasión, son desa escasa especie á que lle gustan as festas de Nadal, con todo o que teñen de hortera, mercantil, chirriante e esgotador. Sempre pensei que me gustaría poder celebrar outra cousa que os católicos non expoliaran antes, pero a verdade é que coa experiencia que teñen usurpando festividades, xa non quedaba moita cousa. Pero resulta que houbo un tipo que lle debía de pasar o mesmo e decidiu inventar a súa propia festa, e celebrala tamén en Nadal, en plan software libre pero con festas. Algo así como unhas OpenChristmas, con todo o bo (comida, festa, alcol e agasallos) pero sen o malo (misa, pelis ñoñas e discursos de autoridades). Básicamente, Kwanzaa é un Nadal corrixido e mellorado. E inventado por un señor afroamericano en data recente, concretamente 1966, o que lle da un punto hippy e psicodélico que tamén mola.

Non sei, o que non me acaba de convencer é a combinación de cores, iso de manter o vermello e verde clásico pero engadir negro. É un pouco como aqueles chándales de marca Adidash ou Bennettone. Eu optaría por unha estética innovadora e totalmente diferente, non sei, branco e inox, en plan 2001: Unha odisea no espazo, por exemplo. Pero a idea está guai. Entre a Kwanzaa e o monstro voador de espagueti, xa case teño montado o meu propio panteón ateo ;)

P.D: a tira é do blog de Mauro Entrialgo, que recomendo efusivamente se aínda non o coñecedes. Brutal.

Neurodoping

2008-11-22T20:51:00.004+01:00

Hai unhas semanas topei con esta noticia na prensa, e levo dende entón dándolle voltas. Para os vagos que non abrides os enlaces: Jonathan Eisen, un biólogo estadounidense, lanzou á marea de Internet unha broma con moita chicha. Un suposto organismo oficial controlaría que os científicos non utilizaran sustancias dopantes que permitiran mellorar o rendemento intelectual. Segundo a noticia, un 20% dos cieníficos, nunha enquisa realizada por Nature, recoñecían tomar sustancias para incrementar a concentración ou diminuír a necesidade de sono.

Aínda que só sexa unha broma (pouco inocente, por outra banda) abre unha pregunta interesante. Por exemplo, tomar anfetaminas para un exame é igual que copiar? Pero se se descubrise unha sustancia que aumenta a intelixencia, esa intelixencia sería "de segunda"? Ou se cadra non unha sustancia, senón algún tipo de implante informático que funcione como unha ampliación de memoria? (Este post comeza a parecer unha ovella eléctrica).

En calquera caso, un 20% paréceme unha cifra ridícula. Eu estaría por asegurar que o 100% toman sustancias que melloran o rendemento, aínda que sexan megadoses de cafeína. É iso doping?

Despois de moito pensalo, teño a miña resposta, que non ten por que ser válida para ninguén mais: non é doping porque o coñecemento non é un deporte. Nas competicións deportivas, o único que está en xogo é a propia victoria, pero non se acada nada que sexa valioso en si mesmo. No que toca a ciencia, un descobremento pode cambiar a vida das persoas, e iso é valioso con independencia de quen (ou en que estado, ou con que axudas) o consiga. Velo como unha mera competición é pervertir por completo o sentido da investigación científica.

Alicia Fashion

2008-11-16T10:13:00.008+01:00

Lúa Neghra agasállame con estes modelitos virtuais, baseados nas pasaxes de Carroll. Non sei que foi o que lles fixo exactamente Alicia a estes señores para que a vistan así, pero vale a pena ver as diferentes interpretacións ás que se presta. Graciñas, Lúa ;)

P.D: a primeira tamén é de Annie Leiwobitz. A segunda é do inconfundible Lagerfeld e a terceira crin entender que era a Raíña Galliano. Se alguén recoñece aos outros deseñadores, agradecería a información.

Alice Leibovitz

2008-11-09T12:17:00.005+01:00

Outra aproximación a Alicia, desta vez por parte da fotógrafa Annie Leibovitz, a quen teño especial apego, ademáis de polas súas fotos de actores Hollywoodienses, por ser parella de Susan Sontag. Quédome con Beyoncé e o Sombrereiro tolo, por suposto :p

Jazz is in America

2008-10-27T18:18:00.006+01:00

Esta converteuse na anécdota da viaxe por excelencia. A Raíña en Bruxas, aburrida xa de pasear pola vila dos elfos e as fadas, trata de atopar marcha á pouco decente hora das dez e media da noite. No meu precario inglés, ocórreseme preguntarlle á recepcionista do hotel se coñece algún local de jazz por alí cerca (en Internet poñía que si, que Flandes en xeral ten bastante tradición de jazz en vivo) e recibe esta sorprendente contestación:

Recepcionista demasido aria: Jazz? Jazz music? (con cara de "esa música de negros?")
Eu: yes...
R.D.A: we don't have jazz. (pronunciando "jazz" como con noxo)
Eu: ??? (con cara de "que queres dicir, tipa?")
R.D.A: jazz is in America
Eu: sorry?
R.D.A: We don't have jazz, jazz is in America.

O que quería contestarlle, e non puiden polo meu escaso dominio lingüístico, era: imos ver, loira. Eu veño da outra punta de Europa, dunha vila bastante mais pequena ca esta, e si hai jazz. We have jazz. Que me estás contando? Hai outra cousa que se pronuncie igual que jazz en flamenco e que sexa de mal gusto? Estouche preguntando sen querer onde se pilla droga aquí, é unha clave secreta ou algo? Ou é que tes ordes expresas de mandar aos turistas só ao museo do chocolate?

No primeiro sitio no que entramos esa noite, ao azar, un fulano cantaba blues, bastante ben por certo. Pola do hotel, igual podía actuar o espírito de Billie Holiday esa noite, que eu non me ía enterar.

Sucidio (II) : así si!!

2008-10-10T16:26:00.003+02:00

Non vou dar agora un decálogo de métodos suicidas de probada eficacia, se era o que agardabades. Non estou disposta a que pese sobre a miña conciencia as tentativas de pasar a mellor vida de ninguén... nin que me reclamedes se non funciona :p

O tema era mais ben sobre se é lícito ou non querer matarse, se se trata dunha mostra de patoloxía ou de liberdade individual. Eu asumo que hai casos de suicidio que entran de cheo na patoloxía mental, pero todo suicidio é por definición unha enfermidade mental ou hai casos nos que un pode querer morrer e hai que permitirllo e incluso facilitarllo (como con esta funcional e ultramoderna cabina de suicidio). Non penso tampouco en persoas con enfermidades terminais, que piden en realidade unha morte digna, adiantada se cadra pero inevitable na súa situación, senón en xente que sinxelamente decide que non quere seguir vivindo. Hai non moitos anos o telexornal encheuse de noticias macabras sobre adolescentes que quedaban por Internet para suicidarse xuntos, especialmente en Xapón onde matarse non ten tanta condena social como en Occidente, pero por estas latitudes chuviosas nosas tamén é bastante frecuente que apareza algún veciño pendurado do palleiro.

Tamén hai quen fala de suicidio ritual, referíndose a situacións nas que determinadas culturas prescribían este método como saída digna e incluso case obrigatoria (na Roma clásica, a un condenado a morte podía dárselle a posibilidade de aforrarlle traballo ao Estado cunha especie de Ikea suicida, e iso aportaba unha serie de avantaxes fiscais para a familia). Entendo que nestes casos non se pode falar de depresión nin de ninguha outra doenza recoñecible.

Pero, e hoxe en día? Existe algunha situación na que matarse sexa unha saída razonable? É unha cuestión de prexuízos relixiosos ou de autoconservación da especie? Chegamos a un grao de intelixencia tal que podemos decidir até este ounto sobre a nosa propia existencia, ou o instinto de supervivencia é tan primario que non se pode concebir que quede abolido salvo dende a enfermidade?

Agardo opinións diversas e variopintas. Eu aínda non teño formada a miña...

Suicidio (I) : así non!!

2008-09-18T18:56:00.011+02:00

Despois de tanto falar da fin do mundo, un xeito de morrer limpo, rápido e eficaz, lembrei que tiña pensado escribir un post co meu top ten de xeitos absurdos de suicidarse. Igual vos parece que é un tema demasiado serio para bromear sobre el, pero persoalmente son da opinión de que nada é demasiado serio para non facer bromas. Ademais, é realmente curioso o difícil que pode resultar quitarse do medio. A resistencia do ser humano é sorprendente.

1-Unha caixa enteira de protector gástrico: o único que vai pasar é que poderás comer toda a comida mexicana que che pete sen ter ardores.

2-Autoesganarse: case tan absurdo como deixar de respirar.

3-Saltar ao baleiro: eficaz dende un rañaceos, patético dende un entrechan.

4-Tirarse ao tren, fallar, romper un brazo e cabrearse porque non ven o helicóptero a buscarte (?)

5-Tomar unha caixa enteira de pastillas das chungas, colgarse, tirarse ao río... e que todo falle!! Ou realmente existe un plano divino, ou suspendiches psicomotricidade aos tres anos.

6-Meterse na bañeira co secador do pelo prendido. Demasiada tele.

7-Cortar as veas polo lado do brazo polo que non pasan veas.

8-Meter os dedos no enchufe. O meu favorito.

9-Tres trankimazines. E despois chamas ao 061 dicindo que tomaches... tres trankimazines. Botas unha sesta.

10-Meter a cabeza no forno. O de Sylvia Plath era de gas! Os fornos eléctricos deberían levar unha nota que puxera "Atención: este electrodoméstico non é apto para suicidios".

O Apocalipse segundo a Raíña

2008-09-06T10:32:00.005+02:00

Mario encárgame o meme mais difícil do mundo, the Ultimate Meme, sobre todo porque vai exactamente diso: que farías se o mundo se acabase mañá. Agardo non estar nunca nesa situación, pero por se acaso, non está de mais levar os deberes feitos.

1) Que canción che gustaría escoitar? Teño que escoller unha soa canción? Sería algo como o Aire da Suite n.3 de Bach, en plan tranquilo e optimista. O do Carmiña Furada que di Mario déixoo para cando sei seguro que non se vai acabar o mundo.

2) A que libro lle botarías un ollo? Unha vez mais, un só libro? Pois á Ilíada, concretamente á escena onde Héctor atopa a Andrómaca volvendo da batalla e xa sabe que van perder. Paréceme que lle pega á ocasión.

3) Con quen che gustaría falar? El@s sábeno

4) Que che gustaría comer? Madalenas! Encántanme as madalenas, e nunca as como por aquilo de engordar, cousa que pasaría a ser absolutamente irrelevante se se acaba o mundo. E café.

5) Que farías e que che queda pendente por facer? Tomarme un Valium (para contrarestar o café) e tratar de desfrutar as horas que queden, se pode ser acompañada mellor. En canto ao que me quedaría por facer, mil cousas. Tocar algo de Coltrane, escribir unha novela e descubrir algo importante que salve mogollón de vidas, por poñer tres. Igual isto último tamén da un pouco igual se se acaba o mundo.

E mándolle o encargo a Zerovacas, Feiranta o Moucho, e o Señor de Trasalba

And the Brillante Weblog goes to...

2008-09-01T09:00:00.000+02:00

Fuji nomíname para o Brillante Weblog, o cal é toda unha honra para unha humilde peza de xadrez, aínda que nunca lle perdoarei que me collera de sorpresa, sen tempo tan sequera para vestirme de longo e desfilar pola alfombra vermella. Así que cumplirei a miña parte nominando a sete blogueiros para tan codiciado galardón.

1. Brillante Weblog á mellor fotografía: W. Sobchak, por CCCP
2. Aos mellores efectos especiais: O Pastor Eléctrico, por As Ovellas Eléctricas
3. Mellor Weblog estranxeiro (aínda que de realización nacional) : Arale, por Chirimbowling nos Lluesei.
4. Mellor banda sonora: Sergio '74, por Retropower
5. Ao mellor guión: A Doutora Seymour, por Meu dito, meu feito.
6. Mellor dirección: Mario, por O Porto dos Escravos, cartas dende a illa de Gorée
7. Brillante Weblog especial a toda unha carreira: Zerovacas, por Zero Vacas. A ver se volve xa de vacacións.

Tectónica de placas

2008-08-25T22:54:00.006+02:00

Este post non vai da deriva continental, senón de como a Raíña capta conversas alleas no transporte público e ten que conterse para non actuar como anxo vingador da ciencia, dos débiles, os adolescentes e os oprimidos en xeral.

Poñámonos en situación: 12 a.m. A Arqueira e mais eu, nun tren cara a praia mais próxima, coa sana intención de desafiar ao melanoma torrándonos volta e volta. Dous asentos mais adiante, de cara a nós (o tren permite un cotilleo excelente, expresión facial incluída) un home de mediana idade e medianas lorzas con pinta de estar moi satisfeito consigo mesmo (que a partires de agora será denominado Maromo) e un rapaz como de vintepouquísimos que polo que dicían semellaba subordinado do Maromo, que pasará a chamarse Mozo Potable.

-Mozo Potable: pois dicían no documental que Europa está a achegarse a África, e que vai chegar un momento no que o estreito desapareza.
-Maromo: pero hombre, como se van a acercar! En todo caso, se estarán separando.
-Mozo Potable: non sei, era o que dicían na tele, que antes a terra toda estaba xunta, e que despois separouse e formáronse os continentes.
-Maromo: pues eso, si se separaron los continentes, ahora se estarán alejando cada vez más.

Aquí desconectei, pasamos por un túnel, mirei o móbil, seguimos falando... pero a conversa de diante ía subindo de ton até ese punto que xa escoitas aínda que non queiras. Agora xa pasaran ao Big Bang.

-Mozo Potable: ... e entón vai chegar un momento no que as galaxias, que se están separando (ao Mozo Potable parecían fascinarlle as cousas que se xuntan e se separan) van empezar a xuntarse de novo até que volvan como ao Big Bang outra vez, pero despois hai outros que din que non, que se van seguir separando e separando para sempre.
-Maromo (rindo): pero eso son sólo teorías, eso no lo pueden demostrar! Tú también es que te lo crees todo, eso no lo pueden saber, ni siquiera ese de la silla de ruedas. Se lo imaginan, chaval, pero no lo saben. Asi también soy yo científico.
-Mozo Potable: pero digo eu que se o din será porque fixeron os seus cálculos, non o inventarán.
-Maromo: tú usa la lógica. Yo siempre uso la lógica con estas cosas. Cómo vas a saber eso si nadie estuvo allí, si aún no había ni galaxias ni nada? Usa la lógica (petándose cun dedo na cachola esa tan espilida que tiña)
-Mozo Potable: non sei, dicíano no documental...

Por sorte, sempre levo no bolso Nolotil.

Marionetas

2008-08-14T11:23:00.005+02:00

Nalgún sitio lin que Da vida das marionetas era un deses filmes dos que Bergman non se sentía orgulloso. Claro que, despois de ler Imaxes unha ten a sensación de que non se sentía orgulloso de case nada. Neste caso, entendo por que. A peli ten algunhas cousas que serían mellorables na miña humilde opinión. Sobra o speech psicoanalítico final, por exemplo, xa nos decatamos do que pasaba, e a suposta homosexualidade do protagonista non aparece por ningures en toda a metraxe salvo cando o deduce habilmente o psiquiatra, cun divertido aire co propio Freud.

Pero claro, Bergman é Bergman, e incluso un Bergman borracho seguiría sendo Bergman. É dicir, que aínda que un chisco pretenciosa, Da vida das marionetas gustoume. Sobre todo, porque el trata temas que ninguén trata. Fala das relacións entre as persoas como ninguén se atreve a falar.

Cando un filme, ou incluso na vida real, fala de relacións sentimentais (e con isto non me refiro só a relacións amorosas) damos por feito que se rexen por unhas determinadas normas que son como a gravidade ou a deriva continental: inevitables. Bergman sabe poñer de relevo que o que tomamos como natural e intrínseco ás persoas non son mais que unha serie de normas sociais, que en moitos casos nos obrigamos a nós mesmos a seguir. Non escollemos a nosa propia vida, senón que actuamos como marionetas. E o peor é que non hai ninguén movendo os fíos.

Esta película vai diso: de como un pode recluirse a si mesmo no papel que cre que debe xogar na vida, e non pode botarlle a ninguén a culpa de que sexa así. De como nos relacionamos cos demais cunha serie de esquemas previos, axústense ou non á realidade. De como as decisións mais importantes da nosa vida poden tomarse por convención, por inercia, sen reflexionar realmente sobre elas.

Summer in the city: Compostela-Brooklyn

2008-07-27T14:55:00.005+02:00

Hot town summer in the city /Back of my neck getting dirt and gritty /Been down, isn't it a pity /Doesn't seem to be a shadow in the city /All around people looking half dead /Walking on the sidewalk hotter than a match head

Cool town, evening in the city /Dressed so fine and looking so pritty /Cool cat lookin for a kitty /Gonna lookin every corner of the city/Till I'm weezin like a bus stop /Running up the stairs gonna meet ya on the roof top

Son unha urbanita, recoñézoo. Tolero a cousa bucólico-campestre un par de días, pero boto en falta o ruido dos coches para durmir. Un verán no asfalto derreténdose non me parece mal plan. Por desgraza non é o asfalto de Brooklyn, só a novela de Paul Auster, na tradución espléndida de Eva Almazán.

Non sei se é mérito de Eva ou de Paul (fifty-fifty, supoño) o caso é que me estou sentindo absolutamente brooklynesa, no grao en que unha cidade sempre é unha cidade, e se te sintes cómoda nelas, tanto ten cal sexa.

Ademáis, esta novela teno todo: humor fino e cínico, referencias culturetas pero sen pasarse, certo ton lumpen-glamouroso e todos eses escenarios que aos urbanitas de pro, de pura cepa, nos parecen un adianto do paraíso: bares, restaurantes, librerías, museos, mais bares, fume de tabaco, wishky de malta, mais libros, libros, libros, cinema clásico, taxis, hoteis, bloques de pisos. Seguramente para moitos isto é mais ben un inferno ou cando menos o purgatorio do veraneante, pero iso é porque non levades o asfalto ardente correndo polo voso torrente sanguíneo.

Non é só que a min concretamente me mole o rollo e toque tódalas teclas mentais posibles das miñas filias, senón que, obxectivamente, Auster conseguiu unha novela que fai que vivas un lugar no que nunca estiveches, e que o vivas cunha sensación de familiaridade. E iso sen perder unha distacia crítica e deliciosa do american way of life, a pesar do xenuinamente estadounidense que resulta toda a novela. Manter ese dificil equilibrio entre crítica feroz e sentimento de pertenza, ambiente de barriada e intelectualidade universitaria, sen que nada chirríe e contando unha boa historia (permitíndose incluso facer comentarios que adiantan a trama!) fai que me esqueza definitivamente de The Inner Life of Martin Frost e volva lembrar Smoke e Blue in the face.

Desvaríaos alícicos a 38º C

2008-07-22T19:56:00.003+02:00

Vai demasiada calor para escribir nada, así que déixovos a miña última descuberta alícica, que ben podería ser un soño un tanto febril...

A imaxe é de Elena Chernenko, ou Kassandra, que descubrín grazas ao blog de Estíbaliz, onde sempre atopo cousas interesantes:)

Música-ficción

2008-07-15T16:41:00.004+02:00

En directo dende o estadio de fútbol do Dinaburg en Daugavpils, Letonia, Mediocrity or Even Incompetence presentan o seu novo disco, que contén algúns dos seus temas mais coñecidos e mantén o espírito do indie rock mais auténtico dos seus comezos, na liña de grupos como Jimmy Eat World

Os fans veranse mais que satisfeitos, especialmente aqueles que acusan a Mediocrity de tomar un rumbo mais comercial e popeiro no seu último traballo. Atentos á versión de Riot Van de Artick Monkeys.

P.D: recoméndovos tamén A very persistent one, de Pârâul Şindrilei (Dacia Records, 2038) e The reality of Tomorrow, de Rutherdford

Poesía da violencia, versión Raíña.

2008-07-02T20:55:00.004+02:00

Xa que o Pastor fala da violencia e das súas diferentes concepcións culturais, vou falar de Funny Games, que vin hai pouco (a versión americana, síntoo, pero prometo ver a orixinal) e que trata tamén o tema da violencia. Ou non. Ou si.

O argumento é simple. Dous mozos torturan até a morte a un matrimonio e ao seu fillo, aparentemente só por divertirse. Os rapaces non teñen móbil, nin historia persoal, nin rasgos distintivos. Só podemos intuir que son de clase alta por leves detalles, e un deles semella liderar o xogo.

O interesante é que cando rematas de vela tes a sensación de que acabas de ver unha obra hiperviolenta, gratuitamente violenta, indignantemente violenta. Nin mensaxe, nin razonamento nin nada que tranquilice. Pero en realidade, e a pesar de ser de feito hiperviolenta, todo o que ocorre pasa fóra de plano. Só escoitamos. Non vemos nin un só golpe, nin un só disparo. Só algunha que outra humillación menor, que os rapaces levan a cabo con exquisita cortesía. Unha soa escea é explícita, non revelarei cal, e o que pasa a continuación é tan desconcertante que antagoniza en certa medida o efecto.

O poder evocador da agresividade é brutal. Ningunha outra cousa pode representarse tan dolorosamente clara na nosa mente aínda sen vela. Nada pode turbarnos tanto, destilar unha incómoda sensualidade, facernos rir ás gargalladas, ser visualmente tan fermosa. Por iso é material privilexiado para a arte, porque pode transmitir mil emocións diferentes con pequenos matices. Non é unha cuestión moral. Forma parte de nós gústenos ou non.

Non só Vermella

2008-06-28T23:16:00.002+02:00

Hoxe, no canto de estar na mani, non tiven mais remedio que estar noutro sitio, por motivos pofesionales. No tal sitio, dábanche un convite para unha cea, en plan "fulanito/a y acompañante". E aínda que nos pareza que todo é xa supernormal e incluso moi cool, estou segura de que chegar a esa cea cunha parella do mesmo sexo sería unha auténtica provocación. Ás veces penso que tendemos a pecharnos na nosa burbulla (sexa cal sexa) e non nos decatamos de que hai outros mundos. E algúns son moi rancios. Feliz día do Orgullo.

PD: a homosexualidade eliminouse como parafilia dos manuais diagnósticos de enfermidades mentais hai só trinta anos. A transexualidade aínda figura como trastorno da conduta sexual.

Síndrome de Stendhal

2008-06-22T20:13:00.002+02:00

Onte, por segunda vez, tiven o que creo que foi a síndrome de Stendhal. A primeira vez foi hai uns anos, aquí. Aínda que poda parecer moi romántico, non é nada agradable. Nunca deixará de asombrarme o preto que están o placer estético e a crise de ansiedade.
P.D: por certo que este lugar, en árabe, chamábase "a Vermella".

Campos morfoxenéticos? (e 2)

2008-06-14T12:56:00.002+02:00

A idea dunha memoria colectiva non é patrimonio do doutor Sheldrake. De feito, o que el postula parécese moito á idea de Jung dun incosnciente colectivo, que ao principio era moi semellante eo supereu freudiano (unha conciencia social e moral)e rematou derivando na idea dunha memoria de especie, un caudal común de coñecementos que os seres humanos compartimos polo feito de selo. Jung explicaba con isto cousas como a telequinese ou a telepatía, que serían reverberacións na memoria colectiva.

Supoño que si é certo que compartimos cousas polo feito de pertencer á mesma especie, pero eu opino que son mais ben xeitos de organización da información que información en si mesma. É como se todos tiveramos o mesmo disco duro, pero cada un pode metelle os programas que lle pete. Vai ter funcións distintas, pero o xeito de traballar é o mesmo. O que non comparto con Jung nin con Sheldrake é esa idea de certa transmisión xenética da información. Ou mellor: a idea non me parece nin boa nin mala en si mesma, pero hai que demostrala. Por moi disparatadamente xenial que semelle, hai demostrala para que sirva de algo.

Como se explica entón (pregúntase Sheldrake, MD, ao que non podo deixar de imaxinar cunha capa con lúas e estrelas) o feito de que o cociente intelectual da especie humana aumente progresivamente nos tests? Ocórrenseme varias explicacións alternativas, como por exemplo o maior hábito de lectoescritura ou de pensamento abstracto que temos hoxe en día, ou que o CI sexa un instrumento defectuoso sesgado polo nivel cultural. NOn son nin mellores nin peores explicacións, pero teñen a avantaxe de que se poden deseñar experimentos para descartalas ou confirmalas. Como probamos a existecia da alma, de deus ou da memoria colectiva? Se fora agnóstica, diría que son obxectos espirituais que caen fóra do alcance da ciencia. Como non o son, digo que son ideas que non adminten refutación, e pol tanto valen o mesmo que dicir que hai unha pequenos homiños verdes que me falan e que só eu podo ver.

Pensar que existen realidades mais aló da nosa capacidade de coñecemento é ter en moi pouca estima á nosa especie. Podemos dicir que hai cousas que non sabemos aínda, pero cando alguén sostén que tal ou cal idea non é demostrable (ou refutable) e nunca o será, porque pertence a outra orde de cousas, da para desconfiar. Aí xa estamos entrando no cenagoso terreo da fe.

Campos morfoxenéticos? (e 1)

2008-06-04T23:25:00.004+02:00

Hoxe asistína unha conferencia que en principio trataba sobre etoloxía, ratas que resolven labirintos, parruliños que pensan que es mamá e cousas desas, e na que o conferenciante rematou falando da estraña hipótese dos campos morfoxenéicos. Eu nunca escoitara falar de semellante cousa, nin do personaxe que semella ser Rupert Sheldrake, que ten nome de mago da tele ou algo así.

A cousa ven dicindo que calquera estrutura natural ten unha tendencia cara unha orde predeterminada, unha sorte de "memoria" innata. Atención, toda estrutura natural, incluídos seres inanimados como os cristais, as rochas ou incluso as galaxias. Os animais tamén terían esta tendencia, de xeito que cada individuo posuiría unha especie de memoria colectiva da especie.

Isto vai totalmente en contra da segunda lei da termodinámica, que di exactamente o contrario, que a desorde aumenta progresivamente en calquera sistema a menos que invirtamos enerxía en mantelo en orde (véxase o Experimento do Andel de Nela) pero explica algúns fenómenos estraños, como o feito de que as ratas resolvan hoxe labirintos mellor que hai trinta anos (sen estar sequera emparentadas entre si) ou que memoricemos mellor a orde das letras dun teclado que ningunha outra. De feito, esta teoría ten un disparatado corolario: a frecuencia coa que ocorre un feito fai que cada vez sexa mais probable que ocorra. Einstein debe estar revolvéndose na súa tumba.

Supoño que é obvio que non acredito en nada disto, pero si que me parece interesante sinalar que hai feitos moi difíciles de explicar e alguén (aínda que teña nome de prestidixitador) que trata de explicalos. As hipóteses están para ser falsadas, por estrañas que parezan a priori. Se hai que cargarse unha lei esencial ou un paradigma, a por el. Torres mais altas caeron.

Ideas en Bloque

2008-06-02T11:46:00.003+02:00

Lin e relín coidadosamente o post anterior, a raíz dos comentarios que recibín, e continúo sen entendelo: estou segura de que o único que dixen foi que me parecía mal que se suspenderan concertos. Unha doutrina desatinadamente revolucionaria e paradoxal, que diría Russell, a xulgar polas reaccións. Nos comentarios subseguintes, insuouse que non sabía o que dicían as letras, acusoúseme de apoiar a certas organizacións extintas (?) e empregouse a palabra "camada" e alguén preguntouse se me parecía ben asasinar homosexuais. Ah, e deuse por sentada a miña xuventude, cousa que me afaga pero da que debo disentir.

Teño a miña propia teoría, seguramente errónea,
sobre o que ocorre con estas cousas. Eu chámoa a Teoría das Ideas en Bloque, por aquilo de darlle un aire platónico. As Ideas en Bloque postula que cando un concepto é expresado publicamente de xeito repetido como unha unidade convírtese nunha Idea en Bloque: é como un átomo, comportase como un todo e é teóricamente indivisible. Unha opinión non pode ser contraria ou favorable a unha parte reducida da unidade, esténdese e interacciona sempre co Bloque.

Exemplo de Idea en Bloque: Cando estaba quitando o carné de conducir, a miña instructora era de dereitas, e loxicamente tiñamos unhas broncas monumentais aínda que amigables (mais ou menos). A boa señora actuaba e falaba sempre dando por feito que eu era votante do PSOE, cousa que é absolutamente falsa. Para esta persoa, o concepto "ser de izquierdas", como ela dicía, funcionaba como unha idea en bloque, e servíalle para prever punto por punto o que ías opinar sobre cada tema. Equivocábase de cabo a rabo, claro.

O que implica as Ideas en Bloque é o ben que fan o seu traballo os medios de comunicación, sentando un estándar ideolóxico, que por suposto podes non seguir, pero que está aí como medida do razonable e moderado. As disensións respecto do estándar son doadamente encadradas nun dos Bloques. Aforro enerxético, que se chama.

Quero ser saxo tenor de Banda Bassotti

2008-05-17T17:05:00.007+02:00

Hai un par de anos vin a Banda Bassotti en directo. Pasoume como noutras ocasións, que entrei porque me gustaban medianamente e saín absolutamente fan. De feito, entendín que o meu camiño vital estaba errado e que o que en realidade quería facer era tocar nesa banda. Non sei se sería capaz de pegar os chimpos que pegan eles termando do saxo, pero todo consiste en ximnasio e vontade.
O caso é que o meu tamaño é un handicap para ser fan de Banda Bassotti, sentinme como se no concerto houbera un sinal ao estilo dos parques de atraccións "para subir tes que ser así de alta". E eu non daba, claro. Así que alí me vin, no medio dun montón de rapazolos enormes tipo red skin (algún día falarei da teoría que temos sobre a homosexualidade reprimida que destila o rollo skin) desfrutando mogollón do concerto pero temendo seriamente pola miña integridade física no medio dun pogo descontrolado. Especialmente cando o colega que tiña ao lado (e que tampouco chegaba á marca do sinal) saíu literalmente propulsado polos aires.
Pero o que realmente pasou non foi que os punkies estes fixeran batido de Raíña, que era o que me estaba temendo, senón que, cando aquilo se puxo particularmente violento (e gay) con tódolos mozotes sen camiseta empurrándose os uns aos outros, deixei de tocar o chan cos pes e fun delicadamente depositada por varias mans nunha marxe da pista. E xuraría que incluso alguén me colocou o pelo.
Dende alquela gárdolle particular aprezo a Banda Bassotti e aos seus groupies, non só porque me perdoaron a vida, senón porque se lles nota o bo rollo que desprenden. Por iso tamén me parece particularmente inxusto todo isto que está a acontecer. Así que xa sabedes, rapaces: se precisades outro saxo tenor pensade en min. Porfa.

Identidade II

2008-05-07T00:28:00.003+02:00

Esta é a resposta ao comentario de Ima no post de Identidade. E como penso que o celme do blogomillo son os comentarios (e que este ademáis ten calidade case que literaria), póñoo tamén, a risco de que quede un pouco longo.

Supoño que os erros no sistema acaban por ser os que nos conectan coa realidade, os q nos alertan de que nada é como o vivimos dentro da nosa cabeza. A min moito me intriga se realmente dá igual o que somos pra nós porque só somos aos ollos d@s demais, das que están fóra e nos ven, nos reciben. O certo é cada vez vexo máis distantes esas dúas dimensións, máis incomunicadas, até o punto de andar cavilando se poderiamos levar por dentro algo totalmente distinto ao que se ve, se se perden cousas nese tránsito do sistema nervioso ao movemento. "seino pero non o explicar", terá sentido esta afirmación?
E despois esta, se admitimos q somos a partes iguais o q pensamos e como nos pensan, se cambia como nos ven, cambiamos nós? Se cadra si, ás veces penso q si, q é igual ca se un día nos levantamos e nos vestimos de mods, heavies, hippies ou pij@s... acabariamolo sendo, tarde ou cedo... a imaxe, a representación, acaba por conformarnos... ou non?

Cando era moi moi pequena (tampouco é que agora sexa moi grande), a unha idade na que os libros din que os nenos non distinguen aos demais de si mesmos, eu tiña unha sensación moi vívida, que pasou a ser un dos escasísimos recordos que teño desa época: a estrañeza por ser eu mesma. Non eu-eu, senón a estrañeza por ter uha identidade propia e diferenciada, que era esta pero que a min me parecía (igual porque moito non a distinguía aínda, a ver se van ter razón os libros) que podería ser perfectamente calquera outra. Estaba tendo consciencia da privacidade do meu propio pensamento, de que pasaban cousas dentro da miña cabeza que ninguén mais podía coñecer. E parecíame rarísimo.

Anos despois, con trece ou catorce, ocorreume unha cousa moi estraña que tamén lembro con nitidez. En realidade, como ocorrer ocorrer non ocorría nada. Eu estaba gardando unha pila de toallas limpas no armario do meu cuarto. E nese intre tiven unha conciencia estrema de todo (a luz, a temperatura, o tacto das toallas e o olor do cuarto, o pelo diante dos ollos, as cores...) e de min mesma, como un eco amplificado desa sensación de cando era nena.

Agora sei que moi probablemente foi un chute a destempo de dopamina, unha excitación neuronal sen un estímulo externo que a provocara, que cargou de significado emocional un intre que debía ser neutro.

Non sei se isto contesta ao que formula Ima, probablemente non, pero o meu propio concepto de identidade pivota sobre esas dúas vivencias.

P.D: estaba escoitando isto mentras escribía, e encaixaba estrañamente, así que aló vai. Cortesía do Sak, compañeiro dalgunhas farras memorables.

The Peacock Skirt

2008-04-20T21:24:00.005+02:00

Cando tiña catorce ou quince anos tiven unha tempada de auténtica chifladura wildeana (que dará para un próximo post) e por extensión e simultaneamente beardsleyana. A asociación entre Beardsley e Wilde é algo xa establecido na mente de tod@s, e a verdade é que non sei até que punto tiveron relación ou foron algo mais ca coñecidos na realidade.Sospeito que non era para nada o tipo de Oscar, que coma min, estaba obsesionado coa beleza. Non sei que ocorreu nas miñas sinapses neuronais ultimamente para que Aubrey, Salomé e este cadro volveran en tromba á miña mente.
Aubrey é como o reverso escuro de Mucha, non só pola cor e pola temática, senón e sobre todo porque alí onde Mucha é apacible e brillante, Beardsley transmite unha anguria dificil de describir. Como xa dixen algunha vez, o fermoso tamén pode ser desacougante.
Pregúntome que estado mental require pintar así. A proximidade da morte, a enfermidade e a dor da tuberculose, que non provoca case signos externos, semella un bo achegamento. Para min Beardsley sempre foi unha sensación moi concreta: sabedes como ulen as rosas cando tan abertas que están a piques de apodrecer?

Identidade

2008-04-07T20:49:00.002+02:00

No principio, foi a dopamina. O pó máxico que convirte os feitos en recordos. Suavízaos, desdebúxaos, destácaos. A outra cara da moeda, os lentes a través das que vemos a realidade. Se os teus pensamentos soan, como podes saber que son teus? Os circuitos neuronais como as curvas dunha estrada. Como un novelo de fío finísimo que nos contén. O fío da vida. Cando te recoñeces no espello, algo muda. O teu corpo como unha marioneta. Só tes que pensalo e móvese.
Se tiveras os ollos doutra cor, seguirías sendo ti? E se naceras noutro lugar? Nunca saberemos o que sucedeu antes de recoñecernos no espello. O equilibrio entre moléculas e receptores determínanos. Un erro, un exceso, e diluiríamonos. Non saber que vives é como non existir.
A música das esferas, a música dos neurotransmisores. Millóns de quilómetros para ler tres notas. A cada paso, unha perda irreparable. Alonxámonos do comezo deixando unha estela de recordos. Tiveches algunha vez un déjà vu, un erro no sistema?

Brand New Pecados

2008-03-24T16:46:00.004+01:00

Pois a min gustábanme mais os de antes, a verdade. Tiñan nome de xelado (gula, luxuria...) podías facer pelis interesantes como Seven e eran accesible para todo o mundo. Estes son pecados high class, non todo o mundo pode enriquecerse até límites obscenos ou provocar inxustiza social. Eu, que tiña o pleno nos pecados clásicos, resulta que nestes só teño un, e iso contando o café como droga. Síntome como se me cambiaran a colección de cromos cando xa a tiña case completa.

O mais estraño é que estes pecados novos parecen feitos polo seu mais acérrimo inimigo, ou cun cinismo fóra de todo límite. Non causarás inxustiza social? Non te enriquecerás? Semella que están a facer autocrítica, cousa que sabemos que é imposible.

En fin. Aquí está nova lista de pecados. Vou facer un par de manipulacións xenéticas ;)

Non realizarás manipulacións xenéticas.
Non levarás a cabo experimentos sobre seres humanos, incluidos embrións.
Non contaminarás o medio ambiente.
Non provocarás inxustiza social.
Non causarás pobreza.
Non te enriquecerás até límites obscenos a expensas do ben común.
Non consumirás drogas.

Agasallos (e II)

2008-03-19T12:39:00.000+01:00

Para que vexades que ás veces tamén chegan agasallos chulos:)

O meme dos agasallos

2008-03-07T20:09:00.006+01:00

Mándame Mario un convite-rescate para un meme que me permite actualizar por fin, nun momento falto de inspiración. Que se lle vai facer, non sempre está unha lúcida e estupenda :p

A cousa é falar dos peores agasallos que che fixeron na túa vida. Nisto, as tías témolo mais doado: as cotas de esperpento son inimaxinables. Aínda que como eu non fixen a comuñón coido que me salvei da peor parte. Aínda así, chégalle ben, e se non xulgade vós mesmos.

1. Pendentes. Este, mais que un mal regalo, que houbo de todo, é un regalo estúpido, tendo en conta que non teño as orellas furadas, e que este é un feito amplamente coñecido e comentado na miña familia. Algunha "agasallante" incluso se ofendeu cando llos devolvín. "Pues dile a tu madre que te haga los agujeros". Menos mal que non se lle ocorreu mercarme un vale por unha tatuaxe hard core.

2. "Leyendas de la España antigua" Alguén debeu de chivatearse de que me gustaba a mitoloxía, e semella que o sitio de Numancia entra dentro desa categoría. Nota: estrañamente, mais da metade das lendas incluían o elemento canibalismo(?)

3. Unha cadea con estampita da virxe. Non sei se era ou non a mala idea, ou unha discreta invitación a que volvera ao redil da verdadeira fe (no que nunca estiven).

4. Un diario. Non é que sexa un agasallo particularmente terrible, pero o grave é o agravio comparativo: por que aos rapaces lles regalan estilográficas superchulas e ás rapazas diarios con esa especie de nácar de pega por fóra?

5. Un tartaruga de baño. Eu tiña tres anos, e ENCANTÁBAME esa tartaruga. Descubrimos que era un mal regalo cando a tirei pola fiestra e me carguei un coche. A tartaruga saiu ilesa.

Por certo, este meme vai para o Gato de cor imposible, o Pastor, a Chairega, Roi Buligan e Curriolo (o teu primeiro meme!)

Papel Pintado

2008-02-22T20:01:00.008+01:00

Voulle dar a réplica á Rapaza do Arco, que é un xeito fino de dicir que lle vou copiar o post. Pero é que realmente o acontecemento pictórico-blogomilleiro-cultureta da semana foi a exposición dos cadros de Gus en Neda, na Casa das Palmeiras, un espazo xa de por sí persoal
para unha pintura mais persoal aínda
Non entendo moito de arte contemporánea, para iso invito a dar a opinión de experta á telescopeira do tellado. Son das típicas que din que a arte, sinxelamente, gústame ou non me gusta. E a de Gus gustoume moito. Gustoume porque son deses cadros de dixestión lenta, que che van producindo sensacións secuenciais cando os ves, cando os miras mais atentamente, cando chegas á casa, cando soñas con eles (teño tendencia a soñar con figuras xeométricas ou patróns repetidos, como as pezas de puzzle ou o tetris, e soñei esa noite cos deseños especulares de Gus. Significará algo, Doutora Seymour?).
En primeiro lugar, os fermosos deseños xeométricos, que sempre me producen un aquel de tranquilidade, pola repetición e a simetría, dúas características que o cerebro humano identifica coa beleza. Un pouco mais de perto, as texturas, o que subxace de irregular baixo a orde aparente, o que só chegamos a albiscar a través da superficie. Un pouco mais tarde, as pátinas, as enrugas, as marcas do tempo. Durmida, os labirintos, os espazos en branco que deixan as cores, os camiños intrincados. Supoño que dalgún xeito sentinme identificada.
Gus logrou algo na miña opinión moi difícil: que algo aparentemente sereno e agradable á vista produza tamén, ademáis de placer estético, desacougo. Revolver algo na mente do espectador, cousa que non toda a arte, contemporánea ou non, consegue.
Tamén hai que dicir que Sergio74 nolo puxo doado para meternos en materia, cunha pinchada absolutamente evocadora que reforzaba a sensación dos cadros, pero que tamén ten valor en sí mesma, como puiden comprobar estes días, cando se converteu na miña música de estudar. E ademáis Gus e Sergio son o electropincha e o pintor mais ghuapos de Ferrolterra, de lonxe. He dicho :p

DJ Hildegard (ou debería dicir Doutora von Bingen?)

2008-02-04T15:45:00.000+01:00

Se nacese no século XI querería ser monxa. Téñoo clarísimo. Por suposto, non por unha cuestión de fe, senón de posibilidades. De entre as posibilidades dunha muller na Idade Media, entrar nun convento paréceme a mellor con moito. Asegúraste comer tódolos días se es pobre, asegúraste non ser vendida como unha vaca ao noble do lado se es rica, e sobre todo é o único xeito de ter acceso á cultura. Ler aos clásicos, aprender música, facer precarios experimentos de química. Non parece unha mala opción.

A Hildegard tocoulle, non o escolleu ela, pero estou convencida que sendo a décima filla dun noble vido a menos, era o mellor que lle podía pasar. Iso, a pesar do trauma que pode supoñer que os teus pais oficien os teus ritos fúnebres cando tes doce anos... contigo diante! e ver como tapian a porta do convento... contigo dentro! Por sorte estaba Jutta, que xa sabía de que ía o tinglado, e que en realidade as reclusas si podían saír do convento e dentro del, facer na práctica o que lles viña en gana.

Cando escoito a música sacra de Hildegard, sempre imaxino ese pequeno mosteiro da Selva Negra (mixto, por certo) como un pequeno paraíso para unha rapaza intelixente. Un lugar onde poder ser unha mesma, aínda que dando un estraño rodeo. A liberdade total disfrazada de clausura.

Hildegard escribiu 77 obras musicais, e aínda hoxe é unha das escasísimas compositoras da historia, e escribiu os que foron os libros de medicina mais adiantados da época, “Liber Simplici Medicinae" , e "Liber Compositae Medicinae”. Non aparece en nas historias da medicina, a pesar de que foi a compiladora mais importante dende Galeno. Nas historias da música sae de pasada.

A que foi a científica mais influínte do seu século só aparece nomeada como beata e visionaria. Iso, despois de que a Igrexa Católica tratara de impedirlle escribir, de que se proibira a súa música no convento de Bingen e de que trataran de mantela baixo arresto por enterrar en sagrado a un nobre excomulgado. Eu dubido seriamente de que alguén deste calado tivera visións místicas, sobre todo porque ela mesma conta as tiña en estado “de completa lucidez”, sen entrar en trance nin caralladas. Decántome mais pola outra versión, a que di que Hildegard utilizaba a historia das visións como un xeito de conferir autoridade á súa obra e de que a deixaran escribir en paz. Doutro xeito, remataría na cadea ou na fogueira por se muller, escribir e facer potingues con herbas. Quero dicir que o de ver o ceo e tal era sospeitosamente conveniente.

Non sei que opinaría ela da gloria póstuma, igual non lle importaba en absoluto. En certo modo, gañou a batalla, porque eu podo escoitar o que ela escribiu. Pero visto doutro xeito, se Hildegard nacera home, tería a consideración que ten hoxe Hipócrates: un precursor, un visionario noutro sentido. Iso pode entenderse no século XI, pero que no XXI siga a ser así da para pensar. Para pensar que temos un problema.

Estratexia Evolutivamente Estable

2008-01-26T16:18:00.000+01:00

"Unha galiña non é mais ca un medio do ovo para crear mais ovos"

Falaba no anterior post R.R. sobre Richard Dawkins, a quen eu coñecía non tanto como insigne ateo (ou brigth, que queda mais cool) senón como evolucionista de pro. Claro que unha cousa vai coa outra. A teoría do Xen Egoísta postula que a unidade básica da supervivencia dos mais aptos non é o individuo, senón o xen, e que os organismos non son senón máquinas que estes empregan para replicarse. Isto explica, por exemplo, as conductas altruistas cara membros da nosa familia, xa que comparten carga xenética con nós, ou o especismo, é dicir, que os individuos beneficien aos membros da súa especie a expensas doutras. Que nos dea mais pena un gato que unha mosca, porque está mais próximo xenéticamente a nós. Unha conducta que reporta beneficios para unha determinada carga xénica sobre outra diferente convírtese nunha EEE, unha estratexia evolutivamente estable, que se perpetuará xeración tras xeración porque serve aos maquiavélicos propósitos do xen: dominar o mundo (riso diabólico).

Nunha primeira instancia, esta teoría ten dúas lecturas complementarias : implica un determinismo xenético total, sen deixar sitio para a vontade individual nin para a autoconsciencia, e por outro lado unha visión totalmente aleatoria e digamos, non lineal da evolución. O ser humano non sería superior aos insectos, tendo en conta que as cascudas levan aí cen millóns de anos, ocupan todo o planeta e a súa carga xenética sobreviviu.

A min gústanme ou non as teorías un pouco en relación a como encaixen na miña forma, un tanto cínica, de ver o mundo. Neste caso, unha evolución sen unha fin, sen un obxectivo, gústame. Gústame porque un obxectivo implica unha dirección, unha dirección implica un plan e un plan implica algo ou alguén que o planifique. É un creacionismo disfrazado de evolucionismo, como un xeito de asumir a creación intelixente pero con mais voltas. E non. Grazas pero non, grazas. Igual é un pouco duro pensar que estamos aquí por casualidade, que isto non vai a ningures en concreto e que non somos o cumio, gloria e ornato da evolución, pero paréceme moito mais honesto. Ademáis, non cambia demasiado o feito de que estamos aquí, e imos pasar un tempiño.

A segunda parte, o do determinismo, non o vexo tan claro. Asumo que a intelixencia é un plus evolutivo, un xeito de adaptarse ao medio para un becho extraordinariamente feble e desvalido, pero unha vez que chegamos a ter autoconsciencia, non teño claro até que punto non nos estamos saíndo do curso normal da evolución. Para ben e para mal. Para ser altruísta con persoas ás que non coñecemos ou para cargarnos aos nosos familiares directos. É a intelixencia unha estratexia evolutivamante estable?

Por que son atea (e non agnóstica)

2008-01-13T18:14:00.000+01:00

Estes días escoitei ou lin varias referencias a Bertrand Russell sen relación entre si. Así que cando cheguei á casa, busquei a miña vella libreta, antecesora deste blog, para reler o que escribín despois de ler "Por que son ateo". O libro é un debate dialéctico e filosófico sobre a posibilidade ou non da existencia de deus, no que, obviamente, Russell leva tódalas de gañar. Non se pode demostrar que deus non existe (tampouco que non existan os deuses homéricos, como el di) pero os argumentos a favor quédanse bastante coxos.

Aínda que no libro, Russell fala dende a lóxica e non se remite a argumentos éticos, o que distingue a un ateo dun agnóstico é precisamente a ética. Russell é ateo (e non sinxelamente "non cristián" como di a terrible tradución ao español) porque non está dacordo eticamente coa relixión.

Dende o punto de vista dun racionalista coma Bertrand, a existencia dun ser superior ((omnisciente omnipotente e tal) é imposible de falsar, e polo tanto non nos gusta. Non nos gusta porque nos remite a unha cuestión puramente emocional, ao creo porque é absurdo de Tertuliano, que como científicos non nos gusta pero nada de nada. Dende o punto de vista racionalista russelliano, da pouco mais ou menos igual crer en deus que en extraterrestres ou gnomos, a efectos de demostrabilidade.

Pero isto non nos convirte en ate@s. A convición de que non se pode probar mediante a lóxica a existencia de deus é o que defende o agnosticismo. Ir un paso mais aló depende exclusivamente dunha cuestión moral. A pregunta xa non é se existe deus, senón se é desexable semellante cousa. É desexable un ser superior? É beneficioso para o ser humano a crenza nun ser superior, tendo en conta que esta crenza é inverificable e incontrastable? Bertrand e mais eu pensamos que non. Que nin de coña.

En primeiro lugar, crer en cousas que non se poden demostrar chámase superstición. Unha persoa disposta a crer sen meter o dedo na chaga (atea si, pero con lecturas bíblicas, faltaría mais) é unha persoa facilmente manipulable, porque non segue o seu propio criterio. E as relixións nútrense sempre de xente facilmente manipulable. Ademais, se cres en deus sen probas, tamén tes que crer sen probas no que a deus lle gusta ou non lle gusta, e aí xa nos metemos no segundo tema: vas deixar que outras persoa che digan como tes que vivir.

Por outra banda, crer no premio e no castigo da vida eterna é un magnífico antídoto contra as revoltas, as revolucións, as rebelións. Se estás fatal aquí, xa se che compensará, non fai falla que te tomes a molestia de mudar as cousas. Se alguén actúa de xeito inxusto, será castigado, pero entrementres está a comerse a túa colleita (non falo agora da Idade Media, falo da receita máxica da Igrexa para a situación en América do Sur: chamar aos campesiños á resignación e aos terratenentes á caridade cristiá).

Por último, Russell da un argumento ético de peso: Xesús de Nazareth deixa claro que cre no Inferno, na condenación eterna. Nin Bertrand nin eu podemos aceptar eticamente que se nos xulgue, se nos condene e se faga churrascada con nós. Non só porque claramente tanto a el como a min nos toca ser braseado, senón porque non lle desexaríamos sofremento eterno nin ao noso peor inimigo. O Inferno cristián non permite rectificar nin aprender dos erros, e iso para un científico tamén é difícil de tragar.

O maligno, maligno, maligno DVD

2008-01-05T21:57:00.000+01:00

Esta semana merquei unha revista de cine que traía un especial DVD, e xa que son unha consumidora habitual de pelis, boteille unha ollada con especial atención. Ademáis de varias cousas que me apetecían, como un megapack de Blade Runner con tódalas montaxes habidas e por haber, remasterizado, reeditado e remozado, atopei un par de artigos, digamos, teóricos, sobre o tema. O tema do DVD, que a min parecíame que non tiña moita miga (non creo que haxa nostálxicos do VHS). Pois semella que si, porque un fulano conseguiu encher unha doble páxina coas súas sesudas reflexións.

Se entendín ben, o tipiño viña a dicir que o DVD significa a morte, ou polo menos a deturpación, do cinema moito mais do que o foi o VHS (!!!!) Porque o VHS é malo e perecedeiro, e ti es consciente de que o que estás vendo non é cinema, senón unha mala imitación, pero o DVD vende a ilusión da copia fidedigna.

"La propia condición del DVD como repetidor insaciable de imágenes distintas en su aparente uniformidad son uno de los instrumentos preferidos de control del nuevo poder virtual, una idea de vigilancia que Foucault nunca llegó a imaginar." (Hai xente que ten que citar a Foucault alomenos unha vez en cada texto, non o notáchedes?).

A tese, en definitiva, é que o DVD é perverso porque non é o orixinal, e polo tanto non é cinema, pero a industria fainos pensar que si, cando en realidade a esencia do cinema é o pase único. Tamén fai referencia, no mesmo artigo, ás reproducións artísticas como algo industrial, feito en serie, ao modo de Zara ou Ikea.

Non sei, eu pensei que a esencia do cinema, se é que tal cousa existe, é precisamente que o seu soporte permite a reproductibilidade, tanto temporal como física, pasar a cinta moitas veces ou facer moitas copias da mesma cinta. Cal das cintas, se falamos de película no sentido estricto, é "a orixinal"? Ningunha das que ningún de nós vimos nunca na nosa vida ao ir ao cinema, e non por iso consideramos que sexa "falso". Ten iso sentido unha vez que a "película" non existe e a copia é dixital? Se a cinta orixinal está deteriorada, segue a ser orixinal?

Ponme un pouco dos nervios este tipo de reflexións pseudointelectuais de xente á que lle mandan encher dúas páxinas falando dalgo tan pouco atractivo como o DVD. En primerio lugar, porque no fondo, aínda que citen a Foucault e falen da perversa política capitalista na que nos vemos inmersos, destilan un inconfundible tufo elitista e clasista. Porque o que ven a dicir este señor é que lle fastidia moito que calquera, calquera currito, calquera de nós, calquera non intelectual poda ter acceso ao cinema, poda ver calquera peli e incluso facerse unha filmoteca propia e decente, porque o formato o permite, porque a copia é idéntica e infinita e reproductible e pirateable e descargable. Acabouse a elite dos que tiñan un proxector e unha pantalla na casa, calquera podería ser Garci (dios no lo quiera).

En segundo lugar, porque se percibe unha resistencia reaccionaria ao cambio, aínda que sexa para mellor, unha resistencia a que as cousas deixen de ser como sempre foron. Porque dicir que o DVD é peor (peor moralmente, ollo) que o VHS é unha cuestión de fe. En terceiro lugar, porque tanto falar da experiencia auténtica, e sempre se esquecen de que a experincia é que o cine pasou en poucos anos de custar cincocentas pesetas a custar SEIS EUROS, o que fai que, co que custan dúas entradas, merques o DVD cando pase a serie media.

O cinema naceu como un entretemento da clase baixa, pero como o jazz, como todo o que ten certo valor, sempre hai un grupo diposto a facer del un corpus de coñecemento inaccesible aos non iniciados. A ser posible, non accesible físicamente. Non todo o mundo vai ser un experto en cine, ou non todo o mundo vai ter un interese artístico nel, fóra do mero entretemento, pero o caso é que agora calquera ten acceso, se quere, a case calquera cousa, ao director mais descoñecido e ao mais de culto. E claro, semella que proe que a caixeira do súper saiba quen é Bergman.

Desplazamento cara o Vermello

2007-12-25T21:56:00.000+01:00

O vermello é a cor da nosa era, no sentido máis amplo da palabra. Como a teoría relativista di que o Universo non pode ser estático, que ten necesariamente que expandirse ou contraerse (unha especie de lei de Murphy universal, camiñamos sempre cara un cataclismo) para que as leis da física teñan vigor, resulta que nos alonxamos vertixinosamente dos nosos veciños inmediatos do bloque galáctico, do centro dun universo supermasivo e superpoboado cara os tranquilos barrios residenciais da periferia. E tódolos nosos veciños fan o mesmo.

Cando un obxecto se alonxa de nós, as ondas lumínicas que recibimos del e que nos permiten velo desplázanse lixeiramente cara o estremo vermello do espectro. Nalgún intre dun futuro lonxano, as galaxias comezarán o camiño contrario, xuntándose até o Big Crunch final (ou inicial) e a súa luz cambiará, desplazándose cara o azul. A inmensa enerxía liberada pola explosión inicial esgotarase, e a forza gravitatoria (a forza azul) gañará a partida a favor da contración.

O efecto doppler tamén se produce co son, e fai que cando un son se achega a nós, sexa cada vez mais agudo, e cada vez mais grave cando se alonxa (eu probeino cun neno e un fonendoscopio e tamén funcionou: o berro é mais agudo cando o fonendo se achega e mais grave cando se alonxa).

Que vai ocorrer cando entremos na era do azul, no momento no que as galaxias comecen a aproximarse? O tempo do revés, os vasos recompoñéndose no aire despois de romperse? Supoño que non, pero quen sabe? Se cadra a orde temporal non se invirta, pero iso afecte dalgún xeito as leis que rexen o Universo. É posible a vida na Era Azul? Polo de agora, desfrutemos da vida na Era Vermella.

Hopkins, a súa peli, a Raíña e o cine.

2007-12-18T23:30:00.000+01:00

Este post debín colgalo hai quince días, pero estiven un tanto ocupada co meu cambio de sistema operativo e de ordenador (si, amigos, hai vida mais aló do Vista). Dígoo porque quería falar das últimas pelis de Cineuropa deste ano, e agora xa semella un pouco reseso, pero aínda así aí vai.

A primeira delas foi Slipstream, de Anthony Hopkins, que me metín a ver literalmente de casualidade, porque ía ver outra que cambiaron :p Como a metade da peli, a xente empezou a marchar do Principal en masa, cousa que poucas veces vin, e namentres eu estaba gratamente sorprendida porque sir Hopkins se estaba a marcar unha peli moi orixinal, con xiros inesperados pero ben tramados e unha inequívoca influencia de David Lynch. O cal, para un señor de setenta anos non está nada mal. Que foi o que fallou? Eu vin onde non había ou os demáis non viron o que estaba vendo eu?

Ao día seguinte, pasoume exactamente o contrario en Interview. A min pareceume unha peli sinxelamente entretida, sen máis, e á saída todo o mundo comentaba que era do mellor deste ano. Había unha mensaxe oculta que se me escapou? Estou empezando a pensar que ou ben teño un gusto moi raro para o cine ou que non teño gusto en absoluto.

O que demostra unha vez mais que nin a mais coidadosa escolla fai que acertes con tódalas pelis, e que ás veces as mellores son as que ves de reflís, sen moitas expectativasDe tódolos xeitos, se alguén mais veu Slipstream por favor que me explique as súas impresións, porque estou realmente intrigada (o mellor, o trasunto de Bette Davis e a cafetería 100% Lynch).

A cólera dos deuses.

2007-12-03T12:04:00.000+01:00

Sabedes cal é o mito de Hipólito, verdade? Hipólito era un mozote grego que honraba moito a Artemisa e pouco a Afrodita (é dicir, ao que lle gustaba moito ir de caza con outros mozotes e moi pouco as rapazas, cada un que entenda como lle pareza), coa consecuencia, fácil de prever porque isto é unha traxedia, de que Afrodita se cabrea e decide facer que se namore da súa madrasta, Fedra, esposa de Teseo. Corolario: honra a tódolos deuses por igual.

AK meteume neste embolado, e eu deixeime. Facer unha lista dos teus dez discos favoritos? mellores discos de tódolos tempos? discos que mudaron o curso da historia da música? Algo así de enorme era. En fin, eu limitareime a facer unha lista dos dez discos que mais me gustaron, que mais veces puxen , aos que tiven que facer unha copia de seguridade porque os raiaba (de uso exclusivamente privado e pagando o meu canon, claro, como boa cidadá). E iso coas limitacións da miña memoria, que vai facer que en canto lle dea á tecla de "publicar" se me ocorran outros doce mil discos que debín meter.

Así que agora estou practicamente segura de que me vai acontecer algo terrible, porque seguro que, no meu despiste, deixei algún deus ou deusa do meu panteón privado sen honrar, e a cólera divina desencadearase sobre min. Por se acaso, lembrade, deuses: a culpa é toda todiña de AK.

Bach en estado puro por Glenn Gould, coñecido como o marlon Brando do piano (?) Xulgade vós mesmos o parecido.

Marvin. Non necesariamente este álbume, pero é que sae tan guapo...

Para que non digades que escollo pola portada :p Podería poñer o Kind of Blue, pero coido que escoito mais este, e ademais foi o primeiro que merquei de Miles, e fascinoume.

Odas a Sta. Icía, de Purcell. Por algunha escura e subcosciente razón, encántame a música relixiosa, e esta en particular. En especial ese Wondrous Machine (ou como demo se escriba)

O retorno ao blues, que nunca sobra. B.B.King e Eric Clapton.

Porgy and Bess é o concepto Kinder Sorpresa musical: algo novo, ópera e jazz, todo xunto. Este disco coido que si que o rallei, físicamente, o cal xa é difícil na era cd.

Billie. Todo Billie. Non podería escoller un só disco, e ademáis o concepto "álbume" non lle acae moi ben aquí, tería que ser un dos centos de recopilatorios. Así que me quedo co concepto Billie.

Antes de velos en concerto, gustábame, despois volvinme fan.

Poñer A love supreme é unha obviedade, pero non poñelo é unha blasfemia.

Esta foi a primeira ópera que merquei, e dende logo segue a ser "A" Traviata.

P.D e reedición: non sei onde teño a cabeza! Non pasei a encarga. Vai para Lourixe, Mario, O Gato Violeta e por suposto Retropower, a ver se é quen de poñer dez e non dez mil :p

Castañas con Cineuropa

2007-11-24T20:28:00.000+01:00

Un outono sen Cineuropa é menos outono. Este ano o outono retrasouse, e Cineuropa tamén, pero todo chega, o frío, as chuvias torrenciais e os festivais de cine.

Non sei cantos de vós sodes fieis das colas, con bono, bocata e asistencia ao maratón alomenos unha vez, pero seguro que entre os que o sodes tedes mais ou menos a mesma sensación ca min: ás veces saimos decepcionados pero seguimos ao pé do cañón, ano tras ano. O mellor e o peor de Cineuropa é que nunca sabes que vas ver, a pesar das sinopses, recomendacións, fama do director, etc. Eu vou refinando o meu método de escolla, pero aínda así sigo levando sorpresas, agradables e desagradables, case con cada filme. Son a única que pensa que os resumos non son nada representativos? Ás veces nin tan sequera teñen que ver coa trama!

No meu estudado e perfecionado método para administrar o bono contan certas variables:
a) os horarios. Por que hai películas que pasan cinco veces e outras dúas?
b) os colegas: sempre mellor acompañada, aínda que tamén me gusta ir soa.
c) vana botar no cine despois? Mellor darlles preferencia ás que penso que non vou poder ver.
d) os clásicos: reservo un oco para velas en pantalla grande. Esta última é a aposta ao cabalo gañador, aquí si que sabes exactamente o que vas ver.
e) as salas: a aula de cultura foi todo un descobremento, e o Principal sempre mellor que o Salón Teatro. O teu cu agradecerao.

Así que fago as miñas quinielas, saco unha ecuación de segundo grao, substitúo e despexo X, e alá me vou, e aínda así nunca sei que vou ver.

Despois, isto dos festivais ten outra vertente: o rollito social. Deixarse ver por Cineuropa sempre lle da a unha certa pátina de persoa culta e interesante. Canto disto e canto de cinefilia hai no patio de butacas é unha das grandes preguntas. Moitas veces escoitei argumentos do tipo de: o Principal está ata a bandeira, pero despois esa mesma peli póñena no cine e hai cinco persoas. Aínda aceptando que o postureo sexa unha poderosa razón para gastarse os dous exiguos euros da entrada, eu creo que hai outra razón: o festival crea un hábito, tes o teu programa e xa sabes que ese mes tes que facer oco na túa rutina. Do outro xeito, ás veces sinxelamente pásaseche.

Algo de todo haberá, supoño, pero sigo pensando que é positivo que se encha un cine, sexa pola razón, mais ou menos pura e virtuosa, que sexa. Ademáis, a min tamén me gusta facer vida social.

Non me colleredes viva

2007-11-15T15:42:00.001+01:00

Esta semana estou embarcada nunha misión imposible: mercar un portátil sen Windows Vista. Se me ides dicir que merque un Apple, direivos que a esa conclusión xa cheguei eu soa, por moi paquete que sexa no que a informática se refire.

Pero antes diso, veu un periplo por tódalas tendas da cidade, porque non me podía crer que non se puidera mercar un ordenador con outro sistema operativo. Ao final xa nin sequera pedía que me instalaran outra cousa, senón sinxelamente que non levara Vista, xa me buscarei a vida. Pois non. Escoitei cousas como que "es un componente más del ordenador" (?) ou que se o desinstalas podes cargarte o hardware (????????). Como pode ser tan difícil NON mercar algo?

Pero mais grave é que hai marcas que ao parecer retiran a garantía se ti, pola túa conta, mercas o teu ordenador (pagando o Vista), desinstálalo e pos outro sistema operativo. É dicir, que non so tes que mercalo... senón que tes que usalo!! E pregunto eu: ademáis tenme que gustar? Poden obligarme legalmente a desfrutar utilizando Windows Vista?

Preguntarédesvos: que secreto e terrible trauma ten a Raíña con Microsoft? Resposta: absolutamente ningún. De feito, en principio non tiña pensado nada en concreto cando comecei a mirar ordenadores, non ía coa idea fixa e obsesiva de que non quería baixo ningún concepto utilizar Microsoft. Pero cando sinto que me obrigan a facer algo, automaticamente sae a vena contestataria, e son capaz de ir ata Silicon Valley e complicarme miserablemente a vida con tal de non pasar polo aro. Non o podo evitar.

O capitalismo marca as súas propias regras, entre elas a da libre competencia, pero despois non ten ningún reparo en violalas cando lle convén. O peor é que xa estamos tan habituados que nin reparamos en que ocorren estas cousas. A maior parte da xente mercará e empregará Windows sen que se lle pase pola cabeza sequera que lles están vendendo o deterxente xunto coa lavadora, queiras ou non, e que ademáis podes cambiar de lavadora pero non de deterxente. A iso se debía referir o vendedor que me dicía que era unha parte mais do ordenador.

Cumpleblog (e cambio de imaxe)

2007-11-06T17:14:00.001+01:00

O Espello cumple un ano, como pasa o tempo. Ben, en realidade cumplino onte, pero como vedes gastei o tempo en cambiar o deseño e non me deu tempo a postear. (agradezo opinións: votos a favor do novo deseño, votos a favor do antigo. Aviso que non o vou cambiar se vos gusta mais o vello, deu moito traballo! Pero igual noutro momento fago unha versión nostalxia)

Cando empecei, fíxeno por moitos motivos, á parte do xa coñecido da versión on line da miña vella libreta de notas. En parte, porque estaba preparando un examen deses de longo percorrido e pareceume boa idea ter algo co que desconectar. En parte, porque era un xeito de dar saída a todas estas filias raritas que xa me ides coñecendo. O de coñecer xente non o contemplei. Non me vía eu relacionándome vía blog, eu que pasei sucesivamente do IRC e do messenger mais que para falar cos amigos.

Despois resultou que o tema este de sociabilizarme foi unha grata sorpresa, e ao final é o que mais me tira do blogomillo, sexa ou non sexa un círculo pechado, aberto ou unha secta satánica. Nunca pensei que ía facer novos amigos, ter algo mais que compartir cos vellos e coñecer tanta xente interesante. E o caso é que siguen aparecendo novos blogs con moi boa pinta, e polo tanto a tan augurada morte do blogomillo semella como a morte da literatura: nunca remata de chegar.

Isto último é o de menos, pero o Espello está no número 55 de blogaliza!! Non me importa demasiado a cifra de por sí, pero se iso significa que vos gusta, que me ledes e que me ides dar un tirón de orellas se acualizo pouco, levarei o 55 con orgullo, aínda que non me achegue aos grandes hits blogomilleiros;)

Así que nada, a seguir interactuando, vía comentario ou en persoa, e xa sabedes, se me vedes esta finde por aí, invito a unha copa.

Tragáme terra ( e oito)

2007-10-30T21:33:00.000+01:00

Xa me tardaba a min un meme!! Encántanme os memes e este da a posibilidade de falar do que queiras! En certo modo, é o anti-meme, porque non pregunta nada. Un pouco freudiano, non si, Besbe? Ti sinxelamente daslle a volta á cadeira e disnos: "asocie libremente vostede, por favor".

Pois xa que nos poñemos freudianos, vouvos contar os oito momentos máis penosos da miña vida, a modo de exorcismo. Que se non, despois soñas con eles e espertas berrando e suando frío.

1. Explicarlle aos teus veciños, con oito anos, por que non fas a primeira comuñón.

2. Suspender catro veces o exame de conducir porque es incapaz de distinguir a dereita da esquerda (en calquera contexto que non sexa o político).

3.Desmaiarme e rematar tirada no chan, coa saia arredor da cintura... e en panties!!!!! Esa prenda do diaño, que NUNCA debería verse.

4. Tratar de abrir o coche durante media hora, ata que un tipo se achega e che pregunta que fas tratando de abrir o seu coche.

5. Que a túa nai conte diante dos teus colegas, tirados de risa polo chan, as túas anecdotas de nena repelente.

6. Atascar un tacón (stiletto, negro, sete centímetros) nunha alcantarilla e tratar de sacalo descalza no chan, no medio do diluvio universal, parte II.

7. Regalarlle a alguén o Kalevala (bilingüe) e ver a súa cara de profundo desconcerto (e ademais sabía o que era. Por iso a cara de desconcerto).

8. Que o busero che pregunte "escolar, verdade?" cando xa remataches a carreira (vai por nós, Arale)

Isto vai para Arale, o Moucho, o Pastor, o Gato Violeta, a Fada, Occam, CCCP, e AK77. Xa sabedes, tedes que facer unha lista de oito cousas, as que queirades. Ánimo!!

J.D. o ADN e o C.I.

2007-10-19T22:08:00.000+02:00

Flipei un pouco, a verdade, coas declaracións do Dr. Watson (que mágoa, xa só por chamarse así caíame simpático) sobre este tema da intelixencia dos negros e tal, porque cometía o erro de supoñer que o tipo que descubriu a cousa máis incrible da bioloxía debía ser unha persoa excepcional. Cometín ese erro, a pesar de estar farta de saber que o individuo concreto ao que lle dan o Nobel por algo así importa mais ben pouco, porque o descubrimento está aí, a piques de saír do forno, e só é cuestión de tempo que alguén poña unha luva e o saque.

Pensando un pouco mais, o que pasa é que J.D. debe de ser o típico avó cebolleta, contando as súas historias de cando fixo a mili en África e como venceu el só a tódolos compañeiros de batallón botando pulsos. É dicir, sobrevalora a súa obra. Vale que o ADN é un pedazo descubrimento, pero de aí a crer que se pode predicir polo teu código xenético se vas ser de kas laranxa ou de kas limón, se vas preferir os tíos ou as tías, paréceme un exceso.

Ademáis, está claro que J.D. non pillou o concepto de intelixencia tal e como hoxe se entende, comezando polo seu. Pensar que a intelixencia é un número que resulta dun test obxectivo semella case tan simplón como o do ADN gay. A tía co C.I. mais alto do mundo parece ser que vive recluída na súa casa vendo pelis dos anos corenta e sen case contacto humano. Así contado, semella mais unha tara que unha avantaxe. Non sei cal será o número máxico de J.D. (alto, supoño, ou non tiraría pedras contra o seu propio tellado) pero hai científicos brillantes polos mundos do señor con CIs normaliños. A intelixencia executiva, ou matemática, ou a capacidade memorística facilítannos a vida, pero non son "a" intelixencia, nin sequera a parte mais importante dela. Por outra banda, eu non me fiaría moito de que un test creado por brancos, señores de mediana idade na súa maior parte, sexa moi obxectivo nese sentido. Claro que como J.D. é casualmente un señor branco (xa non de mediana idade, e polo de hetero non poñería a man no lume) pois o concepto de C.I. acáelle como unha chaqueta de cara feita a medida.

O Dr. Watson non se enterou de que se descubrira outra cousa flipante en ciencia, e mais concretamente nas ciencias naturais: a estatística. Dende hai xa tempo abandonamos o determinismo para botarnos nos cálidos brazos da probabilidade, e o ADN non só non se libra, senón que é o primeiro afectado. O noso xenotipo determina susceptibilidades, frecuencias, posibilidades, non feitos. E para moitas cousas, nin iso. Independientemente do que avancemos, a estatística pono moi clariño: o 100% é unha cuestión relixiosa, e como J.D. é tan ateo coma min, debería revisarse, porque coido que lle está entrando o perigoso virus da fe.

Conceptos

2007-10-07T12:12:00.000+02:00

O outro día discutín bastante acaloradamente cunha persoa coa que traballo sobre a responsabilidade individual nas nosas vidas. O caso é que, mentres discutía, eu mesma era consciente de non estar de todo dacordo conmigo mesma, o cal é unha sensación do mais desagradable. Deixarme levar pola dialéctica e acantonarme no meu fortín posicional é algo que evito coidadosamente facer, pero ese día, polo que fose, saiume así. Coido que era mais que non estaba dacordo co como que co que do que estabamos falando.

A cousa comezou porque saiu unha noticia segundo a cal determinadas enfermidades non van ser cubertas pola sanidade pública británica. Se tes cancro de pulmón porque fumas, ou unha fractura de cadeira porque estás obes@, a culpa é túa e ti corres co gasto. A cousa en sí é absolutamente monstruosa, e non por apelar a conceptos como "culpa" senón porque é un paso claro cara a privatización, disfrazado do que queiran, e porque recorre ao peor das persoas, a ese sentimento de "eu non teño por que pagar polas enfermidades dos demais" (argumento, por certo, que tamén se escoitou dende as filas pepeiras para opoñerse ás operacións de cambio de sexo subvencionadas)

Pero á marxe disto, a idea de que cada un debe ser responsable dos seus actos e responder das súas consecuencias é algo que eu tamén defendín, noutras discusións. Entón, que opino realmente? Sobre o tema concreto, rotundamente non, pero en abstracto, sen impostos de por medio, xa é mais complicado. Alguén que ten obesidade, é culpable de tela? Ou un adicto a drogas? Podes pensar que hai condicionantes sociais, que a comida é cada vez de peor calidade ou que a política sobre droga está impregnada dunha noxenta doble moral, pero aínda así, hai unha parte que cae dentro da mais pura vontade persoal. Se eu manteño a raia os meus quilos e non como donuts, calquera pode facelo.

O problema é que conceptos como "responsabilidade" foron tan sobados e malempregados pola dereita, que agora é difícil utilizalos sen que soen chungos e reaccionarios. Por suposto, eu nunca falaría de "culpa", que cheira demasiado a xudeo-cristián, e non me van pillar nesas. Responsabilidade é o mesmo que dicir "liberdade individual". E ata onde chega esa liberdade e ata onde estamos abocad@s irremediablemente a comer no McDonald´s ou a fumar? O argumento de "eu non o fago" tampouco me parece que sexa moi útil.

Así que agora non sei se prefiro sentirme como unha fascista reaccionaria por pensar que algo de culpa (ui!) si que temos, ou se quedarme coa sensación de que defendín airadamente algo que non penso, ou alomenos non tan radicalmente. Alguén que fume, por favor, que me diga se é unnha decisión libre ou se se sentiu terriblemente presionado pola sociedade ;)

Pensando (demasiado) sobre arte

2007-09-30T15:40:00.000+02:00

Estou do mais artística esta tempada, como unha especie de desarranxo hormonal polo cambio de estación. Supoño que o verán indúcenos a tod@s un estado de frivolidade, e agora volvo ás reflexións habituais.

O caso é que esta vena artística ven tinguida dun certo sentimento de culpa, porque co que ando ás voltas é co Art Noveau, os traballos publicitarios de Mucha e con Tamara de Lempicka. Unha obra de arte debe ser xulgada polas súas connotacións ideolóxicas? Por suposto, coñecelas da unha visión mais completa, o que nunca sobra. Tampouco son eu das que opinan que a arte é algo pendurado no medio do baleiro, que debe ser aprezado sen atender ás pretensións do artista. A visión do artista non é a única posible (a Arqueira me remito) pero é un punto de vista a ter en conta.

No caso de Tamara, a min gústame porque fago unha lectura feminista da súa obra, pero non perdo de vista as súas simpatías pro-nazis e o feito de que foi unha trepa interesada só en medrar socialmente. Nin sequera sei se era dalgún xeito feminista, o caso é que retratou un tipo de muller forte e independiente que pode ser entendido nese aspecto.

Co Art Noveau o problema é mais sutil. Trátase dun estilo inscrito de cheo na dinámica capitalista, creado por e para a burguesía, e que da as primeiras mostras artísticas da publicidade. Pero por outra banda, tamén é un xeito de opoñerse a un estilo recargado, ostentoso e excesivo, e nese sentido tamén foi profundamente antiburgués. Cando a clase media cobría cada centímetro con telas, tapices e tapetes, o Art Decó propoñía a sobriedade dos espazos, os obxectos estrictamente necesarios e fermosos por si mesmos. Un minimal avant la letre.

Aínda que poida aprezar todas estas cuestións, e incluso discutir de xeito teórico, recoñezo que á hora da verdade, para min a arte é como namorar: namoras ou non, e igual non da persoa mais indicada. Lempicka non é en absoluto recomendable como compaña, e estou segura de que, se a coñecera, estaría na lista de xente á que esganaría sen remordementos. Pero a Lady in Green ten algo que conecta profundamente comigo.

Armas químicas

2007-09-22T16:58:00.000+02:00

Estes días son un foco de infección andante, unha arma química camuflada de rapaza corrente. Procurei non saír moito á rúa para non desencadear un Hiroshima gripal, pero aínda así témome que vai haber baixas. Se se puidera contaxiar selectivamente sería outra cousa, pero claro, sempre caen os teus seres queridos.

A parte boa é que puiden facer esas cousas que podemos facer cando estás enferma: quedar na cama ata tarde, chamar ao curro e dicir que non vas ir ( e que aínda por riba te compadezan) ver os programas rosas da tele sen sentirte culpable... A sensación de estar moderadamente griposa está moi próxima á pura e simple vagancia. Só o termómetro sinala a diferenza, que se sitúa en torno aos 37 graos. 37,5: enferma. 36,5: vagancia.

Ademáis, os virus son desacougantemente semellantes a extraterrestres invasores, con púas que se enganchan na superfice das células e arpóns que inxectan o seu maligno ADN para que se replique. Como Alien, que grima. E todo iso está pasando sen que eu me decate!! O meu organismo está librando unha batalla a vida ou morte ( ben, a moco ou morte) pero eu só percibo os danos colaterais. As células olfatorias que morren pola causa e a temperatura xenocida-virus. E os mocos.

O mais inquedante dos virus é que están na estreita liña que separa aos seres vivos das estruturas químicas. Un virus é un organismo? En esencia, non, porque non pode alimentarse nin reproducirse por si mesmo, só é un cascarón con ADN dentro. Pero algo tan diabólico non pode ser un simple conglomerado proteico. Algo que persegue activamente a súa propia perpetuación non é un ser vivo? Se cadra habería que mudar a definición para incluír aos virus (e de paso excluír a algunhas persoas) na lista dos organismos. Claro que aínda mais abaixo no nivel de complexidade están os prións, que nin sequera teñen ADN e tamén se autorreplican colonizando células, e son aínda mais inquedantes e marcianos.

Sen quitarlle o mérito a Aristóteles, a idea de facer caixiñas e meter nelas toda a natureza resulta cada vez mais inadecuada. Supoño que en parte as clasificacións son necesarias para adquirir e transmitir o coñecemento, pero chega un momento que é necesario abandonalas. Incluso a mais sinxela das distincións, entre “vivo” e “inerte” fai augas nas súas marxes.

Sería mellor tratar de representar a natureza como unha liña, un continuum sen fronteiras nin límites definidos. Un pouco mais complicado de comprender, pero mais útil.

Fuxide! Vou falar "do tema"

2007-09-04T19:54:00.001+02:00

Xa dixen que estas vacacións aproveitei para ver a algúns amig@s que había tempo que non visitaba, por diferentes razóns espazo-temporais (aínda non perfeccionei o da omnipresenza, pero estamos niso). Non sei se sería pola calor (ai, non, que non fixo) o caso é que sempre rematamos falando do mesmo: ligues, parellas, rollitos ou non só rollitos. Cando sae o tema, eu sempre remato facendo a mesma pregunta: é realmente necesario ter parella? Sempre me queda a sensación de que todo o mundo está obsesionado co tema, e aínda asumindo que aas relacións amorosas son necesarias, non remato de entender por que todo o mundo se empeña así no da PARELLA con maíusculas, que inclúe convivencia, fillos, sogros, cristalería e plan de pensións.

Vaia por diante que non teño nada en contra de ninguna desas cousas (os nenos moi pequenos danme algo de noxo, pero en canto medran un pouco pásaseme) especialmente contra as cristalerías, que ata me gustan, pero non remato de entender que a todo o mundo sen excepción lle teña que apetecer compartir o seu espazo vital con outro membro da mesma especie, ou perpetuar un material xenético na maior parte dos casos de dubidoso gusto.

Como son das que non cren na concepción biolóxica dos costumes, tendo a pensar que todo isto non é mais que froito dunha enorme presión social, de familia, amigos e veciños preguntando unha e outra vez "Y de novi@s?" ou "y a ver vosotros para cuándo" (en clara referencia á túa obriga ineludible, ou ben de casar, ou ben de fabricar un pequeno becho co nariz da avoa).

Sexa polo que sexa, o caso é que hai persoas que o pasan realmente mal polo feito de non ter parella estable. Igual é xente cun traballo interesante, un éxito mais que decente en canto a ligues e bos amigos íntimos, pero o da parella (a PARELLA) pesa coma unha lousa. E o peor é que é unha parella, así en abstracto, unha, indefinida. Podería entender que esteas namoradísim@ de alguén e o pases mal se non che corresponde, pero iso de querer estar con alguén indetermindado non o vexo claro.

Por outra banda, tamén existe unha curiosa coincidencia nas, chamémoslle así, condicións do contrato. Explícome. O lóxico sería que cada un tivera as súas propias preferencias en canto a en que termos quere pasar unha grande parte do seu tempo con outra persoa. Pois resulta que non, resulta que milagrosamente todo o mundo ten unha idea bastante parecida do que ten que ser unha relación amorosa, e sempre pasa por fidelidade sexual, convivencia, exclusividade, maternidade/paternidade e certo sentimento de posesión do outro (NOTA: coñezo honrosísimas excepcións, pero non son a norma). A ninguén lle apetece vivir só? Ou ter amigos con dereito a roce? Ou ter parella pero non convivir con ela? Ou ter unha relación aberta? Por poñer, digo.

Tanta casualidade semella sospeitosa. Non será que isto vai como con Telefónica, que se queres ADSL tes que chuparte o teléfono fixo, aínda que non che faga falta? Ou como eses packs indivisibles de tres zumes (moz@+fillos+casa) Que pensades vos?

Raíña´s Return

2007-09-02T01:44:00.000+02:00

Aquí estou de novo. Por un intre pensáchedes que non ía voltar, verdade? Que me quedaba para sempre do lado soleado do espello? Pois moi soleado non foi, a verdade, eu que pretendía ter uns días de sol e despatarre.

A parte boa (sempre a hai) é que así adiqueime a estar cos amigos (blo go mi lle i ros e non blogomilleiros), ler best-sellers, recuperar vellos vicios e sucumbir aos de sempre, ver algunha peli, ir a algún concerto, cambiar certas cousas (nada trascendente, cuestións loxísticas) e deixar outras (as importantes) como están.

Polo menos non quedei con esa sensación que ás veces me deixan os día libres, de que non os aproveitei como é debido. Pode un estresarse por estar de vacacións? O que si que non teño de ningún xeito é síndrome postvacacional. Está ben iso de cambiar de aires e durmir ata tarde, pero cando volto ao día a día, teño a impresión de que todo volve ao seu sitio, todo volve estar ordenadiño e normal (son un pouco obsesiva, por se non vos decatarades).

Xa vin que non vos limitáchedes a regarme as flores parlantes, senón que ata teño comentarios! Moitas grazas pola fidelidade, e por manter ese clásico da volta de vacacións: o buzón desbordando. Por sorte, neste caso non son facturas;) Agora só falta o cartón de leite podre na neveira e será unha volta á casa con tódalas da lei.

Verán Vermello

2007-08-15T20:12:00.000+02:00

Pois si. Voume de vacacións a un sitio con difícil acceso a Internet, co cal este post tamén podería titularse "Verán Analóxico", que é o que vai ser, sacando, claro, o reproductor de mp3, o móbil e o DVD, pero iso non é tecnoloxía, son artigos de primeira necesidade.

Así que o Espello pecha ata setembro por descanso estival da Raíña, pero prometo volver con mais forzas, mais ciencia e mais vermella ca nunca (literalmente. Non vexades como me poño co sol).

Na miña ausencia encárgovos que me reguedes as flores parlantes e que me coidedes o taboleiro, non tardo nadiña. Un bico a tod@s ;)

Mais desvaríos alícicos

2007-08-10T16:44:00.000+02:00

O Gato Violeta, unha superfriki que acualiza menos do que me gustaría, achégame outra interpretación sanguenta de Alicia, e outra da vosa vermella servidora, que me agrada particularmente. Aínda que nunca me queda claro se son eu ou a Raíña de Corazóns...

Son de Natascha Roeoesli, que ten un artblog que merece a pena visitar. Esta Raíña gústame, aínda que me temo que tampouco se parece moito a min. Alicia, dende logo, non se parece en absoluto.

In Vitro Veritas

2007-07-26T19:11:00.000+02:00

Hai pouco, blogueando pola rede adiante, atopei unha comunidade, ou anel, ou como se chame, de bitácoras adicadas a temas científicos. Fíxome coña, porque algunhas delas trataban temas moi semellantes aos meus, pese a que este non é un blog estrictamente científico. Pero tamén parecían pillados polas matemáticas, a física, os paradoxos da Relatividade e a mecánica cuántica...

O que si cambiaba un pouco, alomenos nalgúns post, era o ton. Se eu me limito a facer unha exposición do tema de turno, con mais ou menos comentarios persoais, estes bloggers parecen verse na necesidade de facer unha auténtica defensa do que tratan. Para min, falar de ciencia é compartir o coñecemento de cousas que me fascinan, pero partindo da base de que non ten sentido dubidar do que eu expoño, salvo se se dubida de que a miña interpretación sexa correcta.

Entendín de que ía a película ao ler os comentarios, que non eran para nada o que eu agardaba para ese tipo de sitios. Non era xente discuindo sobre se a Relatividade tiña ou non tiña limitacións como teoría, moitos deles eran un ataque directo contra a existencia dun blog adicado á ciencia, ou da ciencia en si mesma! Cousas do tipo "coñecemento superficial", "pasarse a vida buscando para non chegar a ningunha certeza", "pobres vidas miserables, sen a luz divina"... É dicir, lectores que rexeitaban de plano o coñecemento científico como xeito de enfrontar a vida, non porque considerasen que o paradigma era machista, ou eurocéntrico, ou as típicas oposicións que se lle poden facer dende aquí, senón porque o coñecemento científico, ao ser unha ferramenta humana, é imperfecto e limitado, en contraposición á fe, que é inmutable.

E non, os comentarios non eran de ningún chalado particular, a maioría seguían un ton polo estilo. Aclarar, para que entendades o miolo do tema, que a meirande parte dos sitios están ubicados en Sudamérica. A que xa non vos sorprende tanto? Pois esta foi exactamente a sucesión de datos que seguín eu: primeiro flipar co que lía, e despois que me encaixara todo. Pero ben mirado, non é moi forte que sexa así? Que esteamos falando de que, en países como Arxentina, sexa necesario facer unha auténtica cruzada polo coñecemento científico, e que esa cruzada atope unha oposición absolutamente feroz? A min fíxome pensar que vivimos un pouco na nosa burbulla, alomenos eu, pero que fora de Europa, a cousa é moi diferente. Se cadra antes de falar do integrismo islámico deberamos pensar en como actúa a Igrexa en lugares menos cinicamente descridos ca estes lares.

Por outra banda, tamén me fixo pensar nas críticas se se adoitan facer dende aquí a este tipo de temas: discutimos sobre se a ciencia pode pretender explicalo todo, sobre se o posmodernismo rematou ou non coa pretensión de obxectividade. Nestes blogs notábase unha auténtica xenreira cara as posicións posmodernas, porque era como darlles a razón de novo aos que din que a subxectividade individual, as crenzas, son o auténtico coñecemento. É voltar ao pensamento máxico que trata de impoñer relixión.

Aquí, incluso cando atacamos furibundamente á relixión, somos conscientes de que é unha batalla que xa está gañada. Estamos aplastando a derradeira resistencia, non é unha loita real. Pero noutros lugares, a a guerra non só non está gañada senón que non está nada claro quen vai gañar. As posturas que aquí poden ser unha crítica parcial e mais ou menos proveitosa (todo depende do sentido común de quen as faga) porque parten do recoñecemento tácito do paradigma, alí son absolutamente devastadoras.

No fondo, isto tamén é posmoderno. Non é o mesmo facer crítica aquí que na outra beira do charco. Non é o mesmo criticar a ciencia rebasándoa que non chegando.

In the days of Sappho

2007-07-25T11:35:00.000+02:00

Deume estes días por pensar no de viaxar no tempo que dicía Occam, ou na pregunta do meme de FraVernero: quen che gustaría ser?. De pequena era un auténtico monstro devorador de mitoloxía, de Homero e de novela decimonónica (algún día colgarei unha foto miña de nena para que vexades o repelente que era, toda ollos e rizos sinistramente loiros, menos mal que co tempo, cronolóxico e atmosférico, volvinme dun mais razonable castaño claro) e chegoume a dar unha estrañísima sensación de nostalxia non poder estar alí nunca. O pasado é como un país exótico, coa diferenza de que sabes que nunca o vas poder visitar.

Cando tiña dez anos, daría calquera cousa por poder pasar un día na Grecia homérica, no Exipto do Imperio Medio, na Alexandría de Tolomeo. Ver a estatua de Atenea pintada de cores e as pirámides como monumentos futuristas ao estilo do monolito de 2001, encaladas dun branco cegador.
Ademáis, as películas históricas sempre me deixan unha sensación clarísima de irrealidade. Sempre penso: "a xente non se comportaba así" ou "a cidade non tiña ese aspecto".

A única vez que me sobrecolleu unha experiencia digamos "histórica" fi cando visitei o Foro. O Foro, concretamente, e non ningún outro sitio de Roma, causou en min a impresión de estar alí de verdade, nese mesmo lugar pero no século II, con todo intacto, pintado e novo, as Vestais nos seus sitiais, as piscinas cheas, os toldos de liño branco. Vino, literalmente. Non me pasou co Coliseo, nin co Panteón, que me gustaron e me emocionaron, pero que non fun capaz de visualizar a imaxe de como deberon ser.

Porque para imaxinar Roma, non basta con imaxinar como veríamos nós Roma. Hai que imaxinarse a unha mesma nese contexto. Hai que imaxinar, non que impresión me causaría a min, a Raíña Vermella, blogueira, galega e tal, poder ver a Roma Imperial por un furado espazo-temporal, senón que impresión me causaría se eu fora unha rapaza bárbara, dun recuncho da Artabria do século II, recén colonizada do trinque, ver a capital do mundo. Coido que no mundo actual non hai nada que sexa comparable con iso, pr moi lonxe que vaiamos. Debía de ser como viaxar a outro planeta.

Por iso leo a Graves, e por iso me gustan pintores como Godward, porque é case como o do furado espazo-temporal, pero ademais reflicten a luz, o momento, a sensación.

De como rematei durmindo cun morto debaixo da cama, e da estraña e incrible sucesión de feitos que aconteceron.

2007-07-20T21:38:00.000+02:00

Nunca se me ocorrera contar a historia de como cheguei a ter esta fermosa compañeira de cuarto que sae na foto, o cal demostra que até as cousas mais raras poden chegar a facerse tan habituais como para non pensar nelas.

Pois ben. En primeiro de carreira, ademáis de soltarnos un discurso de benvida do mais clasista sobre que somos a elite da universidade e tal, temos que conseguir un esquelete humano para estudar Anatomía. Sei de xente que desenterrou á tía Ubaldina, pero eu non tiña ningún panteón familiar que saquear, así que tiven que recorrer ao que viría sendo o mercadillo, o rastro, o Todo a Cen do tema ósos: a foxa común. Co meu certificado que me capacitaba para posuír ósos humanos con fins docentes (non pensedes que calquera pode ir alí e levar un fémur) falei co enterrador e fomos, meu pai e mais eu, ao cemiterio municipal provistos de lanterna, botas de auga (xa veredes por que) e bolsa de plástico.

Resulta que a foxa era un furado no chan, semiinundado, onde van parar os restos da xente que aluga nichos e nalgún momento deixa de pagalos. O enterrador, que era un tipo decepcionantemente normal, e non en plan Tim Burton como eu agardaba, abriu a lousa e fixo ademán de baixar, ata que se decatou de que meu pai e mais eu estabamos calzando as botas, todos dispostos a ter o noso momento Arca Perdida. O tipo volveuse cara meu pai e preguntou: "pero... ela vai baixar?" con cara de pensar que estabamos trallados. E meu pai, que eu coido que nin se lle pasara pola cabeza pensar se era ou non adecuado que a súa filla postadolescente se metera nun osario a mangar un cadáver, mirou ao enterrador, miroume a min, volveu a mirar ao enterrador e pasoume a lanterna e o saco sen mediar palabra.

Así que alí estabamos, pisando os cadáveres, porque había como trinta centímetros dunha mistura de auga lamacenta e ósos que cubría por completo o chan, o enterrador, meu pai e mais eu, buscando un esquelete que estivera en bo estado. Se me estades imaxinando en plan Lara Croft, sinto quitarvos a ilusión, pero non foi nada glamuroso. En realidade era bastante parecido a mariscar, para os que sodes de costa. Pois iso, Mariscadora Croft, á pesca dun bo espécime. Rematei por escoller pezas soltas que estiveran enteiras, porque aquilo estaba tan enlamado que os ósos estaban desfeitos pola humidade. A estas alturas o enterrador xa estaba entusiasmado co tema e daba voltas por alí traéndome os que atopaba que estiveran mellor.

Para a vosa información, o mais difícil de atopar foi un cranio (ou caveira, que de ámbolos dous xeitos pode e debe dicirse) en boas condicións, porque ao ser óso mais fino estaban todos esmagados, e aínda por riba era o mais difícil de estudar, e polo tanto o que facía mais falta. Xa o iamos deixar por imposible cando apareceu a xoia da coroa: dous cranios case perfectos, un deles cun furado de bala na fronte. É en serio, e nese momento si que me sentín Arca Perdida total. Por desgraza, e como o meu certificado só me permitía sacar un número limitado de ósos, tiven que escoller un dos dous, e escollín o outro porque a bala desfixera por completo a base da caveira e non valía para estudar.

Agora teño unha caveira que se chama Vronski enriba da mesa. Á miña nai ao principio dáballe grima, pero ao pouco xa lle limpaba o pó con total naturalidade e rematou por falarlle, coma todos. O único que sei dela é que é unha muller e que morreu nova, e que está moito mais bonita enriba da miña mesa que na lama da foxa común. O resto de Vronski (que en realidade non é dela, senón dun número indeterminado de doadores anónimos) está debaixo da miña cama, aínda que hai tempo que aprobei Anatomía I. Nunca está demáis lembrar que todos temos mortos debaixo da cama;)

Intimidades

2007-07-12T18:23:00.001+02:00

FraVernero, que semellaba a priori a última persoa do mundo interesada nas frivolidades alleas, mándame cubrir un meme, non tan cultureta como o Proust, pero si moito mais xugoso. Non sei se satisfarei tanta curiosidade, porque son de natural reservado, pero aí vai.

1. Qué hora é? 16, 15
2. Home e Apelidos: Home? Cary Grant, por exemplo, non estaría mal. Que se apelidaba Leach, por certo :p
3. Cantidade de velas que apareceron no teu ultimo aniversario? Un número indeterminado entre 20 e 30.
4. Ariños? Non, nin sequera nas orellas. E conste que me gustan nos outros, pero unha ten que ser fiel ao seu look.
5. Tatuaxes? Algún día.
6. Estiveches namorada? Partindo de que o amor é un constructum sociocultural para regular e sublimar os nosos baixos instintos reproductores... supoño que si. Aínda que non no sentido clásico de posesión, fidelidade e hipoteca.
7. Fuche a por todas? Se non é a por todas, mellor non ir, non?
8. Amache tanto a alguén como para chorar? Que preguntas mais comprometidas, Fra. Non quero a moita xente, pero á que quero, quéroa moito. Se hai que chorar, pois chórase e listo.
9. Darias a vida por? Por esas escasas persoas ás que quero.
10. Cocacola ou Pepsi? Coca-Cola. Light. Seino, son o peor.
11. Sprite ou Seven up? Puagh.
12. Arriba ou abaixo? Depende. Non falamos de clases sociais, verdade? Para todo hai un momento.
13. Cafe ou té? As dúas. Xa sabedes que son unha politoxicómana da cafeína.
14. O vaso, metade baleiro ou metade cheo? Metade cheo. De café.Non custa nada e faite mais feliz.
15. Sabas lisas ou con animaliños? Funda nórdica.
16. Cor de carpíns? A raias.
17. Número de calzado? 36
18. Lugar para que te biquen? Para todo hai un momento, como xa dixen.
19. Feira ou festa favorita? O meu aniversario.
20. Canción que estas escuchando? Agora mesmo nada. Ultimamente Ellington.
21. Restaurante? A comida da miña casa. Estes días tiven que comer fóra e estou farta. Se teño que escoller, gustoume moito Casa Ana (o antigo San Nicolás, creo)
22. Flor? Rosas brancas. Sinto repetir.
23. Tema de conversación máis detestado? Tópicos sobre homes e mulleres. Ponme do fígado.
24. A gasosa, con ou sen xeo? Con.
25. Tom ou Jerry? Eu é que son de Betty Boop
26. Disney ou Warner Bros? Disney. Non por ideoloxía, senón por apegos infantís.
27. Restaurante de comida rapida? O kurdo dos rapaces kurdos (do Kurdistán) que solucionan os meus horarios laborais caóticos sen demasiado colesterol de por medio.
28. Cando foi a túa ultima visita ao hospital? Hoxe mesmo.
29. De que cor é a alfombra do teu dormitorio? Verde
30. Como chamabas ao teu osiño de durmir? Era un pinguín vermello e chamábase... Pinguín Vermello
31. Cantas veces suspendiche o teu exame de conducir? Demasiadas. Dame corte.
32. Onde te ves dentro de 10 anos? Agardo que non moi lonxe, facendo mais ou menos o mesmo, vivindo coa mesma xente... son unha inmobilista da felicidade:)
33. De que persoa recibiche o e-mail anterior a este? De miña irmá.
34. Quen dos teus amigos vive máis lonxe? Buf! A verdade é que viven todos por aquí. Creo que o mais lonxe é Foz. (Edito para corrixir: en Barcelona. Coido que aínda non o asumín, snif!)
35. Hora de te espertar? As sete. Non é por gusto, conste, non pensedes que son unha pervertida.
37. Quen pensas que responderá este meme? Seguramente o Pastor, o Gato Violeta, Zerovacas?... e quen queira, en definitiva.
38. Que lle dis aos que non respondan? Que o entendo, que non se preocupen e que se preparen para a famosa Vinganza Vermella.
39. Mellores amigos? Eles xa o saben, e non vou facer aquí un feo a ninguén. Houbo persoas que me demostraron a súa fidelidade mais aló de toda dúbida. Pois eses.
40. Os teus mellores inimigos? Nunca tiven un inimigo como dios manda, e a verdade é que case teño ganas. Pero ten que ser un auténtico arquivilán, un Moriarty, un Darth Vader, nada de inimiguiños de andar pola casa.
41. Amor platonico? Non gasto. Tódolos meus amores son do mais terrenal. Nada de cavernas, nin de Ideas puras.
42. Que cambiarias da túa vida? De piso.
43. Que deixarias como esta? Case todo.
44. Cantos timbrazos antes de coller o telefono? Os menos posibles. Non me gusta facerme de rogar.
45. O mellor día da túa vida? Privado:)
46. Pelicula preferida? Ocórrenseme moitas. "Persona" de Bergman, por dicir unha.
47. Cd preferido? Isto si que é difícil... Hoxe diría "Hail Bright Cecilia" de Purcell, pero dame segundo o día.
48. Peor sentimento do mundo? A vergoña. A culpabilidade.
49. Mellor sentimiento do mundo? O orgullo merecido. O amor correspondido (enténdase amor na acepción mais ampla do termo)
50. O primeiro que pensas pola mañá cando espertas? No almorzo. Adoito cear pouco, e érgome cunha fame terrible...
51. As tronadas gústanche ou asústante? Encántanme. E se é dentro da casa, coa calefacción a tope e un té, perfecto.
52. Se puideras ser outra persoa, quen serias? Non me gustaría ser outra persoa, salvo se é só un anaquiño. Nese caso, Carter ao abrir a tumba de Tutankhamon.
53. Que hai nas paredes do teu cuarto? Cadros varios, unha reproducción da Sibila que trouxen de Roma, un cartel de Madam Butterfly e outro de Thais, e fotos de películas.
54. Debaixo da túa cama? De todo. Unha batería de cociña que non sei onde meter, bolsas de plástico das duras que gardo por se fan falla (trampa mortal) un esquelete humano case completo...
55. Cal é o coche dos teus soños? Un mini, ou un Beetle, ou algo que caiba no peto.
56. Algo á persoa que che mandou este meme? Por que a min?
57. Nomea á persona que tal vez non conteste? Todos os que non me len porque o meu blog lles parece un peñazo (que son moitos).
58. A que de certo non responde? A Rapaza do Arco, que detesta estas cousas.
59. Quen che gustaria que o respondese? Mmmm... pásolle a pataca quente a Retropower, que me estou decatando que non sei nada del;)
60. Estas namorada/o? Si. En moitos sentidos diferentes.
61. Se non o estás... queres namorar? Xa dixen que si. En calquera caso, como a pregunta fala claramente do amor romántico, dicir que non me parece un estado desexable de por si. Quero dicir que non ten sentido "namorar" así en abstracto, senón namorar de alguén. Pódese estar moi ben só, non é necesario estar namorado para ser feliz.
62. Alguén especial na túa vida? Os amigos eses dos que falaba antes.
63.Que hora é? 17,10

Este é o momento, este é o lugar.

2007-07-07T10:21:00.000+02:00

A miña primeira intención ao abrir o Espello era non falar de temas de actualidade. Non sei exactamente por que, supoño que porque me pareceu que o blogomillo ía estar sobrecargado deles. O caso é que hoxe vou romper os meus votos, pero por unha boa causa. Este ano, a festa do Orgullo LGBT celébrase na Quintana. Non vos parece deliciosamente irónico? Imos ter a un lado a Catedral, polo lado da Porta Santa, e polo outro as reixas do convento.

Hai uns anos (non tantos, fagamos memoria) isto sería absolutamente impensable. O feito en si dunha festa sería difícil, pero unha festa na Qintana, co permiso do Concello... Haberá quen diga que os políticos se apuntan ao carro por electoralismo, pero para min, o feito en sí de que pensen que isto lles vai dar votos é síntoma de que as cousas mudan. Hai uns anos (non tantos) ser homófobo era a actitude normal e agardable, e ninguén agardaba outra cousa. Hoxe, esa mesma xente semella non lembrarse de que tiña prexuízos (ou de que quería "matarlos a todos, para que no se reproduzcan").

Para a xeración precedente á nosa, por moi comprometida que estea, a loita pola identidade sexual parece ser algo un pouco frívolo. Non é unha Grande Revolución, é algo que atingue ás cousas pequenas, ao xeito de vivir. Incluso para moita xente da nosa (xeración) resulta algo secundario, un paso por detrás da loita de esquerdas (por chamarlle dalgún xeito). Sempre hai alguén que non quere meterse en "paranoias feministas".

Pola miña banda, eu creo que as dúas cousas, para ser verdadeiras, teñen que ir inextricablemente unidas. A loita política de esquerdas, sen meterme en matices, é unha loita pola igualdade. Se non es feminista nin defendes a idea da liberdade de opción sexual... igualdade para quen, exactamente? Para os homes heterosexuais? Para o grupo social mais poderoso de entrada, aínda dentro do sistema de clases? Unha loita así é unha loita a medias, é a loita dos mais favorecidos dentro dos desfavorecidos polos seus intereses.

Outra aspecto interesante son noticias coma esta de La Coz sobre a asignatura de educación pola cidadanía "Exigimos respeto a nuestras creencias, no somos radicales" di unha nai que se opón a que se imparta esta asignatura porque ten contidos de "política de género". Traducción provided by Raíña: esiximos poder educar aos nosos retoños católicos na idea de que non todas as persoas son iguais, faltaría mais, e en que nós somos mellores e normais, e os gays, as feministas e demais calaña son uns desviados. A familia nuclear é radiactiva, como di o cartel da festa de Coruña.

P.D: O meu Navalleiro favorito tamén fai unha reflexión moi interesante sobre o tema.

A Potencia sen control non serve de nada

2007-06-24T13:07:00.000+02:00

Era un anuncio de Pirelli, non si? Estes días, por unha razón ou outra, atopeime varias veces pensando nesa frase, que resume moi ben a miña actitude vital en moitos puntos. A pesar do hedonismo, da personalidade adictiva (ou precisamente por iso), son das que pensan que son importantes cousas como o autocontrol, o traballo, o esforzo, a disciplina, e outras palabras que soan igual de rancias.

Lendo o penúltimo post de Torredebabel, por exemplo, volvín pensalo. A construcción da propia identidade pasa por un traballo arduo, non é algo que nos veña dado sen mais, nin é mais sincera canto mais espontánea. Ás veces teño a sensación de que, cando mencionas algunha destas palabras (disciplina, traballo, esforzo, uf!) quedas como se foras unha auténtica fascista, ou alomenos un pouquiño reaccionaria. Semella que a personalidade debe ser "auténtica", sen cortapisas. "Eu son así", "te lo digo como lo pienso", "yo es que soy muy sincera" e cousas polo estilo.

Eu penso que é exactamente ao contrario. As persoas mais auténticas son precisamente as que se tomaron o traballo de pensar sobre como son, como queren ser, os defectos que teñen e os que lles gustaría non ter. Coñécete a ti mesm@, como dixo o oráculo. O demáis adoita ser unha caixa de fogos de artificio. Hai moita xente que vai de superauténtica porque non se pon límites, e iso en xeral implica que tampouco che importa se molestas aos demáis ou non, se tes dereito ou non a dicir determinadas cousas, a traspasar determinadas barreiras.

Por outra banda, non se me ocorre nada que teña e que realmente valore que non sexa resultado dun esforzo, dun traballo que pode ser mais ou menos gratificante, pero que non deixa de ser traballo. Incluso as relacións hai que traballalas. "Good Lovin' Ain't Easy", que cantaba o grande Marvin

Relecturas Alícicas (II)

2007-06-23T11:51:00.001+02:00

1. Mootan

2. Julie Dillon

3. Xaponés Descoñecido

4. Fernando Falcone

5. David Lanham

6. Barnaby Ward

Relecturas Alícicas (I)

2007-06-17T11:43:00.000+02:00

Seguindo co das relecturas (xa vedes que aquí nada é "off topic", todo se vai enlazando) aí vai a primeira entrega dunhas relecturas gráficas de Alicia que me pareceron particularmente escuras e orixinais. Con cal vos quedades? ;)

Natalie Shau

Ken Wong

Colin Gilroy Smith

Chris Applehans

P.D: moitas grazas, R.R e Besbelliña, por lembrarmos de min e remitirme a estas páxinas tan chulas:)

I Ching

2007-06-10T17:28:00.001+02:00

Pensando no das relecturas, nas múltiples posibilidades que abre un texto, veume á cabeza o I Ching, e iso que hai meses xa que non boto un. Non sei se algunha vez lle botáchedes unha ollada ou se probáchedes a facelo, eu creo que, por curiosidade, merece a pena.

O I Ching é un compendio de proverbios ordenados segundo unhas coordenadas numéricas, que se corresponden coas cifras obtidas de tirar varias veces unha serie de moedas ou da disposición na que caian uns palillos. Suponse que o proverbio que che sae é un consello para ese momento concreto da túa vida. Son cousas do tipo de: "Os dragóns loitan na pradeira. O seu sangue é negro e amarelo". Supoño que se pode estudar o I Ching como obra literaria, pero a min o que me interesa é o seu potencial combinatorio, por unha banda (como unha especie de hipertexto primitivo) e sobre todo o que ten de evocador.

Explícome. A posibles combinacións das sentencias do I Ching son altísimas. Non infinitas, claro, pero si suficientes para ser inabarcables. Polo tanto, é unha obra que muda continuamente , aínda que autocontida. Por iso puxen esa imaxe de fractais, que ademáis de ser moi bonita, aparece en moitas páxinas sobre o tema, porque a idea dunha imaxe aleatoria pero estrañamente fermosa e armónica pega moito coa filosofía do libro. Os mandalas tamén son un pouco cousas deste estilo. Esta é unha das formas no que se pode entender que ten múltiples lecturas.

A outra forma refírese á esencia mesma do I Ching, que se basea, non nunha predicción do futuro ao xeito do tarot, tipo "vaiche pasar isto ou aquilo", senón nunha premisa que debes seguir. O truco está, igual que no tarot, nunha calculada ambigüidade. O dos dragóns loitando na pradeira é en serio, non o inventei para facer a coña. A idea é que funcione como unha especie de mancha de Rorsach, unha base aleatoria sobre a que cada un pode proxectar as súas preocupacións, e no feito de que no fondo sabemos que é o que temos que facer nunha situación difícil, pero precisamos dunha autoridade externa (un oráculo) que nos dea o último empuxón.

A psicoanálise jungiana (xa escribirei mais polo miúdo sobre Jung, vaia un personaxe) empregou o I Ching como un xeito de facer asociación libre, substituíndo o material dos soños por algo externo ao individuo, pero co mesmo resultado: interpretámolo todo de xeito autorreferencial, aínda que sexa unha frase incomprensible sobre o río pasando baixo a montaña, danos a sensación de que nos atingue.

Incluso sabendo todo isto, e achegándose co maior dos escepticismos, tirar un I Ching é unha experiencia curiosamente intensa. Igual que interpretar un soño, é como reflexinar sobre un mesmo cunha lucidez particular, se cadra por que a noción de oráculo permite que nos alonxemos para vernos dende fóra, como se fora outro o que nos xulga.

P.D: aquí o tedes en pdf

Relecturas

2007-06-03T11:30:00.000+02:00

Fala Zizek, en Órganos sen corpo, das relecturas, revisións e reinterpretacións dos clásicos. Da afirmación de Deleuze de que a filosofía, hoxe por hoxe, só pode ser metafilosofía, reinterpretación. Á marxe do meu desacordo con Deleuze (neste tema e en case todo), sí que me parece interesante o tema das revisións, non só filosóficas senón tamén literarias.

A cousa é, segundo eu o entendo (sempre aberta a que me corrixades, xa sabedes) o xeito no que se fan estas relecturas: podemos manternos moi fieis á letra e pervertir por completo o espírito, ou podemos tratar de captar o espírito sen aternos férreamente á letra. Por exemplo: moita xente non entende, segundo o meu criterio, a Freud, porque se mantén apegado á letra, a expresións politicamente incorrectas ou tópicos do século XIX que enturbian o seu sentido profundamente subversivo. Se Freud escribira hoxe, non o faría dese xeito, esa non é a esencia da súa obra, non é o seu sentido. Podemos pensar nel como o autor da "envexa do pene" ou podemos tratar de ver que é o que quere dicir con iso.

Deleuze parece partidario de entender cada texto como a un lle peta, cousa que tampouco me acaba de parecer honesta (ademáis de que el emprega unha expresión moi ofensiva e moi homófoba para referirse a isto, que non vou repetir aquí. Se tedes curiosidade, lédeo). Pero ás veces as lecturas ao pé da letra, como a lectura de Darwin por parte do nazismo, poden ir cargadas de mala fe, e trastocar o sentido tanto ou mais que as idas de olla do amigo Deleuze, inofensivas de puro inxenuas.

Eu o que fago é pensar: que escribiría o tal escritor se vivise hoxe? Por exemplo, e entroncando co post anterior, se Bram Stoker escribise hoxe Drácula, non me cabe a menor dúbida de que sería unha novela "eléctrica", con internet, móbiles, e a última tecnoloxía, igual que na súa experiencia fin de siécle emprega os últimos avances tecnolóxicos (o gramófono, as transfusións de sangue, a máquina de escribir...) A esencia de Drácula non é ser decimonónica, é empregar os últimos avances para loitar contra un pasado escuro e supersticioso, como apunta FraVernero no seu comentario.

Pola mesma, este tipo de interpretacións, coido eu, tamén axudan a valorar na súa xusta medida manifestacións culturais diferentes. Non podemos rexeitar a "música comercial" e escoitar arrobados a Verdi, todo un superventas, ou ler a Dumas. Non podo renegar do manga por ser un producto de masas se me chiflan as novelas de Conan Doyle, publicadas por entregas no Strand. Isto valería tamén para as adaptacións cinematográficas. No paso dun medio a outro pérdense cousas, pero deberían, se a adaptación é boa, gañarse outras, e conservar o espírito. (recomendo vivamente Great Expectations de Alfonso Cuarón, neste sentido). Sería Mucha fotógrafo de moda se vivise hoxe?

O meu último vicio

2007-05-24T17:35:00.000+02:00

Xa sabedes que teño unha personalidade fortemente adictiva, que por sorte vou controlando a base de engancharme a cousas mais ou menos inocuas (por certo, vovín ao café, é superior a min). Ademais das adiccións de base, na miña politoxicomanía entrou ultimamente Hellsing, amablemente suministrada polo Pastor, que me sabe as filias. É que este anime teno todo: sangue, armas mutilantes, vampiros, resonancias lovecraftianas e filosofía anticatólica (aínda que sexa porque son protestantes, pero en fin) ademáis de atractivas criaturas indestructibles e personaxes femininos de armas (como non podía ser menos) tomar.

Non me vou estender no argumento porque é destripalo e porque ben fantásticamente explicado na Wikipedia, senón na miña particular recepción do tema. Nas historias de vampiros sempre hai, e Hellsing tamén o recolle, certa ambigüidade con respecto ao papel da relixión en toda a historia. Por unha banda semella funcionar como unha especie de escudo protector, pero por outra hai algo escuro na relación dos vampiros co sagrado: só poden descansar en terra consagrada, os cadaleitos, etc. Aquí non se fai un fincapé excesivo nisto, pero para compensar aparece (o mellor da serie) a tenebrosa organización Iscariote XIII, brazo armado do Vaticano que se adica, ao igual que Hellsing, a matar non-mortos, pero coa que manteñen unha tensa rivalidade. En esencia, Iscariote parece arrogarse o dereito exclusivo de matar vampiros, incluídos os que traballan para Hellsing. Unha visión un tanto simplista pero moi significativa da actitude da Igrexa Católica.

Outra das constantes das historias de vampiros que da para unha tese (de feito, seguro que as hai) é o tema da sexualidade. En Hellsing a cousa está latente por todas partes, dun xeito moi particular ademáis. Temos as clásicas asociacións eróticas da mordida, das vampiresas sexys, pero ademáis o tratamento das personaxes femininas inclúe un novo matiz. A xefa da organización Hellsing, lady Integra, resulta ser unha muller, pero unha muller vestida de home a tódolos efectos, e con actitudes que encaixan máis ben nos roles masculinos típicos, pero que se fai estrañamente atractiva e que posúe un certo aire de dominatrix, suliñado polo feito de que o personaxe principal, Alucard, a chame "ama". En realidade, sobre toda a serie flota unha atmósfera de sensualidade sádica, que se materializa de cando en vez en pequenos detalles deste tipo.

A outra muller que constitúe un eixo para a trama, a neovampira Victoria, tamén parece ter algún tipo de conflicto sexual, que se manifesta na súa negativa a beber sangue, o que a vai debilitando progresivamente, ademáis de manter con Alucard a mesma relación de dominación que el mantén con Integra. Total, todo un xogo de temas freudianos servidos quentes e regados abondosamente con sangue.

P.D: insto aos fans de Hellblazer (sinaladamente Arale e Aylandra) a que aporten a súa visión sobre o tema vampírico-relixioso.

Defensa de Ulises

2007-05-16T14:49:00.000+02:00

Non teño mais remedio que responder á provocación e escribir algo para retrucarlle a Mario. Primeiro a princesa Leia e agora Ulises! Que vai ser o próximo? Esta ofensa só pode ser reparada dando sete voltas ás ruinas de Troia arrastrado polo carro de Aquiles:)

A verdade é que Ulises é un personaxe ambiguo, e coido que por iso teño debilidade cara a el. Na propia tradición clásica altérnase a visión del como heroe esforzado ou como malvado liante. En calquera caso, non é un heroe ao uso. Trata de escaquearse do xuramento que o obriga a combater en Troia (e que el mesmo lle suxeriu facer ao pai de Helena), engana, disfrázase, rouba. Non é tan forte coma Aquiles, nin tan nobre coma Héctor, nin tan rico coma Melenao. En realidade, é un rei de medio pelo dunha illa de pastores e cabras, e sospeitamos que se Ítaca lle pertence é porque a ninguén lle interesa invadila.

O atractivo de Ulises radica precisamente na súa humanidade absoluta. É a proba de que os medios humanos son mais que suficientes, e que non é necesario ter a Ares na parte de atrás do carro. Odiseo é en certo modo un adiantado ao seu tempo. Perante os valores da forza, da nobreza de sangue, el impón o valor da intelixencia, da astucia, do que un pode facer por si mesmo e non polo que é. Ulises cre mais no seu sentido común que nos deuses, aínda que lle saia o tiro pola culata e se enemiste a morte con Poseidón., búrlase do Cíclope e arrisca a vida polos seus homes.

Por outra banda, Odiseo vea a ser o trasunto humano de Atenea, que é a miña favorita, aínda que tamén sexa unha deusa turbia nalgúns aspectos. A axuda que lle presta non é en forma de prodixios, senón de consellos. Ulises está imbuído do espírito da deusa, mais que recibir favores dela. nalgún sentido, é Atenea. Por iso tampouco me estraña nada que ao longo da historia o pobre Odiseo fora vapuleado moralmente en varias ocasións, coincidindo en xeral coa alza duns valores mais aristocráticos ou mais espirituais. Ulises non deixa de ser o primeiro ateo, e para o pensamento cristián, o paganismo pode pasar, pero o descreído de Ulises ten que arder eternamente no oitavo círculo, o dos malos conselleiros. Porque as razóns que da Dante para condenalo (cando foi Ulises un mal conselleiro? Mal conselleiro para os troianos, que lles colou a treta) son as da mitoloxía posterior a Homero. A lenda que di que, unha vez retornado a Ítaca e xa vello, non pode calmar o apetito de aventuras e leva aos seus homes mais aló das columnas de Heracles, para ver onde remata o mundo. Desafía o mandato divino do "Non plus ultra" por pura curiosidade e rebeldía.

Entendo que o vello Dante opine que merece o oitavo círculo, pero a min cáeme simpático. Polo menos pono a torrar co amigo Diomedes, o compañeiro de tódalas correrías, co que rouba o Paladio e constrúe o cabalo. Ata me gusta a frase que lle fai dicir Dante aos seus homes: "Considerade a vosa procedencia/ pra ser cal brutos vós non fostes feitos/ si pra seguir virtude e coñecencia" (da tradución de Darío Xohán Cabana)
E por suposto, está isto:

Así que nada de meterse cos meus heroes infantís, aínda que sexan uns trampulleiros, uns falsos e uns argallas, aínda que Dante os cociñe á grella, aínda que cheguen e fagan unha escabechina cos pretendentes, porque quen mais quen menos, todos vimos Ulises 31. E se non, non tivéchedes infancia :p

P.D: xa está listo o primeiro artefacto de Historias Eléctricas. Xa que ninguén se animaba escribín eu, para romper o xeo.

Mmmmadalena!!

2007-05-08T16:33:00.000+02:00

CCCP e Harvey pídenme que faga o cuestionario Proust, e como non sei dicir que non e ademais estas cousas encántanme, aí vai, se ben con lixeiras modificacións que creo que son precisas para adaptalo aos tempos que corren. Igual en días sucesivos entro mais veces para engadir cousas que se me esqueceron, pero en principio vai como segue:

1. O principal rasgo do meu carácter?
A estabilidade, para ben e para mal.

2. A calidade que prefiro nun home/nunha muller (o que fai que alguén me caia simpático)?
O sentido común, a nobreza e o sentido do humor

3. A calidade que desexo nunha muller/nun home (o que fai que me sinta atraída cara alguén)?
O carisma, a intelixencia e o sentido do humor, ademáis das anteriores.

4. O que máis aprecio nos meus amigos?
A fidelidade.

5. O meu principal defecto?
Certa inseguridade e que me custa horrores poñerme dura.

6. A miña ocupación preferida?
Ler, escoitar música e estar cos amigos, non necesariamente por esa orde, nin necesariamente unha cousa exclúe outra.

7. O meu soño de dicha?
Ter preto á xente á que quero e adicarme ao que me gusta. (Dise "dicha"? Filólogos do mundo, acudídeme!)

8. Cal sería a miña maior desgraza?
Perder a alguén que sexa importante para min.

9. Que quixera ser?
Coido que son das poucas persoas que poden dicir que son o que sempre quixen ser. Igual dentro duns anos estou fartísima, pero polo de agora estou encantada.

10. Onde desexaría vivir?
Compostela, polo de agora, aínda que non descarto pasar breves tempadas cidades fermosas, como por exemplo Roma, Praga ou sitios así. Teño moita curiosidade por Gante. Pero cidade, por favor.

11. A cor que prefiro?
Todos os cuestionarios fan esta pregunta? Alguén pensa que de verdade ten interese? Pois depende. O negro e o vermello para a roupa, así en abstracto tamén o branco.

12. A flor que prefiro?
As rosas brancas, a poder ser silvestres, que ulen mellor.

13. O paxaro que prefiro?
Paxaro? Non teño nin idea de paxaros, e ademáis semellan uns animais de intelixencia bastante limitada, non? Supoño que os mouchos e as curuxas, por aquilo das resonancias mitolóxicas e blogueiras. Tamén rompo unha lanza a favor dos corvos, que me parecen uns bechos do mais elegante e, estes si, bastante listos.

14. Os meus autores preferidos en prosa?
Homero, Hesse, Conan Doyle, Thomas Mann, Kafka, Lovecraft, Ernesto Sabato

15. Os meus poetas preferidos?
Son mais de prosa, pero poderían ser Dante, Blake, Milton, Mario Regueira...

16. Os meus heroes de ficción?
Sherlock Holmes, Guillermo de Baskerville, Ulises, Héctor...

17. As miñas heroínas de ficción?
Esta é difícil, as heroínas adoitan ser lánguidas e un pouco parvas, e teñen unha irritante tendencia a morrer ou ser rescatadas in extremis. Supoño que terá algo que ver cos escritores homes. Podería dicir Tosca, Irene Adler, todas as nenas de Miyazagi, Leia, e por suposto Alicia.

18. Os meus compositores preferidos?
Purcell, Haydn, Händel, Palestrina, Verdi, Puccini, Monteverdi, e Bach, inevitablemente. Tamén Coltrane, Miles Davis, Chet Baker...

19. Os meus pintores predilectos?
Os prerrafaelistas en xeral, Mucha, Klimt, Tamara, Bouguereau aínda que sexa un pouco ñoño, Hopper... seguro que me deixo algún.

20. Os meus heroes da vida real?
A xente que de verdade fai cousas e non se adica a poñer pose de heroe.

21. As miñas heroínas históricas?
Todas as que contribuíron á loita feminista.

22. Os meus nomes favoritos?
Alex (para neno e para nena).

23. Que detesto máis que nada?
A hipocresía, a doble moral, os egos inchados, a estreitez de miras.

24. Que caracteres históricos desprezo máis?
Sería unha lista longuísima. Todos os que se opuxeron ao avance da liberdade, da ciencia, da igualdade...

25. Que feito militar admiro máis?
As revolucións, en xeral. Populares e de esquerdas, enténdese. Chamarlle revolución ao golpe de estado do 36 non o convirte nunha.

26. Que reforma admiro máis?
Non me gustan demasiado as reformas, xeralmente significa que todo continúe igual.

27. Que dons naturais quixeras ter?
Ser unha virtuosa dalgún instrumento, se é que iso é un don natural e non o producto de miles de horas de traballo. Ter unha voz fermosa, que si que é un don.

28. Como me gustaría morrer?
Sen dor para min nin para os que queden, se é que iso é posible.

29. Estado presente do meu espírito?
Expectante. Comezo unha nova etapa vital.

30. Feitos que me inspiran máis indulxencia?
Os dos nenos e os tolos.

31. O meu lema?
Coñécete a ti mesma.

E paso a pelota para o Pastor, Lourixe e Aylandra, se teñen a ben participar neste lercheo camuflado de cuestionario cultureta;)

Teoría de Cordas (II)

2007-05-03T14:58:00.000+02:00

Despois de que sufríchedes estoicamente a primeira parte deste post, agora teño medo de que a segunda defraude as expectativas. A min gústame porque fala dos eternos temas da sci-fi, como os furados negros e as viaxes no tempo. Ademaís, xusto cando colguei o anterior, descubrín que Bouzafría mencionaba tamén os últimos descubrimentos que semellan corroborar Cordas a nivel empírico. Non teño formación suficiente para xulgalos por min mesma, pero semella que o camiño cara unha comprobación está aberto.

Ao gran. A Teoría de Cordas (agora xa un pouco mais teoría e un pouco menos hipótese) ten interese porque trata dunha cousa moi incómoda para a física: as singularidades. Unha singularidade é unha situación na que unha ou varias das magnitudes que manexamos é cero ou infinito. Polo tanto, os sucesos tórnanse impredicibles, cousa que todos coincidimos en que nos fai sentir moi a disgusto. As singularidades máis coñecidas son os furados negros (onde a gravidade é infinita) e sobre todo o Big Bang, a nai de tódalas singularidades, onde tanto a masa como a gravidade son infinitas, mentras que o espazo é cero. Se Cordas se comproba, as ecuacións para predicir o que ocorre dentro dun furado negro fanse posibles.

Pasa unha cousa rara, de tódolos xeitos: a nosa superhipótese postula a existencia de once ou vinteséis dimensións do espazo. Nós só apreciamos catro porque as restantes actúan a nivel moi subatómico, están como replegadas no espazo, pero iso non quere dicir que sexa así para tódalas rexións do universo. Aínda que Hawkins sostén que a vida só e posible con catro dimensións, a min paréceme que iso é unha suposición cando menos aventurada, dende a nosa humilde tetradimensionalidade. Se existiran seres de mais dimensións (ou tamén de catro pero outras catro diferentes, por exemplo) poderiamos incluso vivir na mesma rexión do universo sen percibirnos mutuamente, "superpostos" por así dicilo.

Por outra banda, o feito de que se anulen as singularidades ten outro efecto curioso. Chegamos á conclusión de que o universo non pode ser infinito (singularidade!) pero é obvio que tampouco vai haber unha fronteira mais aló da cal se estenda a nada, como na Historia Interminable. O Universo ten que ser autocontido, sen límite como non ten límite para nós a Terra, pero non infinito. Se ten forma de donut ou de cadeira de montar xa o deixo para os astrofísicos. As preguntas de que hai fóra do universo ou que había antes non teñen sentido: o tempo e o espazo en si mesmos comezan co Big Bang.

Outra singularidade é a que di que a masa se fai infinita cando acada a velocidade da luz. A lei relativista que nos proíbe as viaxes a velocidade luz acaba de abolirse? Que pasa co tempo a velocidades superlumínicas? Dentro dun furado negro hai algo? Poderiamos chegar a unha zona do universo onde as leis da física se subvirtan? A min Cordas é que me encanta. Abre a mais absoluta das liberdades, e ao mesmo tempo elimina esa indeterminación do "non se pode calcular". Vedes como, se se comproba, van cambiar moitas cousas por aquí?

P.D: Non o podo resistir. Aí vai "Supermassive Black Hole" de propina ;)

Historias Eléctricas

2007-05-01T13:19:00.000+02:00

Por fin puxemos en marcha este proxecto ao que lle levamos dado tantas voltas. Un producto das maquiavélicas e cibernéticas mentes do Pastor, a Arqueira, Mario e quen escribe, alomenos como gurús e administradores do que se coza nestas Historias Eléctricas. A idea é que colaboredes todos os que vos apeteza, e que se vexa a maior variedade de ideas e formatos. Estamos abert@s a todo. Se é eléctrico, mellor.

Teoría de Cordas (I)

2007-04-27T19:33:00.000+02:00

"Quen non sinta vertixe ao pensar na mecánica cuántica é que non a entende". Niels Bohr dixit. Eu non estou moi segura de entendela de verdade, e dubido que ninguén que non sexa físico o faga, pero aínda así dame vertixe. Hoxe voume meter a falar dalgo que é o máis vertixinoso dentro do vertixinoso, a montaña rusa doble looping da física, así que xa de entrada pido desculpas polas inexactitudes e os erros, pero iso si, se os hai, duro con eles e sen piedade.

A Teoría de Cordas é un guión de cinema perfecto: intriga, polémica, escándalo e sucesos case paranormais. Parte do seu atractivo está en que non é en realidade unha teoría, senón unha hipótese. Non está comprobada e cabe a posibilidade de que non o estea nunca. Pero se resulta ser certa, as implicacións poden ser brutais para a física, e para a nosa forma de entender o mundo. Constituiría un cambio de paradigma como o que supuxo a Relatividade.

O grande problema da física teórica é que os dous grandes sistemas, a mecánica cuántica e a relatividade xeral semellan non ser compatibles entre sí. Os sucesos definidos por unha delas non son consistentes co que predí a outra e viceversa. Cada unha delas funciona só na súa parcela do infinitamente grande ou do infinitamente pequeno, e ademáis existen ocos sen cubrir por ningunha das dúas. A Teoría de Cordas pretende lograr o que se chamou a Grande Unificación, un sistema que explique absolutamente todo o que ocorre no universo.

Mais ou menos todos manexamos o concepto de onda-partícula, e sabemos que os átomos, a pesar do resultón do seu nome, poden ser divididos en electróns, protóns e neutróns. Estes dous últimos divídense á súa vez en seis tipos de partículas que si son elementais de verdade,os quarks (up, down, charm, strange, bottom e top. Carroll debe de estar orgulloso, non si?) Pois ben, a nosa superhipótese megaunificadora o que postula é que en realidade, estas partículas poderían conceptualizarse como se foran as cordas dun violín, e cada unha vibrara nunha nota diferente. O que as diferencia non é a "sustacia" que as conforma, senón a amplitude de onda (por chamarlle algo) na que vibra.

Pois isto en apariencia tan simple non só leva quitándolle o sono aos científicos dende hai mais de vinte anos, senón que chegou a ser un tema no que o apaixonamento leva case ao pique persoal, e a falar de intereses e grupos de presión arredor das teorías unificadoras. "A Teoría de Cordas pode estar minando as mentes dos estudantes como o facía a teoloxía na Idade Media" (Glashow)

No próximo post falarei das implicacións de todo isto,e de por que me parece tan fascinantemente carrolliano. Ide facendo a dixestión :)

P.D: reedito para corrixir o erro que me indica FraVernero no seu comentario. Aínda que na linguaxe habitual unha teoría sexa unha explicación non demostrada, ao que nos referimos cando falamos de teoría científica é ao nivel mais alto de evidencia que se pode acadar, cando esa explicación está respaldada por datos empíricos. O contrario sería unha hipótese. Cordas, polo tanto, é unha hipótese e non unha teoría, aínda que manterei a expresión porque aparece así en moitos artigos que consultei e porque cambialo estropea o título. Para que non digades que non son interactiva:p

Opioides Endóxenos

2007-04-20T16:45:00.000+02:00

Ás veces ocórreme que todo o que fago semella apuntar nunha mesma dirección, e daquela estou case obrigada a falar do tema que me obsesiona, mais ca nada porque non podo pensar noutra cousa. Outras, como neste caso, varias ideas desconectadas entre si fan colisión e conxúganse maxicamente. Por unha banda, volvo estar con mono de ciencia, producido por tanta idea abstracta e filosófica. Por outra, empeza a facer calor e repercute no meu ánimo. E por último, dende Valdeorosa pídenme que fale do hedonismo (o individualismo deixareino para mais adiante).

A evolución inxectou nos nosos corpos un tipo de molécula moi semellante aos derivados do opio tipo morfina, que fan exactamente o mesmo que o opio: producir unha sensación pracenteira, e enganchar. Cal é a razón para semellante actitude tan pouco politicamente correcta? Pois facer que repitamos certas conductas que lle parecen proveitosas para a especie, como comer ou practicar o sexo. Son actividades que, de xeito non condicionado, fai que nos autochutemos de endorfinas. Vale para que a especie se perpetúe, e punto. Pero o ser humano, vicioso como é, aprendeu a suministrarse moléculas destas por outros medios. Aprendemos que determinadas cousas que facemos nos provocan pracer, e canto mais as facemos, mais pracer nos provocan. O mero feito de pensar nelas resulta agradable e fai que as endorfinas se disparen. Chega un momento que non se sabe moi ben se foi primeiro o ovo ou a galiña: provócannos pracer porque segregan endorfinas ou segregan endorfinas porque nos provocan pracer? (NOTA: para os que xa están pensando o que non é, este tipo de pracer non ten por que ser de índole sexual, que nos coñecemos...:p)

Estas respostas son xa de tipo condicionado, aprendido, e polo tanto difiren enormemente dun individuo a outro. O que para min resulta unha nube opioide, por exemplo a miña sauna dos mércores, para calquera de vos pode ser algo moi próximo ás caldeiras do inferno ou á pota de cocer o marisco. A música segrega una de endorfinas impresionante, algunhas persoas provocan en min auténticas inundacións mórficas, durmir, a literatura, as tormentas. Hai cousas que se explican bioloxicamente e outras que non. A dor, estrañamente, provoca en todos nós tamén este efecto, e incluso hai estudos que falan da morte como unha avalancha destas sustancias. Neste caso, semella que a razón biolóxica é paliar a sensación dolorosa, pero tamén explicaría por que a dor e o pracer poden estar tan desacougantemente próximos.

Resulta difícil explicar o que se pode entender por hedonismo, porque a min dáme a impresión de que, aínda que a definición mais aséptica sería "a busca inmediata de pracer" hai algo nesta palabra que nos fai pensar nuns praceres e non noutros. Mentres escribo isto soa Bud Powell, e a miña intención ao poñelo era única e exclusivamente poñerme cega de opioides endóxenos, pero ninguén diría que esta é unha actitude hedonista. Si parece mais hedonista, por exemplo, saír toda a noite polos garitos menos recomendables da cidade, aínda que a intención sexa exactamente a mesma. Tras todo isto subxace certa idea xudeocristiá do pracer como algo morboso, lúbrico e destructivo. A busca incesante do pracer seca a alma e impídenos abrir a nosa mente a un coñecemento superior. O sexo como xeito de obter placer é algo indigno que destrúe o respecto dos seres humanos, é "utilizar" ao outro.

Por suposto que hai placeres que poden resultar destructivos (aínda que na maior parte dos casos sexa unha cuestión de medida), pero eu creo que, no fondo, todo o que facemos é porque, dun xeito ou outro, mais ou menos egoistamenta, provócanos placer, aínda que sexa ter un blog, acadar as mais altas cotas da arte e a filosofía ou ir de cooperante a Namibia. De feito, dende o meu ateísmo militante, non podo entender a vida se non é como unha busca incesante de placer e benestar. Outra cousa é que o desexe para todo o mundo, e non só para min mesma.

Tribulacións Cítricas: o outro lado da historia (Ven de Valdeorosa)

2007-04-17T10:08:00.000+02:00

Belisaria. Incomódame que se repitan dúas vogais ao final do meu nome, interrompendo a alternancia. A cousa empeza así. Non podo saír da casa sen comprobar a fechadura dúas veces. Faino moita xente. Ao camiñar, prefiro entrar nos sitios co pé dereito. Unha superstición moi común, faino moita xente. Supoño que en parte é por culpa do meu traballo. Ser bibliotecaria inclúe un certo gosto pola orde, certa meticulosidade. Ponme nerviosa, por exemplo, que os cantos dos libros non estean alineados nos andeis. Que lles custará colocalos ben? Ou igual é ao reves, e son bibliotecaria porque teño ese gosto pola orde. Son así dende sempre.

Nos últimos tempos o que ocorreu foi que me asaltan pensamentos estraños. Se non entro co pé dereito, paso todo o día con sensación de catástrofe inminente, como se rompera algún tabú sagrado. A cada pequena falta que cometo contra o ritual correspóndelle unha desgracia, maior ou menor. Por iso fago listas. Por iso a roupa, dentro do armario, está dividida por cores. A un lado as cores frías e a outro as quentes. Se se tocan, quen sabe o que pasaría. A catástrofe número cento dazaseis.

O peor é a cociña. Tódolos coitelos de cociña deben estar sempre co mango mirando cara min. Se non é así, quen sabe? Se cadra podería coller un e facerme dano, ou facerlle dano a calquera. Se cadra podería ir no autobús cun deses coitelos e clavarllo ao pasaxeito do lado. Ás veces pasan esas cousas. Hai moita xente que o fai. Sempre escollo a froita que ten unha cor uniforme (xa sabedes, frías con frías, quentes con quentes. E se collera unha mazá medio verde e medio vermella?) e un tamaño medio. Moléstanme enormemente as disonancias en canto ao tamaño. Os lápices no seu bote deben ser todos do mesmo tamaño. Se non é así, collo o afiador e nivéloos coidadosamente. Podo tardar horas, pero se non é así, quen sabe?

Onte, na rede das laranxas, atopei unha anormalmente grande. Púxena no froiteiro, canda as outras, pero inmediatamente molestoume vela alí. As outras tiñan un tamaño estándar, uniforme, e esa en concreto resultaba disonante no conxunto. Pensei en facer un zume con ela, pero a idea repugnábame profundamente, facer zume con esa laranxa anormal, e bebelo. Quen sabe. A catástrofe número catrocentos vinte. Pensei en reubicala, pero existía o problema da cor. Non podo aturar as cores quentes mesturadas coas frías, é antinatural. Metina cos pementos, vermellos e amarelos. Os verdes, por suposto, están no outro caixón, coa leituga.

Esperto cunha sensación de opresión no peito. Penso que me vai estourar, que eu, Belisaria, aparecería morta dun infarto na miña cama, días despois. A imaxe da laranxa no cesto dos pementos torturárame a noite enteira. Vou á cociña e collo un coitelo, decidida a facer zume con ela e rematar dunha vez. Pero unha vez mais, a idea cáusame un noxo infinito. Pouso o coitelo sobre a repisa e respiro fondo, cos ollos pechados, para que a opresión ceda. Alí está a laranxa, incómoda, enorme, anormal. O coitelo quedou descoidadamente colocado, coa folla cara a min. Xa está. Agora terei que collelo, montar no bus, e clavarllo ao pasaxeiro do lado. Se non, quen sabe? A catástrofe número douscentos trece.

Ser un Camus da vidiña

2007-04-10T22:12:00.000+02:00

Teño a manía de recaer unha e outra vez en cousas que sei que non van acabar ben, pero aínda así non podo evitar facelas. Esta Pascua, debeu ser polo da penitencia e a mortificación, volvín outra vez sobre Camus, autor que me produce un cansanzo vital e ás veces un cabreo importante. Por que o fago? Ou ben teño un punto masoquista e non o asumo, ou ben é por puro complexo de inferioridade. Penso que seguro que o entendín mal, ou que me falta por ler a obra clave e reveladora. De feito, gustaríame que outros mais postos no tema ca min me deran unha opinión cualificada, porque igual ando por aí odiando a un tipo sen razón.

Camus cabréame porque representa o que eu chamo filosofía de sobremesa: un sistema que non leva a nada, non explica nada e non da alternativas. Só che di que todo e absurdo e que a vida non ten sentido. Puro esnobismo. A típica frase para soltar e quedar de profundo, pero que por descontado non atingue para nada á túa vida real. Aínda no caso de que chegues a ter o convencemento profundo de que é así, a túa actitude perante a vida nunca vai ser coherente con esa idea. Para cada un de nós, a nosa vida é o mais importante do mundo, sexa ou non absurda.

Tampouco estou dacordo co seu xeito de ser ateo. Se ser ateo te leva a pensar que nada ten sentido, o mellor que podes facer é buscar unha secta que che mole, a ser posible que non esixa suicidio (ou si, que mais dá. Non é a única cuestión filosófica real?), rapar a cabeza e vestirte de laranxa. Para min ser atea é exactamente o contrario: a idea de que esta vida é a única que existe, así que xa podes tratar de que sexa o mellor posible, e de que os mansos non van herdar o reino dos ceos, só lles van deixar aos seus fillos a mesma opresión que sufriron eles.

O cumio da miña ira chegou cando lin "O home rebelde" que sostén a magnífica tese de que a rebelión non é posible, porque a violencia deslexitima a fin desexada. O cal, aplicado á vida real, é dicir, a independencia de Alxeria, convérteo xa non nun cándido, senón nun colonialista. Hai temas nos que a neutralidade implica tomar partido polo bando máis forte.

Lin por aí o cotilleo de que a enemistade entre a parella Beauvior-Sartre e Camus se debeu a que éste non atendeu aos requerimentos sexuais de Simone. A min paréceme que, sexa certa ou non a anécdota, hai suficientes diferenzas ideolóxicas entre eles para que remataran de mal rollo. Por outra banda, sempre me pareceu que a historia susténtase no feito obxectivo de que Sartre é todo o feo que se pode ser sen que te deteñan, mentres que Camus ten ese punto de tuberculoso lánguido que a algunha xente lle resulta atractivo.

Eu, dende logo, non sería nunca amiga de alguén como Camus, e se por unha carambola do destino chegara a selo, segurísimo que a cousa remataría en bronca monumental. É o típico colega mixiricas que en vez de sangue parece que ten líquido refrixerante, o que é capaz de ver como che parten a cara nunha pelexa de bar sen mover un dedo, e despois xustificalo filosoficamente. Non, home, Jean-Paul, enténdeme ben. Se eu non era por non meterme. O que pasa é que a vida non ten sentido, e polo tanto o feito de que che partan unha botella na cabeza é un feito insignificante dende o punto de vista da existencia. Ademáis, a violencia que eu podo exercer sobre o home da navalla é tan deleznable como a navallada que el exerza sobre ti, sendo deste xeito un problema filosófico irresoluble. Como es, Jean-Paul. Todo che parece mal.

A procesión non vai por dentro (II)

2007-04-04T11:52:00.000+02:00

Este é un dos meus mitos preferidos dende sempre, por variadas razóns. En primeiro lugar, porque me gustan os que teñen múltiples variacións, que non son unívocos senón se compoñen de moitos detalles significativos, combinados dun xeito ou doutro segundo a versión. Ademáis, é un dos poucos relatos mitolóxicos con heroína feminina, e non me refiro a personaxe central, senón a que Isis, neste mito, desenvolve o papel de heroe con tódalas da lei, con enxeño, valor, superpoderes e todo. Por último, gústame porque comparte rasgos con historias doutras tradicións, como o mini-relato, que non vou incluír, de como Isis trata de volver inmortal ao fillo da raíña, exactamente igual nos mitos de Demeter-Ceres e a busca de Perséfone (aquí Osiris). Pero aí vai o mito, ou alomenos unha das versións.

Isis e Osiris son irmáns e ao tempo home e muller, como se estila entre os vellos deuses. Son a personificación da orde e reinan sobre Exipto, dotando aos humanos de tódalas comodidades e adiantos tecnolóxicos da época. Apréndenos a cultivar, a facer cerámica, a tocar música... Osiris é o deus das colleitas e Isis... ben, Isis é Isis, "mais sabia que millóns de homes". Pero como en tódalas familias hai unha ovella negra, que neste caso é Seth, un de deus da tormenta e a guerra con cabeza de can, como Thor pero en chungo, vaia. Seth está ciumento de Osiris e da prosperidade de Exipto gobernado por Isis (Osiris está a maior parte do tempo de viaxe comercial, promocionando as novas tecnoloxías agrícolas) e traza un plano diabólico de dominación mundial para matalo. Pero Isis sospeita "como unha mangosta vixiando a unha serpe mortal". Seth toma as medidas do Rei e fai un cofre riquísimo. Despois reta á corte a tumbarse dentro del, prometendo regalalo ao que encaixe exactamente no seu interior. Por suposto, só Osiris dá a medida, e cando está dentro, Seth péchao e sélao con chumbo, namentres os seus cómplices reteñen a Isis na súa cámara. Despois tírano ao Nilo, co corpo do rei morto no seu interior (NOTA: como xa vos decatariades, os deuses exipcios non son inmortais, e un inconveniente ínfimo, como a falta de aire, basta para rematar con eles).

Isis busca incansablemente o cofre, axudada pola súa irmá Neftis, muller de Seth pero fiel á parella (ademái rumoréase que estaba liada con Osiris e o deus Anubis é fillo deles, pero co consentemento de Isis, en plan ben, tampouco pensedes. Unha sociedade liberal e adiantada). Despois de moitas aventuras, que darían para outro post, atópao e chórao incansablemente en forma de anduriña. Pero Seth dalle alcance e descuartiza o corpo, espallándoo por Exipto, porque Isis é tan poderosa que podería resucitar ao Rei. As dúas irmás recuperan os anacos un por un, agás o falo, que o comen os peixes. Isis trata de resucitalo, sustituíndo o pene perdido por unha prótese de arxila (non moi cómodo, pero eficaz) pero ao non ter tódolos anacos, só consegue que reviva durante unha noite, que é suficiente para enxendrar un neno que herde o reino (vedes como a prótese era eficaz, aínda que rasque?). Despois embalsámao, coa axuda de Anubis, e fabrica así a primeira momia.

Agora Isis é unha nai nova e solteira, perseguida por un cuñado cabreado que desata furacáns, e precisa axuda desesperadamente. Pero claro, como dixen antes, Isis é moita Isis. Consegue, non sei como, un pouco de cuspe de Ra, o deus supremo, mestúrao con arxila para facer unha áspid, á que da vida. Como a cobra está feita da propia materia do deus, pode danalo, e mórdeo nun nocelo facendo que se retorza de dor. Entón Isis, que tamén é a deusa da medicina, acode á cabeceira de Ra e ofrécelle un trato que non pode rexeitar: curalo a cambio de que lle revele o seu nome secreto, fonte do seu poder. Ela promete que só o empregará se a vida do neno Horus está en perigo, e Ra revélalle o nome.

Agora Isis é unha nai nova e solteira, perseguida por un cuñado cabreado, que se converteu na mais poderosa de tódolos deuses e deusas de Exipto, a quen Ra chama filla, e que pode deter o sol no medio do ceo e facer churrasco con Exipto se Seth viola a orde de alonxamento do seu crío. Só ten que agardar a que o neno medre e reclame o trono do seu pai.

Hai historiadores que consideran que a figura cristiá da Virxe é unha versión desta Isis que fuxe co seu fillo, pero como vedes, é unha versión descafeinada, porque Isis o que menos fai é fuxir. Isis pensa, actúa, fai maxia, enfréntase a Seth e en definitiva mete caña. Consegue converterse na deusa suprema con intelixencia e paciencia, pero non emprega o seu enorme poder salvo que sexa estrictamente necesario. O templo de Isis en Philé permaneceu aberto ata o século IV, porque diversas sectas cristiás adoraban á deusa como María ou como Sophia, o principio feminino do mundo. Tamén se cre que as procesións de Semana Santa, coa Virxe levando en brazos o corpo morto de Xesús, puideron surxir en Exipto, nos ritos que lembraban a morte e resurrección de Osiris como deus dos mortos. Isis chorando o corpo morto de Osiris. Xa falei noutro post da fuxida a Exipto das tradicións cristías, e do sospeitoso parecido da fuxida da nosa superdeusa con Horus. A min, que queredes, atea como son, sería fan de Isis, se non como deusa, si alomenos como superheroína.

P.D: este post vai particularmente adicado ao Moucho, xa que isto xeralmente faino el;)

A procesión non vai por dentro (I)

2007-04-01T00:31:00.000+02:00

Nestes días de recollemento e fervor relixioso (que por certo na rede, obra do Maligno, nos pasamos incitando ao pecado carnal e queimando Compostela) dame por pensar nunha das miñas mais antigas e queridas afecións, a mitoloxía. De pequena aprendinme os contos de deuses e monstros, pero cando realmente desfrutei co tema foi xa de maior, cando descubrín que o realmente divertido era rastrear mitos de relixión en relixión, saltando de escaque en escaque. Así que me deu por Graves, os mitos novelados, e daí pasei á Ponla Dourada de Frazer e despois a Dumezil e a Lévi-Strauss. De todos eles me quedou algo de pouso, tras o entusiasmo inicial e a actitude crítica subseguinte.

Pero co que mais desfrutei do destripe mitolóxico foi cun libriño de Ehrman cun título terrible "Xesús, o profeta xudeo apocalíptico". Cando o estaba lendo procuraba poñerlle algo por fóra e que non se vira a portada, porque parecía un folleto dunha secta. Pois ben, con este exterior tan pouco apetitoso presentábase un ensaio divertidísimo e hipercrítico que me fixo sorrir de puro ácido. A tese en si mesma non é nada especialmente novo: Ehrman sostén que a mensaxe orixinaria de Xesús de Nazareth é unha mensaxe apocalíptica que se foi "revisando" ao longo dos anos ao ver que a fin do mundo tardaba, co conseguinte aburrimento dos fieis, que agardaban morbo e espectáculo, chuvias de lume ou algo, que se fai tarde.

O verdadeiramente diferente, interesante e divertido do libro é o xeito de expoñer a teoría, porque partindo da base de que a Historia non é unha ciencia exacta, o que Ehrman trata de facer é dotar ao lector dos instrumentos necesarios para interpretar por si mesmo os datos. É dicir, algo así como:"penso isto por isto e por isto, e cheguei a esta conclusión deste xeito" Iso é o que para min é o que debe ser un ensaio, chamádeme rancia. Non me gustan as posmoderneces do anti-ensaio, porque penso que consiste basicamente en que podes dicir o que che pete sen ter que argumentalo loxicamente. Pero aquí é todo o contrario, e precisamente na diáfana claridade do libro está o potencial subversivo. Tamén en que o autor ten un sentido do humor finísimo, e dende un esquisito respecto ás crenzas alleas dálle un repaso tal aos mitos cristiáns que xa ven dando igual que lles teña respecto ou non, porque os deixa pingando.

Acordeime moito tamén estes días, pensando na que se nos ven enriba cada Semana Santa, a golpe de procesión e de pelis de romanos, no que dicía hai pouco FraVernero ao respecto de coñecer a relixión mellor que os propios crentes. Eu non diría de min mesma que son unha experta, pero si que vexo as cousas dende unha óptica moitísimo máis rica, empezando porque me interesan tódalas crenzas, e seguindo porque lin libros como este, que a maior parte dos interesados non leron. De feito, debe de haber certo interese en que sexa así, porque algo me di que a parroquia descendería considerablemente.

Así que agora, cada procesión que vexo pasar remíteme inevitablemente á morte de Osiris, cada virxe dolorosa a unha Cibeles igual de desesperada, cada rollo resurrectivo sóame sospeitosamente mitraico (ou adonisíaco). E penso que ao fin e ao cabo, con tódolos profetas apocalípticos aos que lles deron matarile os romanos, este en concreto da a vara que flipas.

P.D: R.R. pide adhesións, e non será por min. Expodylan xa!!
P.P.D: Osiris é o tipo da cara verde. Non ten moi boa cor, pero é que está morto.

Mmmmúsica!

2007-03-28T19:43:00.000+02:00

Xa que me meteu nesta a señorita Mallou, vou pendurar axiña a miña lista de temasos luxuriosos, porque tododiós está poñendo as súas e despois voume repetir. Para min a luxuria é unha sensación fundamentalmente auditiva (aínda que todo axuda) así que isto da música venme como anel ao dedo. Antes ca nada, dicir que NADA do que vexades aquí vai ser nin REMOTAMENTE tan sexy como o vídeo de Gustavo Harvey, e non porque non o buscara, senón porque non o atopei. Que vos preste.
1.Placebo. Special Needs. Para os días que precisamos algo especial.
2. Clapton. Layla. Para o día intenso. Este home é que ten un algo, aínda que estea vello. Non sei se será a voz ou o de slowhand...
3.Marvin Gaye. Sexual Healing. Para o día funky. Marvin tamén ten un puntazo tela. Atención ao vídeo.
4.Billie. Stormy Wheather. Para o día caloroso e húmido. Non podía faltar Lady Day.
5.Sigur Ros. ( ) Todo o disco, porque é deses que podes darlle ao repeat e deixar que soe toda a noite. Para tódolos días.

E lanzo a pelota aos seguintes tellados:
A Rapaza do Arco
O Pastor Eléctrico
Cambote
Moucho Branco
Fuji
Ala, amañádevos! :p

Pecados Capitais: Humildade

2007-03-26T23:00:00.000+02:00

Cando escribo un post, teño o costume de buscar primeiro na rede sobre o tema do que quero tratar, porque sempre saen ideas diferentes, ligazóns ou imaxes. Así que hoxe puxen "humildade" no Google e pasou unha cousa do mais significativo: as dez primeiras entradas eran a páxinas cristiás. Polo tanto, primeira conclusión: a humildade é unha virtude primordialmente relixiosa. De feito, atopei esta marabillosa definición: "A humildade é a virtude pola cal o Home recoñece que só ten de propio a nada e o pecado. Todo o demáis é pola graza divina". A que mola?.Humildade ven de humillarse, de abaixarse. De humus, terra.

Cando alguén saca a palabriña a relucir, caben dúas posibilidades. Por unha banda, pode que che estea recriminando, non que te mostres orgullos@ dos teus propios logros, senón que trates de facerte escoitar. A expresión externa da humildade é o silencio. Neste sentido, o contrario sería, non a vaídade, senón a rebeldía. Se es humilde, sínteste tan insignificante que non consideras que a túa opinión sexa importante, nin que teñas poder para cambiar as cousas. Non sei por que me da que a humildade é unha virtude que se trata de impoñer principalmente ás mulleres. As mulleres debemos ser humildes porque non debemos replicar, nin impoñernos, nin darnos, en resumo, demasiado valor a nós mesmas. Ás relixións en xeral vénlles moi ben que os seus fieis sexan humildes, que se sintan pequenos vermes reptantes comparados co deus de turno, porque dese xeito non poñerán en dúbida os dogmas que predican os intermediarios coas altas esferas. Encántame a expresión "a soberbia da razón humana", que vén querendo dicir que tes que dubidar incluso do teu propio xuízo antes que do dogma relixioso.

A outra posibilidade é que quen predica a humildade sexa alguén que non considera que o conto vaia con el. Podes dicir "un fogar humilde" para dicir pobre de pedir, e que pareza que a pobreza é algo digno, ou incluso que é honroso ser pobre. Posición, por suposto, que só se sostén se ti non o es. De novo, voltamos a un xeito sutil de impedir a rebelión, neste caso convencerte de que a túa situación, inxusta e desesperada, en realidade non é tan mala. De feito, tes moita sorte de non sufrir as diatribas morais dos ricos e ser feliz só co indispensable. Ser humilde é non aspirar a máis, non aspirar nin sequera ao que por xustiza che corresponde.

Despois hai xente que emprega o da humildade como unha arma. Os típicos pasivo-agresivos que non se defenden, que se humillan, e que dende esa posición pretenden ter a superioridade moral. Isto soa un pouco Nietszche, non? Dende a máis absoluta abxección, dominar o mundo. E conste que non falo dos xudeos! Esta é unha actitude completamente interracial e universal. Vale para facer sentir mal á túa familia e amigos e conseguir que fagan o que queres, para trepar socialmente, para escaquearse, para lograr privilexios... Todo sen esforzo e sen cargo de conciencia.

P.D: como xa reparariades, esta é a miña particular lista de pecados... así que deixade de agardar o post da luxuria!:p

Pecados Capitais: Prexuízos

2007-03-22T12:58:00.000+01:00

"É máis doado desintegrar un átomo ca un prexuízo" (Albert Einstein)

Dixen que o meu próximo post ía sobre o xugoso tema dos prexuízos, pero en fin,
meteuse Gwen polo medio, e non puiden resistilo. Pero aquí vai o prometido.

Todos caemos na escura rede dos prexuíxos. Eu, sen ir mais lonxe, teño prexuízos invencibles cara determinados grupos humanos, como as señoras con visón (tamén vale todoterreno) os votantes do PP e as persoas que van ás manis do Foro da Familia. Non o podo evitar. Igual preciso terapia ou algo.

Os prexuízos son, de entrada, adaptativos. Facer categorías é un dos xeitos que ten a mente humana de manexar cantidades grandes de información. Sacrificamos certos matices secundarios para poder extraer a información verdadeiramente relevante. Se es negro nun barrio chungo de Estados Unidos, igual non está de mais que teñas certo prexuízo cara aos polis, aínda que igual ese poli en concreto é un tío encantador que vai baixar un gatiño dunha árbore. Pero eu, por se acaso, correría. Tampouco está de mais correr ante un grupo de sanos muchachotes con botas de punta metálica e moderno corte de pelo ao un.

No caso das señoras con visón, probablemente non sexa unha cuestión de supervivencia (a menos que sexas un visón), pero volvo dicir que o noso aspecto externo nunca é casual, é algo que escollemos conscientemente e cunha determinada intención. Alguén que se gasta cen mil euros nun abrigo feito coa pel de bechos esfolados vivos, en primeiro lugar despreza o sofremento alleo, e en segundo está portando un símbolo externo do seu status social. Pensa que, polo feito de levar esa prenda, está por enriba de ti. Polo tanto, non se trata dun prexuízo, senón dun xuízo.

O problema é cando escollemos mal o rasgo pertinente. Se a cualidade que escollemos para facer a nosa categorización non é algo que o individuo escolla libremente, como votar ao PP(?) senón algo sobre o que non ten control, com a súa nacionalidade, o seu sexo ou a súa cor de pel, estamos facendo unha categoría inútil, porque probablemente eses individuos non compartan entre si mais ca ese rasgo. Por outra banda, as cousas sobre as que non temos control non din nada sobre nós como seres socias. Parece obvio.

Ultimamente o dos prexuízos está caendo nos tópicos do politicamente correcto. Paréceme moi ben que se loite contra os prexuízos raciais ou sexuais, pero o que ocorre coas palabras cando se usan moito é que se gastan. Outro día falarei da espantosa palabra "tolerancia". O que ven ocorrendo é que hai xente que fala sen rubor de prexuízos para referirse a calquera opinión que ti teñas e que non lles mole. O último é a tremende frase "prexuízos antirrelixiosos" para referirse aos que consideramos que as relixións son unha fonte inesgotable de problemas, e aos ateos en xeral. Na palabra "prexuízo", a parte importante é pre. Tamén os decentes pais de familia do foro da ídem utilizaron algunha vez a palabriña, nun claro intento de darlle a volta á tortilla e achacarnos aos demáis as súas taras. Cando expresas a túa opinión sobre algo que fai alguén, por definición non pode ser un prexuízo. Paréceche ben ou mal, e punto.

P.D: escollín esta foto para mostrar que estas cousas non se levan por estética. A única razón para meterse nalgo tan monstruosamente feo é que todos saiban que estás podre de pasta.

Marabillosas Alicias...

2007-03-18T01:00:00.000+01:00

Para nostálxic@s...

... para frikis...

... para tod@s

Ópera Vermella

2007-03-15T12:39:00.000+01:00

Un dos temas recorrentes que andan a dar voltas na miña cabeza estes días, como se fosen as bolboretas-torrada-con-manteiga de Carroll, é o que significa que nos guste un tipo ou outro de música, e en concreto o meu gusto persoal pola ópera. Sempre pensei que a música é unha das cousas que mais nos define, co que mais nos identificamos (verdade, Moucho?) máis incluso que a literatura que lemos. Refírome á música que conceptualizamos como a nosa música, porque nun momento dado calquera pode escoitar (case) calquera cousa. A min pódeme facer moita coña escoitar pop nun momento dado, pero non é a miña música. Non sei se me explico.

O caso é que a ópera está moi cargada ideoloxicamente, como algo moi burgués e moi cultureta, pero cultureta en plan fachilla, non como o jazz, que é cultureta pero progre. De feito, as miñas experiencias na ópera como espectáculo, en directo, son exactamente esas: marujas co visón acabadiño de desconxelar que van basicamente a deixarse ver, porque é evidente que non entenden nin o mais mínimo do que están vendo. Tamén hai que dicir que esta fauna abunda moito mais en la Coru que en Compostela, onde hai mais de todo e mais normal.

En fin. Ao que viña isto era a que eu non penso, por suposto, que para que che guste a ópera teñas que ser fiel votante do PP, entre outras cousas porque a min gústame e obviamente non o son. Pero tamén penso que esa idea é unha das grandes victorias da burguesía. Alonxar á xente de manifestacións culturais que nun principio eran moi populares, e facelas exclusivistas e pechadas (ollo: o jazz vai polo mesmo camiño, coidado tod@s)

Unha das cousas que se di é que a ópera é cara. Perdón: o fútbol si é caro, e é o entretemento de masas por excelencia. Os discos de clásica, por outra banda, son en xeral mais baratos que a media. O de que a ópera é burguesa, pois hai de todo. Hai obras que son moi reaccionarias e outras cun potencial revolucionario inmenso, comezando polo vello Verdi e ese coro de "Nabucco" cantado a berros nas manifestacións, seguindo por unha "Traviata" que denuncia a hipocresía precisamente das clases altas e que foi repetidamente censurada, e rematando por xente como Weill e a "Opera de Tres Peniques" (letra de Bretch) ou o "Porgy & Bess" de Gerswing.

Despois hai cousas que quedan tan alonxadas no tempo que é imposible xulgalas mais que esteticamente, porque a realidade á que estaban referidas xa non existe. Só podemos conmovernos ou non ante elas. Recoñezo que este é o meu rollo, eses inicios titubeantes de Peri e Monteverdi escandalizando a toda Italia a golpe de dramma per musica en lugar das abigarradas polifonías da época. A ópera é o que ten, que é como a droga: a primeira cóllela porque te invitan, e cando te decatas estás indo pillar, case ás agachadas.

Así que aí vos vai a primeira dose, de regalo. O mitiquísimo Va Pensiero de "Nabucco" e unha delicatessen barroca, o Lamento fúnebre de Dido do "Dido e Eneas" de Purcell. Que vos preste. A ver o que tardades en ir pillar.

Pecados Capitais: Preguiza

2007-03-12T17:46:00.000+01:00

Ante a avalancha de comentarios (xa sabía eu que vos ía molar isto do cotilleo) decidín contestar nun post novo, que podería chamarse "como comezou todo" pero non se vai chamar así, porque me pareceu mais cómodo que largarme un comentario enorme. Este é o segundo pecado capital.

Pois veredes: durante moitos anos, escribín unhas libretas, a modo de diario, pero escribindo sobre as pelis, os libros que lía, as miñas obsesións do momento, etc. En realidade, era como unha especie de blog en analóxico moito antes de que houbera blogs. Por outra banda, a miña preocupación pola imaxe como medio de expresión ven xa de lonxe, así que cando decidín transformar as miñas libretas analóxicas en ciberlibretas, pensei que non quería o fondo de topos de Blogger, senón algo co que me sentira realmente identificada, que dixera algo de min (pero tampouco demasiado). E escollín A Través do Espello como algo natural, porque aglutina tódalas miñas filias vitais (a filosofía, a ciencia, a literatura) nun envoltorio elegantemente victoriano, pero ao mesmo tempo un chisco escuro, algo inquedante, como creo eu que ten que ser o coñecemento: un coñecemento que non desacouga un pouco é un coñecemento baleiro.

Por outra banda, cando era nena alguén tivo a santa paciencia de aprenderme o Jabberwocky enteiro, na súa tradución ao español. E alí estaba eu, co meu vestido vermello e as miñas coletas, recitando: "Brillaba brumeando negro el sol/ agiliscosos giroscaban los limazones/ banerrando por las váparas lejanas..." Debía ser todo un espectáculo ver a unha cría de cinco anos delirando dese xeito. Así que Alicia é, dalgún xeito, tamén o inicio do meu punto rarito e friki. Aínda hoxe sei ese poema de memoria.

O da Raíña Vermella caía de caixón, ademáis de polas miñas inclinacións ideolóxicas, porque no mundo do Espello, é esa peza quen guía a Alicia, quen lle explica como ten que facer para moverse do outro lado. Dalgún xeito, é o papel que xogamos cada un de nós no noso escaque.

Tamén teño que dicir que a miña idea inicial non era exactamente no que despóis se converteu, se ben tampouco é algo completamente diferente. Por exemplo, aínda que pensaba escribir algo sobre ciencia, non tiña moi claro que puidera resultar interesante, co cal foi unha agradable sorpresa que tivera tan boa acollida e que me permitira desbarrar ao meu gusto. Tampouco se me ocorrera pensar que o que realmente fai un blog non son os post, senón os comentarios, e que remataría por escribir seguindo a liña sinuosa que se crea entre todos. Claro, os meus movementos dependen do que movades vós:)

Así que agardo que deades por contestados os comentarios do anterior con esta información, pero que non decaia o debate sobre se o que escollemos di moito ou pouco sobre un mesmo.

Pecados Capitais: Vaidade

2007-03-09T00:15:00.000+01:00

Falaba a Rapaza do Arco, no seu último post, sobre tomar decisións e sobre a multiplicidade de camiños, e tamén sobre como agora é posible decidir sobre cousas que ata non hai moito eran inmutables. Cousas tan sinxelas como o traballo ao que nos adicamos ou tan trascendentes como o noso sexo. Unha das cousas que mais depende das nosas decisións conscientes, e polo tanto que mais di sobre nós mesmos, é a nosa imaxe. Sexa por acción ou omisión, todos decidimos que aspecto queremos ter, e que parte de nós queremos que os demáis vexan. Despóis, claro, conseguímolo mellor ou peor, e por suposto hai unha parte de todo isto que é pura xenética. Pero digamos que o destino reparte cartas e nos xogamos a partida.

Semella unha frivolidade, isto de darlle tanta importancia ao externo, pero xa dicía Wilde que é superficial quen non xulga as apariencias. Castilla del Pino, un pouco máis tarde, tamén di que unha autoimaxe que non nos gusta condiciona unha falta de seguridade en tódalas outras facetas da vida. E neste blog, o que di Castilla, vai a misa:)

Unha cousa moi curiosa a conto disto é a imaxe cibernética que creamos aquí, deste lado do espello, e como somos percibidos polos demáis blogonautas. Aquí, ademáis, si que non hai nada que dependa do azar, non tes que xogar coas cartas que che toquen. Partes totalmente de cero. Pensáchedes algunha vez por que escollíchedes precisamente ese nick, ou esa foto para o perfil, ou ese modelo para o blog? Como te percibes a ti mesmo e como te perciben os demais, e a leve ou non tan leve distorsión que sempre hai entre ambas cousas, por moito coidado que poñas en elixir a foto correcta.

P.D: este é un post interactivo. Agora ven a parte na que me contades o que pensabades cando abríchedes o blog ;)

Teño unha fan

2007-03-03T21:22:00.000+01:00

Esta noite a lúa vólvese vermella. E ten o bo gusto de facelo cediño (sobre as dez, máis ou menos, comeza) e completamente. Completamente vermella, quero dicir, xa que o eclipse é total. Un eclipse de lúa é como o parente pobre. Resulta moito menos espectacular que un de sol, non acapara portadas de xornais, non son necesarios complicados artiluxios para velo. Só hai que mirar. Se tes un telescopio, perfecto. E aínda así, aínda sendo un fenómeno discreto e relativamente frecuente, ten a beleza das cousas que hai que esforzarse en ver.

Gustaríame que alguén fixera un estudo serio e contrastado sobre os efectos das fases lunares nos seres humanos, porque presinto que nos levaríamos máis dunha sorpresa. Que os días de lúa chea hai mais partos e mais ingresos psiquiátricos é algo que acredita moita xente que traballa no choio, pero claro, non deixa de ser unha impresión, e xa sabedes que, con isto de ser unha ficha de xadrez, unha ten certa obsesión coas cifras, as proporcións, as estatísticas.

Ademáis, se realmente é así (e xa vos adianto que eu penso que si) aínda queda unha segunda pregunta: por que? Qué é exactamente o que se altera? É algo químico, hormonal, de presión sanguínea?

Vou lanzar unha pedra contra o meu propio tellado, pero neste caso concreto creo que a ciencia, ou mellor, os científicos, déixanse levar por un prexuízo, e se non hai estudos sobre o tema é porque semella unha supersitición, un conto de vellas. Porque é moi romántico poñerse a estudar as fases da lúa, e non queda serio cando o mandas a Nature.

Apostata como poidas

2007-02-26T09:38:00.000+01:00

Supoño que se me notou no último post a miña escasa simpatía polo cristianismo, particularmente cando se traduce en esfolar xente viva. Debo aclarar que non son nada selectiva neste aspecto, e que a miña alerxia relixiosa vale tamén para calquera outra crenza, pero non atinxe necesariamente aos crentes individuais. O que pasa é que a fe católica é a que está en contacto comigo, e polo tanto a que me produce en primeira instancia o shock anafiláctico ateo. É dicir, son os que me tocan a moral, pero só porque estou aquí, e eles tamén. E semella que non hai espazo suficiente para os dous, forasteiro.

Non padecín unha educación relixiosa, así que non teño resentimento acumulado nin horribles traumas infantís relacionados coa confesión, co cal a miña actitude cara a Santa Nai Igrexa podería ser un tranquilo vive e deixa vivir. Pero non. A Santa Nai Igrexa vese que é unha nai dominante e castradora, tipo Freud, e que non lle da a gana de deixarte vivir se non é no seu amante seo. Xa de nena padecín certa presión social por ser das escasas alumnas de Ética dos primeiros oitenta, de xeito que algún dos meus compañeiros, imbuído de fervor apostólico, amenazoume nunha ocasión cun desconcertante "vas ir al infiernoooooooo!!" digno de Tomé de Aquino, que para unha pequena atea de cinco anos podía ser case unha provincia do Indostán, porque dubido que soubera sequera o que significaba ou por que o meu piadoso colega me quería mandar alí. Noutra ocasión, ante a miña afirmación de que non era católica, outro experto en Historia Sagrada preguntoume, en perfecto coruño: "y luego que eres? Judía?". Debín contestar que era dunha secta de adoradores de Satán, pero naquel momento non andiven viva. Entremedias, tododiós me preguntaba que por que non ía a misa, que se non facía a comunión ("pero mujer, no quieres ir vestida de princesa?") que se non me confirmaba ("mira que luego no te vas poder casar...") , etcétera, con esa impertinencia absoluta que empregan os adultos cos nenos.

Pero o meu verdadeiro choque co eixo Roma-Compostela veu cando se me ocorreu a peregrina idea de borrarme. Eu creo que, cando apostatas, acéndese una luz na mesa do bispo de turno e unha voz di por megafonía: "atención a todo o persoal, código vermello" ou algo así, porque semella que non está nos seus planos que ti queiras saírte voluntariamente do choio. As miñas razóns eran variadas, comezando porque, no momento de meter a miña loira cabeciña na pía, actuaban sobre quen ma metía poderosas coaccións de orde familiar e social. Por outra banda, paréceme lóxico e normal que, se non estás dacordo coas ideas cunha institución, non quieras pertencer a ela.

Así que escribín unha carta ao meu bispo, dicindo onde me bautizaran e que me quería quitar, basicamente porque non creo en deus e porque me parecen unha banda de ladróns, de xenocidas, uns machistas, uns homófobos, uns hipócritas viola-nenos e en definitiva peña chunga. E que se por favor me podían dar de baixa, e non contar comigo cando fixeran as contas nas que teñen trinta e cinco millóns de afiliados só no Estado Español. Pois ben: ao señor bispo estas non lle pareceron razóns suficientes para querer deixar de formar parte do seu chiringuito, pero iso non foi o mellor. O mellor foi que na miña carta-bomba, eu incluía unha fotocopia compulsada do meu D.I. pero o señor bispo non recoñecía que tal documento acreditara a miña identidade, e ademáis alegaba que a lei de protección de datos non se aplica ás actas de bautismo, porque non son unha base de datos, senón (atención) "o rexistro dun feito histórico". Así que nada, que se quero apostatar, que mande unha declaración ante notario de que a Raíña Vermella é efectivamente a Raíña Vermella, porque ao señor bispo o D.I. non lle di nada. É dicir, que un documento que te acredita a tódolos efectos ante calquera organismo, á Igrexa dalle igual.

Desa vez deixeino porque tiña cousas ás que atender, pero por suposto a historia non vai quedar aquí, e en canto poda irei persoalmente á diócese a demostrarlle ao bispo que realmente existo e non son un holograma, e de paso que podo ter moi mal espertar se me levan a contraria.

P.D: sinto se este post fire a sensibilidade dalgún lector, pero que pensabas? Que o de Vermella era porque me favorece a cor?

Océanos de Tempo

2007-02-22T00:54:00.000+01:00

Hipertexto, información, biblioteca. O Pastor Eléctrico abriu un tema apaixonante, a idea de recopilar toda a sabedoría (léase información) do mundo, poñela xunta e facela accesible.O Proxecto Xanadu, que deviría na actual internet. Iso é o maior logro das novas tecnoloxías, facer accesible calquera información para todo o mundo (antes de que ninguén diga nada, si,
refírome ao mundo occidental, e si, non debería existir esta barreira entre os que temos acceso á tecnoloxía e os que non a teñen).
Cosm
O primeiro intento de recopilación universal de información, de coñecemento, foi a Grande Bibiloteca de Alexandría. Fálase dunha cifra que oscila entre 700.000 e 900.000 volumes, todos copiados a man dos orixinais, ou mercados pagando, supoño, cifras astronómicas para a época. O único que está claro historicamente é que foi fundada por Ptolomeo no século III antes da Era Común (a.E.C) Despois diso, todo son lendas. As doazóns de libros Marco Antonio a Cleopatra, o seu incendio cando Exipto cae ante o Imperio Romano. Parece que no século IV da Era Común, a Bibllioteca seguía a funcionar, fora a mesma fundada por Ptolomeo ou unha institución que a sucede. Seguramente, xa pasara a súa época de esplendor.

Os historiadores insisten moito no aspecto mítico da Grande Biblioteca. Probablemente, repítese, foi mais unha lenda creada con posterioridade sobre unha realidade mais ben modesta. A min dame igual. Eu creo que o realmente valioso da Biblioteca non é que tivera 200.000 ou 900.000 volumes, nin o seu funcionamento real. Creo que o marabilloso foi a idea que a moveu, que non se voleveu a repetir ata os nosos días, de querer recopilar todo o coñecemento do mundo, de converterse nun lugar onde científicos ( e digo ben) de toda a terra coñecida puideran estudar sen ningún tipo de restricción.

Dame igual, tamén, se se quimou con Xulio César, ou se no século IV era só unha sombra do que foi. O que tamén está claro é que foi saqueada por fanáticos cristiáns, movidos polo patriarca Cirilo, ou por Teófilo (iso tampouco me importa demasiado) e que á mestra Hipatia arrastrárona fóra do Museo e esfolárona viva. Literalmente. Arrincáronlle a pel a tiras mentres aínda estaba viva.

Nunca saberemos o que se perdeu. Coméntame FraVernero que a ciencia helenística tiña as súas propias contradiccións, os seus propios erros, e sei que ten razón. Se cadra a Biblioteca remataría por pecharse, decaería e desaparecería, xa estaba nese camiño. A fascinación que sinte Sagan, e que se reflexa en Cosmos, non é polo que foi en realidade, senón polo que representa, porque o que sabemos con seguridade é que ese saqueo e ese asasinato marcan o paso da época do coñecemento á dos libros proibidos, da tolerancia relixiosa ás persecucións cristiáns (que por certo, comezaron as súas propias persecucións en canto deixaron de ser perseguidos).

Pénsase que Hipatia estaba interesada na aínda moi incipiente tecnoloxía, e que inventou varios inxenios, entre eles un aparello para destilar a auga e unha rudimentaria máquina de vapor. Non sei, igual quedaban en nada ou pasaban desapercibidos, pero o caso é que a máquina de vapor descubriuse de novo, como moi cedo, no XVII.

A Grande Biblioteca foi o primeiro intento de hipertexto, de comunidade de sabios e científicos traballando xuntos e sen cortapisas relixiosas, á marxe do que os preconceptos da época puideran marcar. Tardamos case dous mil anos en chegar de novo a ese punto. Eu sospeito, creo, que coa destrucción da Biblioteca e do xeito de entender o mundo que simboliza, a historia do coñecemento humano retrocedeu mil anos, pero nunca o saberei con certeza.

Océanos de Coñecemento

2007-02-19T10:50:00.000+01:00

Xa que Arale menciona a palabra "divulgación" para referirse ao meu blog, cousa que me honra, agora non me queda mais remedio que cumplir e divulgar. Coñezo xente, científicos e non científicos, que lle teñen auténtica alerxia tanto á palabra como ao concepto mesmo de divulgación, que engado que non ten por que ser só científica. Esta xenreira xustifícase xeralmente dicindo que as obras feitas con este fin simplifican en exceso ou son pouco rigorosas, ou que dan unha idea banal sobre os temas que tratan. Eu sospeito que, en realidade, o que pasa é que hai xente á que lle gusta crer que os "seus" temas son máis complicados do que en realidade son, ou que desexaría que seguiran sendo escuros e misteriosos, porque queda moi guai ir pola vida de iluminado, falando de cousas que ninguén mais ca ti entende.A min si que me gusta a divulgación, e paréceme necesaria, xa que a ciencia ás veces manexa ideas difíciles de comprender, pero trata sobre "como funciona o mundo" que diría o doutor Beakman, é dicir, que nos atingue e nos interesa a todos. Ou debería.

A cousa foi que empecei a pensar sobre o tema , e entre iso e un post de Mr. Harvey, lembreime inmediatamente de canto me gustaba "Cosmos" a serie de Carl Sagan. Lembro como cocían un bolo con pasas para explicar como se separan as galaxias, e que existen mares de metano líquido. Lembro como me enterei do que era a relatividade, os anos-luz, as supernovas e as estrelas de neutróns mentras devoraba bocatas de queixo con marmelo (é que non me gusta a nocilla) e de que a evolución pode facer que se debuxe a cara dun samurai na casca dos caranguexos. Por suposto, convertinme nun pequeno monstro de seis anos que trataba de convencer aos seus compañeiros de cole, a piques de facer a comuñón, de que o ser humano descendía dos monos. Todo un fracaso social.

Ademáis, a serie parecía que trataba de todo o que a un lle puidera interesar, o ADN (noviño do trinque daquela), a memoria, a evolución, as viaxes espaciais... Unha das cousas que mais me gustaran, ademáis do do bolo de pasas, era a historia do Voyager. Saber que hai por aí fora, flotando no espazo, un disco de ouro con saúdos en varias linguas e distintas pezas musicais (entre elas os Concertos de Brandemburgo, inmellorable escolla) para que o atope unha civilización extraterrestre, paréceme, aínda hoxe, unha das cousas máis evocadoras e mais poéticas que escoitei nunca.Tamén me encantaba o capítulo da Biblioteca de Alexandría, pero iso queda para o seguinte post.

A miña simpatía cara Sagan, Hawking, Asimov e compaña parte da convicción de que nunca podería descubrir todo iso por min mesma, sen o tamiz que supuña o doutor Sagan e o seu xersei de cisne, e moito menos cando aínda tiña un cerebro blandiño, receptivo e permeable. É dicir, que son quen son, o mesmo pequeno monstro crítico e incómodo pero un pouco (tampouco moito) mais grande, en parte gracias a eles, que me ensinaron que eu podía saber cousas que os maiores non sabían, que non facía falta Deus habendo Big Bang e que "a nosa especie é nova, valente e promete moito, e estamos só mollando os pés nas beiras do océano do coñecemento".
P.D: mirade este vídeo, que é curtiño e sae el co xersei de cisne:)

Maduración de Ostwald

2007-02-15T10:59:00.000+01:00

Estiven horas mirando pola internés para explicar aquí, en tres patadas, o que é a maduración de Ostwald, pero non acabo de entendelo eu mesma e todo. Así que se hai algún enxeñeiro na sala,
este é o momento de que se manifeste. Ao que cheguei é, mais ou menos, a que é un fenómeno que rexe como se comportan as burbullas ou as pingas dun líquido nunha emulsión. As pingas pequenas tenden a baleirarse nas grandes mediante varios procesos, un dos cales é a maduración de Ostwald, que implica (creo) o desplazamento das moléculas individualmente, dende as pingas pequenas cara as grandes, polo outro medio que compón a emulsión.

Todo este rooollo ven a raíz da exposición do CGAC de Erick Beltrán, e da instalación que se chama así, Maduración de Ostwald. Eu son bastante ignorante no que a arte contemporánea se refire, pero esta cousa-rollo-obra gustoume moitísimo. Na foto non se apreza moito, pero ven sendo un mega-xornal (que ademáis despóis podes levar, encántanme as exposicións con agasallo) que empapela unha sala. As follas do xornal están cruzadas por liñas que unen cada sección, que representa un dos xeitos de organización da información ou do pensamento. Unha sección é "mapas", outra "listas", outra "símbolos" e así. Non sei se esa era a intención de Beltrán, pero para mi esta obra é un exemplo de como se pode conxugar ciencia e arte e que saia unha cousa superchula. Tamén é certo que estes temas, nos que a ciencia toca á súa vez case coa filosofía, préstanse moito a xogos conceptuais.

O mesmo xeito de facelo, en forma de xornal, lembra moito á configuración do noso cerebro: algo que está plegado sobre si mesmo e que ten un tamaño como A3, pero que se desplega ata encher unha sala enteira. Ademáis, está dividido en seccións, pero cada unha delas está conectada con todas as outras, igual que o cerebro procesa por unha banda a información visual, por outra a auditiva, etc., pero todo está interconectado.

Outra cousa que me gustou foi que fai referencia, non só ao xeito de almacenaxe, senón aos procesos que nos permiten diferenciar que información queremos conservar. Por exemplo, un recordo con contido emocional gárdase mellor que un sen el (é máis doado o número de teléfono do tío/tía espectacular do último venres que unha data histórica que cae nun exame). En cambio, na amnesia o que se perde é xustamente a información persoal, "emocional", no entanto os coñecementos académicos quedan intactos. Un esquece como se chama, pero sigue sabendo tocar o piano. Putadas do sistema.

O que si que non entendo para nada é que ten que ver Ostwald, as pingas emulsionadas e a maduración en todo isto.

Sistemas Emerxentes

2007-02-11T11:16:00.000+01:00

Penseino mellor e decidín que a novela de Houellebecq merecía un post propio, ou alomenos compartido. A pesar do lene ton machista que mencionaba a vez anterior, realmente é unha boa novela, e sobre todo, é unha novela de ciencia-ficción, que sempre se agradece.

O libro está estruturado como dúas narracións paralelas: unha no presente, sobre a vida dun cómico amargado, cínico e, por suposto, misóxino, e outra no futuro, a chamada "crónica de vida" de quen se di "descendente xenético" do primeiro personaxe. O xeito de imbricar ambas historias é, ao meu ver o mellor logrado do libro. Pero como para facer crítica literaria xa hai outros que o fan mellor ca min, eu vou falar do aspecto referente á ciencia ficción, que é o que me mola de verdade.

Cando escoito "ciencia ficción" penso inmediatamente en viaxes espaciais, escenarios postholocáusticos, antimateria e extraterrestres. Penso en C.Clark e en Asimov, e supoño que a moita xente lle pasa o mesmo. Pero "A posibilidade dunha illa" está no que poderiamos considerar a outra grande teima da ficción científica. Dende a caída do bloque soviético e o frenazo en seco da carreira espacial ( o que demostra que era máis un alarde de potencial armamentístico que un interese real na investigación) 2001 tranformouse en algo moi lonxano no tempo, xa non semella que vaiamos estar vivindo no resto dos planetas pasado mañá. Así que os impulsos, os soños sobre perpetuarnos como especie tomaron outro rumbo: a xenética, a intelixencia artificial, as novas tecnoloxías.

A idea é modificarnos a nós mesmos, ser os nosos propios descendentes. Xa que a evolución non afecta do mesmo xeito ao ser humano que ao resto de especies (non estamos eliminando aos individuos menos aptos) e que estamos no cimo absoluto da cadea alimentaria, como non pasara nunca na historia biolóxica, é obvio que estamos en especial perigo ante calquera cambio ambiental. E como ademáis o tal cambio estámolo a provocar nós mesmos, a traxedia máscase no aire. A saída, ademáis do control mediambiental, pode ser converternos noutra especie diferente, que é o que propón esta novela. De feito, é máis complexo aínda, porque se intúe que esa nova especie é só un paso intermedio cara unha forma de vida totalmente nova, que viría ser un volcado masivo de tódalas memorias humanas nun sistema informático global. A inmortalidade, vaia. Unha inmortalidade sen corpo, sen soporte biolóxico, un perdurar indefinido da conciencia. O ser humano, despóis de séculos de especular sobre a existencia da alma, decide creala.

Durante a carreira lin algo sobre a teoría dos sistemas emerxentes, que debía estar bastante de moda hai algúns anos. A tal teoría di que a evolución funciona de xeito tal que, chegados a determinado umbral de complexidade dun sistema, o seguinte paso inplica un cambio cualitativo, aparece algo novo que non existía previamente. Un nivel de organización da materia suficiente da como resultado a vida biolóxica, que á súa vez "secreta", acadado determinado nivel, a intelixencia e a autoconsciencia. Isto é aplicable tamén aos mecanismos neuronais. Para a teoría dos sistemas emerxentes, o pensamento é unha cualidade emerxente das reaccións bioquímicas cerebrais. Deriva delas, pero é algo intrinsecamente diferente. Claro que a tal teoría tamén postula a imposibilidade de perpetuar un sistema sen o seu sustrato físico precedente. É dicir, non pode haber vida non material nin pensamento fóra do soporte cerebral. Pero non di nada dos novos soportes, como o informático. Pode haber autoconciencia nun soporte non biolóxico? Non sería vida no sentido estricto da palabra, pero iso parece case unha cuestión de terminoloxía.

Chegados a este punto, a novela propón un interrogante que é alleo ao xénero. A ciencia ficción sempre se ocupou de que as súas creacións fosen teoricamente posibles, pero a seguinte pregunta é: é desexable? Aínda no caso de poder facelo, é posible a felicidade nunha existencia así? O corpo físico é só un lastre ou, dalgún xeito, un é tamén o seu corpo? Eu coido que non sería a mesma, incluso psicoloxicamente, con outro corpo, aínda que este me dea máis dunha dor de cabeza e me coste moitísimo en mantemento. Tamén me da bastantes satisfaccións de orde puramente biolóxico (ao César o que é do César), sen as cales a felicidade sería só un concepto baleiro.

P.D: alguén mais ca min pensa que Giger será un xenio pero está colgado?

A longa, longa sombra de Simone

2007-02-05T17:03:00.000+01:00

Ultimamente ando poñéndome ao día cun mogollón de libros que tiña atrasados, e que son do máis variopinto. En principio ía escribir un post sobre "A posibilidade dunha illa", pero despois pensei que parte do que lin nesta racha de desenfreno literario tiña un denominador común. Ou se cadra, como un dos que caeron foi "O segundo sexo", resulta que todo o que veu inmediatamente despóis escruteino baixo a despiadada lente do feminismo existencialista.

É algo que me pasa relativamente a miúdo: cando me da por Levi-Strauss, véxoo todo en estructuralista; despois de ler a Jung, póñome dun jungiano insoportable, e así. Co tempo pásaseme, pero podo estar meses rallando co mesmo tema, ou polo menos interpretando a realidade segundo a última neura que me da.

O caso é quem despóis de Simone e contaminadísima por ela, lin "Crítica e Clínica" de Deleuze, e "A posibilidade dunha illa", como xa dixen. Non se me ocorren dúas cousas aparentemente máis alonxadas unha da outra, pero como eu estaba en "modo Simone", chamoume moitísimo a atención o machismo incrible que se desprende dos dous libros. Sobre todo porque non se trata dun machismo ao uso, é dicir, non son autores misóxinos (Houellebecq igual un pouco si) nin teñen un discurso abertamente ofensivo (Houellebecq un pouco si) senón que sinxelamente, semella que nunca se lles pasou pola cabeza que os seus libros puideran lelos tías. O interlocutor literario, se é que tal cousa existe, é claramente un home, porque os personaxes femininos, ou a idea da muller está considerada só dende a óptica que atingue aos homes. Nun principio, parecería que, sendo un home o que escribe, isto é lóxico, pero non se trata diso, senón que o libro está dirixido a un lector indubidablemente masculino.

No caso de Deleuze, o que hai é un absoluto pasar do tema. Cando fala da idea do feminino, fala da idea que el como home ten das mulleres, asumindo que, ou ben as mulleres teñen necesariamente a mesma, ou ben non teñen ningunha, como se falara do concepto vaca, que obviamente a vaca non ten. Houellebecq non é tan fino, e os seus personaxes femininos, sen ser negativos, sinxelamente non son. De feito, o can que sae na novela está tratado con moita máis profundidade psicolóxica.

Isto pasoume, hai xa anos, lendo a Hermann Hess, que a pesar diso é aínda hoxe un dos meus autores favoritos. Ao ler "O xogo dos abalorios" emocioneime toda coa descripción dunha sociedade futurista adicada en exclusiva ao coñecemento. Pensei: que guai, imaxínate, toda a vida lendo e lendo, só polo gusto de facelo, sen ter que rendir contas a ninguén. Claro que me levei un leve chasco ao decatarme que ne sociedade ideal de Castalia non había tías. Non se dicía en ningún momento que non puideran entrar; simplemente, non estaban. Parece ser que no seu momento (1942) Hesse foi interrogado ao respecto e non soubo dar unha resposta satisfactoria. Isto faime pensar que non é algo consciente, senón unha idea que subxace.

Pois así andamos, meus. Semella que todo está feito pero aínda estamos en cueiros nestas cousas. No discurso todo o mundo ten clarísimo o tema da igualdade, pero está claro que despois na práctica (neste caso, literaria) véselle o plumeiro a máis de un.
P.D: gústaríame que Cambote, que sei que controla mais ca min de deleuzadas, me dea a súa opinión ao respecto. Cambote, necesítote!!:)
P.P.D: A posibilidade dunha illa está moi ben a pesar de todo isto, recoméndovola. Ademáis, tamén é un pouco friki.

Sake con Coca-cola

2007-01-30T19:08:00.000+01:00

Xa que o último movemento do Pastor é sobre Cowboy Bebop, e Mario fala tamén sobre videoxogos, non me deixan a min outra opción que contraatacar con Samurai Champloo, anime que estou devorando estes días. Parece que a Watanabe gústalle iso de mesturar épocas nas súas obras, porque se Cowboy Bebop é chadleriano-futurista, Samurai Champloo é medieval-hiphopero. De feito, o atractivo da serie son os anacronismos, os lentes, as tatuaxes, as crestas punk no período Edo.
Tamén aquí aparecen eses personaxes masculinos misteriosos, escuros e lacónicos "tipos duros" chamados a converterse tamén en lendas. Non deixa de ser curioso que , aínda que a sociedade e os xeitos de consumo cambien vertixinosamente dende Doyle, dende Bogart, ese tipo de caracteres seguen funcionando e fascinando.
Pero estoume indo polas ramas, no meu gosto polos tipos duros. Do que eu quería falar hoxe é dese fenómeno do anime (falaría tamén do manga, pero non son consumidora habitual e non controlo) que semella que só comprende e comparte a nosa xeración. O feito mesmo da existencia de debuxos animados para adultos semella ser un arcano para determinada franxa de idade, e dende logo para a maior parte dos programadores de televisión (quen foi o xenio que puxo "Padre de Familia" despóis de comer? Eu encantada, que así podo velo, pero non me parece o máis adecuado).
Periodicamente aparecen nos medios queixas sobre que estes ou aqueles debuxos son violentos, e a maior parte dos casos o que ocorre é sinxelamente que non son para nenos. Hai películas hiperviolentas pero a ninguén se lle ocorre queixarse ou censuralas. O mesmo pasa cos videoxogos, como apuntaba Mario no seu post. Está claro que hai a quen non lle cabe na cabeza que eses xogos son para adultos.
O anime non ten a mesma intención que os debuxos animados clásicos, a saber, adestrar nenos ou facer que fiquen quietos un anaco. Pode chegar a ser unha obra tan seria e tan traballada como calquera película convencional. Ou máis aínda, porque o formato serie (sobre todo estas últimas series, digamos, limitadas, de vinte ou trinta capítulos, non as interminables sagas de Bolas do Dragón) permite un desenvolvemento das personaxes que o cine en xeral non tolera. Tamén as estéticas poden pulirse ata o extremo, mesturar, experimentar.
Aquí vese claramente o tan traído e levado conflicto xeracional. Sentímonos atraídos por estas cousas porque manexamos unha serie de referencias que nos son propias en canto a cine, música ou televisión, videoxogos, etc. A nosa cultura, dalgún xeito, xa non é a mesma. Ou se cadra consideramos cultura o que antes era só consumo, ocio, entretemento banal.

Elemental, querido Wilson

2007-01-25T17:02:00.000+01:00

De entrada e para que ninguén me veña corrixir, xa sei que a famosa frase de Holmes non foi escrita nunca. Eu mesma escrutei todas as novelas e tódolos relatos e o único que atopei foi un mísero "é elemental" que non chega para soster o mito. Supoño que serán cousas d cinema.

Como o prometido é débeda, e unha é unha raíña de palabra, aquí vai o post ese sobre House. Supoño que entre os blogeiros haberá de todo: seguidores, detractores, e incluso deses que (din que) non ven a tele, pero seguro que tododiós sabe a estas alturas que House vai dun médico borde, coxo e drogadicto. A primeira das razóns polas que me gusta House é que as personaxes non son chachi-guais, como en Anatomía de Gray (e se alguén é fan da sosa de Gray e compaña, acepto argumentos, a ver se acabamos tendo a típica conversa friki sobre se Batman vencería a Spiderman pero con series de médicos) Xa non é que teñan defectos, é que en moitas ocasións son mesquiños, ou egoístas ou covardes, cousa moi de agradecer no ermo interpretativo que é a tele en xeral. Ou, sinxelamente, meten a pata, cousa moi de agradecer nunha serie de médicos.

Por outra banda, tedes todos razón nas pegas que lle poñedes: os guións son repetitivos, os casos ás veces son só a excusa, a máquina das resonancias dese hospital é unha trampa mortal, Chase tanto vale para un roto com para un descosido (ese home sabe facer de todo!) e todos teñen un coñecemento inesgotable de enfermidades rarísimas.

Pero ao gran: a min gústame House porque de pequena me gustaba Sherlock Holmes. As referencias, homenaxes ou inspiracións están tan claras que parece que o guionista ten as novelas de Conan Doyle diante (ou moi presentes) mentras escribe. A personaxe dun home de mediana idade, solitario, cínico e autosuficiente, brillante pero persoalmente inadaptado, cunha sexualidade conflictiva e relacións persoais escasas, é Holmes. Despóis, hai multitude de detalles secundarios: o amigo íntimo, que o ama sen reservas a pesr dos múltiples desplantes; a adicción aos tranquilizantes, a muller perdida por orgullo. Onde Holmes toca o violín, House toca o piano.

Tanto un como o outro semellan situarse por enriba da moral social, das reglas, da lei ou dos seus superiores. Cando Holmes resolve un caso, a todos nos queda claro que se trata sobre todo dun exercicio intelectual, non dun problema moral. O delito é algo secundario. Incluso pode chegar a acalar a solución se opina que o culpable non merece ser castigado. O recoñecemento dos outros (que en calquera caso House/Holmes considera infinitamente inferiores intelectualmente) tampouco é o obxectivo. Só se trata de matar o tempo, distraer o paso dos anos, exercitar unha facultade especial.

Eu diría que incluso hai escenas que están calcadas dalgún dos libros. Holmes tendido no sofá, a xeringa con morfina enriba da mesa, é a imaxe que abre un dos relatos.

A gracia desta serie é a mesma que a de Sherlock Holmes, e é a seguinte: facer que un personaxe borde, egoísta e amargado sexa irresistiblemente atractivo, polo simple magnetismo dunha intelixencia excepcional e unha moral estraña pero firme. Como un personaxe, literario ou cinematográfico, pasa a converterse nun mito, é unha das preguntas maís interesantes que se me ocorren nestes últimos tempos.

Discriminación de xénero (literario)

2007-01-22T13:23:00.000+01:00

Por algúns blogs amigos anda pululando a idea dos subxéneros, literarios e cinematográfcos. Eu sempre me considerei unha lectora "de xénero" aínda que non me cinga a un en concreto. Quero dicir que leo de todo e vexo de todo, sen ter moi en conta (nada en conta, en realidade) as opinións da crítica nestes temas. Ademáis, como son de ciencias, pódome permitir o luxo de ler o que me pete, por puro vicio, e o que é peor, de que me guste o que me pete.

Sobre todo de adolescente fun unha lectora compulsiva de cousas moi de subxénero, especialmente de ciencia-ficción e de novela policíaca ou de terror. Pero o meu favorito, de lonxe, era Sherlock Holmes. Se algún amor platónico tiven na miña vida, foi Holmes, dende logo. Non se me ocorre nada máis tópico ao que engancharse que as novelas policíacas, pero teño que dicir no meu descargo que as de Conan Doyle son perfectas e fantásticas, e que consegue unha profundidade psicolóxica na personaxe de Holmes, en concreto, que trascende o seu estilo. Como tódalas grandes obras, sexan da temática que sexan, logra ese "algo máis".

O interesante deste tipo de literatura é que é mais denostada canto mais próxima queda no tempo, pero gaña enteiros cos anos. Xente como Dumas ou incluso Dickens, no seu momento escribiron folletín, foron auténticos best-sellers e recibiron críticas na mesma liña que as que poderían recibir hoxe.Tamén pasou algo polo estilo coa novela gótica: quen a considere algo menor, quedarase sen desfrutar de cousas como "Melmoth o Errabundo" ou "O Monxe". E ben mereceido que o ten.

É divertido pensar que, a mesma xente que agora non se atrevería nin de coña a falar mal de Dickens, se foran coetáneos seus estarían poñéndoo a parir. Esa é unha das razóns polas que non me fai moito efecto as críticas a determinados xéneros literarios ou determinadas pelis. Porque penso que a maioría das veces son sinxelamente prexuízos e aínda por riba veñen de xente que cambiarían automaticamnte de opinión se quedase cultureta e guai facelo. Así que nada, caída libre nos brazos viscosos de Lovecraft, ou nos victorianos brazos de Conan Doyle.

E co cine pasa o mesmo pero en bestia. As pelis do benquerido Bogart son absolutamente de xénero en moitos casos, pero son clásicos. Están elevadas ao ceo do cinema, e merecidamente. Pero gustaríame poder escoitar por un furadiño espazo-temporal o que se dixo sobre elas cando se estrearon, dende determinados ámbitos. Apóstome un whiski con soda a que máis ou menos as mesmas que poderían facerse agora sobre xente tipo Tarantino (outro dos meus vicios).

O meu próximo post vai sobre as series de televisión, e en concreto sobre "House", á que estou enganchadísima, que son xa como o cumio do subxénero cinematográfico. Se alguén está pensando que teño unha personalidade fortemente adictiva, ten toda a razón do mundo. Menos mal que nunca me deu por engancharme a cousas chungas. Por certo, a miña desintoxicación da cafeína vai vento en popa. Hoxe almorcei descafeinado;)